Tìm kiếm nâng cao

Số truy cập:

Kỹ thuật trồng tiêu

  
Dạng tài liệu : Bài trích bản tin
Ngôn ngữ tài liệu : vie
Tên nguồn trích : Nông thôn đổi mới
Dữ liệu nguồn trích : 2006/Số 20/Cách làm ăn mới
Đề mục : 68.35 Trồng trọt
Từ khoá : Tiêu Cây tiêu Cây hồ tiêu Kỹ thuật trồng
Nội dung:
1. Đặc điểm sinh học
Cây tiêu thuộc họ hồ tiêu, tên khoa học là Piper nigrum L., tên tiếng Ah: Black pepper.
Tiêu là loại cây dây leo, thân dẻo, có thể mọc dài hơn 10 cm. Khi còn non tiêu thuộc dạng thảo mộc, khi già hóa gỗ. Tiêu bò trên vách đá bám vào tường, leo lên cây hoặc cột nhờ vào những rễ mọc ra ở các mặt lá. Thân tiêu có cấu tạo bởi nhiều dây sắp xếp lộn xộn. Tiêu là cây thuộc họ một lá mầm, lá tiêu hình quả tim (hình thức gần giống lá trầu không).
Hoa cây hồ tiêu mọc thành chùm, có cả tính đực lẫn tính cái (lưỡng tính). Quả tiêu thuộc loại quả mọng, không có cuống mà gắn xung quanh một đoạn cành mọc chìa ra. Quả tiêu lúc còn non có màu xanh lục, khi đã già quả có màu vàng, đến khi phơi khô sẽ chuyển thành màu đen, da nhăn nheo. Người ta thu hoạch quả khô để nghiền thành bột tiêu. Nếu lấy quả chưa chín đem ngâm nước rồi chà vỏ đi ta được loại tiêu sọ màu trắng.
2.Kỹ thuật trồng:
Tiêu là loại cây có thể sống lâu năm và có giá trị kinh tế cao. Một ha tiêu nếu được chăm sóc chu đáo có thể cho năng suất 3 -4 tấn trong một năm. Tuy nhiên, tiêu là loại cây khá kén đất, nó thích hợp với đất có tầng phong hóa dày như đất đỏ bazan, đất phù sa, đất nâu vàng… Nó cũng có thể được trồng ở một số loại đất như đất xám, đất pha cát nhưng phải được chăm sóc tốt hơn, bón phân và tưới nước cũng thường xuyên hơn. Đất trồng tiêu phải ở độ cao lớn, thoát nước tốt và không có sâu đất, trùng đất phá hoại.
Kỹ thuật trồng tiêu gồm rất nhiều khâu từ việc ươm giống đến việc làm mọc tiêu, chữa bệnh chăm sóc cho cây. Dưới đây chúng tôi xin trình bày những bước cơ bản nhất của kỹ thuật trồng tiêu.
a. Ươm cây giống:
Tiêu có thể trồng bằng hạt hoặc giâm bằng cành. Để giâm bằng cành người ta lựa chọn những cành bánh tẻ (không non không già) làm mồi ương. Nên chọn những cành mập, các đốt mọc đều nhau. Cắt một đoạn khoảng 35 – 40 cm, tỉa bắt lá rồi nhúng vào dung dịch 2,4 D có nồng độ 15 -20 phần triệu (15-20 mg/1 lít nước). Sau khi ngâm 15-20 phút thì đem giâm vào đất đã được làm sẵn. Đất ương cây giống cần bón nhiều phân bao gồm phân chuồng hoai, phân lân, vôi…
Sau khi chuẩn bị xong đất, chúng ta tiến hành cắt cành tiêu để giâm. Nên giảm tiêu vào lúc nắng nhẹ hoặc buổi chiều. Đặt cành tiêu đã nhúng vào dung dịch 2,4 D xuống đất sao cho đất ngập đến 2 mặt lá. Sau khi giâm, tốt nhất nên làm giàn che, tưới đủ nước để cành giâm bắt rễ nhanh. Một thời gian ngắn sau khi bén rễ,mầm lá sẽ mọc ra, mầm mọc được khoảng 2 cm thì nên tưới bằng nước urê hoặc sunphat… Khi cành tiêu đã mọc mầm mới, nên dỡ bớt dàn che để cây hứng ánh sáng tự nhiên. Sau khoảng 6 tháng cành tiêu sẽ phát triển hòan toàn, các cây đã trưởng thành thì có thể đem trồng quanh nọc tiêu.
b. Làm đất trồng tiêu:
Đất trồng tiêu gồm có các thành phần sau: Phân chuồng hoai, rác mục, phân bùn đã phơi ải, phân lân nung chảy trộn đều với đất thường. Sau khi trồng tiên nên tưới nước đều đặn để đất có đủ độ ẩm. Sau khi trồng khoảng 20-25 ngày nên hòa phân đạm với nước rồi tưới cho đất, giúp cho cây mọc nhanh.
c. Nọc tiêu:
Nọc tiêu là một cây được dùng làm chỗ leo cho cây tiêu. Nọc tiêu có 2 loại:
* Nọc sống: là những cây gỗ đã được trồng sẵn khi cây cao 5 m ta có thể chặt bớt lá cành lá rậm rạp, rồi đem mòi tiêu trồng xung quanh.
Cây làm nọc sống phải là cây mọc khỏe, thân thẳng, ít có cành rậm rạp để không che nhiều nắng. Cây cũng phải khỏe để có thể chặt tỉa nhiều lần. Vỏ cây phải nhám để rễ tiêu dễ bám và không tróc vỏ thường xuyên để cây tiêu có thể làm ảnh hưởng đến bộ rễ của cây tiêu. Tìm cây làm nọc sống nên chọn cây ít có sâu bệnh…
Chúng ta có thể tham khảo một số cây sau:
- Cây Vông: Cây có đặc điểm là phát triển nhanh sức sống tốt, thân thẳng… Đây là cây làm nọc tiêu phổ biến nhất.
- Cây Lồng mứt: Cây này mọc nhanh, vỏ nhám không nứt nẻ. Tuy nhiên cây phát triển chậm, khó trồng bằng cành.
- Còn một số có thể làm nọc sống như cây gạo, cây gòn, các cây họ Đậu… như keo đậu, muồng đen, keo lá nhỏ.
* Nọc khô (nọc chết):
Cây làm nọc khô có ưu điểm là tiện lợi, không cần phải tỉa cành, có thể trồng tiêu ngay mà không phải chờ lâu. Tuy nhiên do là cây khô nên phải đảm bảo được tính lâu dài của nọc tiêu. Cây phải lâu mục, chống chịu tốt với côn trùng và các loại nấm ký sinh. Cây làm nọc khô cũng phải cao 4,5 – 5 m, đường kính khoảng 10 – 15 cm. Dưới đây là danh mục một số loại cây có thể làm nọc khô:
- Cây càm xe: chịu được thời tiết xấu, chống côn trùng và nấm mốc. Tuy nhiên đây là loại gỗ quý, cần hạn chế khai thác.
- Cây cà nhắc: có tính chất giống gỗ càm xe.
- Cây cà duối: chống chịu nấm mốc và côn trùng.
- Cây tán, cây viết, cây xoan… cũng có thể dùng làm nọc tiêu.
Ngày nay người ta xây trục tiêu bằng gạch nên có thể trồng được nhiều nọc tiêu.
d. Chăm sóc nọc tiêu
Sau khi trồng khoảng 3- 4 tuần cần phải kiểm tra thường xuyên nọc tiêu. Nếu phát hiện ra cành héo hoặc bị bệnh thì phải trồng lại ngay để cho vườn tiêu mọc đều.
Cây tiêu không thích ánh sáng và nhiệt độ cao vì vậy trong vườn tiêu nên có những cây cao để che bớt nắng. Tốt nhất là trồng xen kẽ theo tỉ lệ một hàng cây thì hai hàng tiêu. Đặc biệt là nên trồng theo hướng Đông Tây để che ánh sáng trực tiếp.
Trong quá trình chăm sóc cây nên chú ý tỉa bớt những cành mọc sà xuống đất. Nọc tiêu cần phải thoáng để cho hoa thụ phấn dễ dàng, cây cho quả sai. Cũng nên tỉa ngọn đúng lúc để cây ra nhiều nhánh ôm đều lấy trụ tiêu và sẽ cho hoa, trái đều đặn, cây cho năng suất cao.
Chăm sóc cây cũng phải chú ý đến khâu bón phân. Tiêu cần đất tốt có nhiều phân. Lượng phân tùy thuộc vào loại đất và thực trạng của cây. Cứ mỗi bồn tiêu đường kính 1,2 – 1,4 m cần bón 20 – 30 kg phân chuồng hoai; 5-7 kg phân lân; 0,5 – 1 kg phân kali, 1 kg sunphát đạm. Có thể tưới hoặc có thể trộn đều các loại phân trên với một ít đất bột rồi bón vào xung quanh gốc. Trong thời kỳ cây ra hoa có thể thêm phân NPK phun trực tiếp vào cây để hoa đậu được nhiều hơn.
3. Phòng trừ sâu bệnh cho tiêu
* Bệnh thối rễ, thối gốc:
Triệu chứng của bệnh này là cây chậm lớn lá úa vàng, nhanh héo và rụng dần. Cũng có khi thấy thân rụng dàn từng đốt làm cây chết nhanh. Khi quan sát gốc nếu thấy gốc rễ thâm đen, có chất nhầy, gốc có mùi thối thì đó là biểu hiện của bệnh này. Bệnh này do rất nhiều loại nấm gây ra như: Fusrium, Pythium, Rhizôtuia… Để phòng trừ các bệnh trên nên kết hợp từ nhiều khâu như làm đất, chọn hom, xử lý đất bằng Furadan 3 H. Giữ cành tiêu khỏi bị dấp nát để tránh cho bệnh xâm nhập vào.
* Bệnh tuyến trùng:
Biểu hiện ban đầu là thân tiêu bị vàng, phát triển kém, năng suất giảm dần, khả năng hút các chất khoáng kém. Cây có bệnh thì rễ cây bị thối từng đoạn, rễ phụ ít phát triển. Trong thời gian bị bệnh này cây dễ bị các bệnh khác tấn công.
Bệnh này có nguyên nhân từ các nhóm tuyến ký sinh gây bệnh bướu cổ, phổ biến có 2 loại Meloidogyne arenaria và Meloidogyne incognita. Hai loại vi khuẩn này chui vào sống trong rễ cây, hút lấy chất của rễ cây làm cho cây khô héo, không có chức năng hút thức ăn. Ngòai ra còn gặp một số loại như Pratylenchus, Xxiphinema… ngòai việc chích hút nhựa cây còn mở đường cho các vi khuẩn khác xâm nhập.
Để diệt loại trùng này ta có thể dùng Mocap Aldicacb, Phenaniphos. Nhược điểm của những loại thuốc này là giá quá đắt, vì vậy người trồng nên dùng thuốc Furadan để hạn chế bệnh. Người ta dùng Furada 3 H liều 50 g hay Mocap 10 G (20g) cho mỗi hố tiêu. Tuy nhiên, phương pháp đơn giản nhất vẫn là phòng ngừa bằng các thao tác phơi đất xử lý đất, bón phân, tránh làm thương tổn rễ cây.
* Bệnh thối trái
Khi bệnh này cây chậm phát triển, lá úa vàng, trên trái tiêu non xuất hiện nhiều chấm đen, lá cây và trái cây rụng dần.
* Bệnh vằn lá
Biểu hiện của bệnh là trên lá với những vết xanh đậm xen kẽ với các đường gân lá. Lá bị cong, cuốn lại. Bệnh này do vi rút gây ra, khi bị nhiễm bệnh thì rất khó chữa.Cách tốt nhất là nên nhổ bỏ cây để tránh lây lan và phun thuốc sâu để diệt các côn trùng truyền bệnh sang cây khác.
4. Thu hoạch:
Thời gian từ khi tiêu ra hoa cho đến lúc thu hoạch được kéo dài trong vòng 3 – 5 tháng. Nhìn kỹ chùm trên có vài quả chín màu đỏ là đã đến kỳ thu hoạch tiêu. Người ta hái cả chùm về để ở nhà cho hạt chín đều rồi đem ra phơi. Phơi khoảng 3 nắng là được (độ ẩm còn 12-13%.
Nguồn: Sách Cây gia vị, đặc điểm, ứng dụng và kỹ thuật gieo trồng/Nhà Xuất bản Thanh Hóa.
**************************
 
Trung tâm Thông tin Khoa học Công nghệ Quốc gia