Từ giữa thập niên 80, nho giống đỏ (Cardial) đã trở thành cây sản xuất hàng hóa và là cây đặc sản của Ninh Thuận. Hàng năm, tỉnh đã sản xuất, tiêu thụ hàng chục nghìn tấn quả tươi; tạo việc làm cho hàng nghìn lao động, góp phần giúp người dân xóa đói, giảm nghèo, vươn lên làm giàu. Tuy nhiên, từ năm 1998 diện tích nho liên tục giảm và chỉ còn 1.425 ha trong năm 2001. Nguyên nhân do điều kiện thời tiết có sự thay đổi thất thường, làm một số vườn nho ở chân ruộng thấp bị ngập úng trong những năm lũ lớn, một số vườn nho không còn nước tưới trong những năm hạn hán kéo dài buộc phải chặt phá chuyển sang trồng các loại cây trồng khác. Bên cạnh đó, giống nho đỏ đã có biểu hiện thoái hóa, năng suất không ổn định.
Khắc phục tình trạng này, tỉnh Ninh Thuận chú trọng đầu tư phát triển toàn diện cây nho theo hướng sản xuất nho sạch trên nền công nghệ cao. Viện nghiên cứu cây bông, Trung tâm giống cây trồng vật nuôi tỉnh đã nghiên cứu, xây dựng tập đoàn nho giống, hàng năm có thể chuyển giao công nghệ cho nông dân sản xuất một, hai giống nho cho năng suất cao, chất lượng tốt để thay thế những giống nho cũ đã có những biểu hiện thoái hóa về năng suất và chất lượng. Đặc biệt giống nho NH01- 48 là giống nho ăn tươi, khi chín có quả màu xanh, ít hạt, dễ ra bông, năng suất và hiệu quả kinh tế khá cao. Giá tiêu thụ nho NH01-48 tại vườn từ 13.000 – 19.000 đồng/kg trong khi giống nho đỏ cùng thời điểm chỉ bán với giá từ 3.000 – 10.000 đồng/kg. Ngay trong vụ tạo cành cấp 3 (vụ thu hoạch đầu tiên), các hộ trồng nho không những thu hồi đủ vốn đầu tư ban đầu (chi phí vật tư, công lao động, khấu hao giàn) mà còn có lãi. Bình quân 1 ha nho NH01-48 trồng và chăm sóc đúng kỹ thuật cho thu nhập từ 100 – 300 triệu đồng. Tính đến nay, các trang trại và bà con nông dân trong tỉnh đã trồng được hơn 4000 ha nho giống mới, nâng diện tích nho trong toàn tỉnh lên gần 1.700 ha.
Tỉnh Ninh Thuận hiện đang tiếp tục nghiên cứu chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật và công nghệ sản xuất các loại nho giống mới như giống NH01-48, Black Queen, Red, Italia… cho nông dân trồng nho, xây dựng các vườn giống ở các vùng nho trọng điểm; xây dựng các mô hình trình diễn về giống, kỹ thuật canh tác, bảo vệ thực vật theo hướng hữu cơ sinh học, phòng trừ tổng hợp, áp dụng công nghệ mới trong bảo quản và chế biến sản phẩm sau thu hoạch để nhân rộng trong sản xuất. Đồng thời, tỉnh cũng hình thành các tổ hợp tác, hợp tác xã sản xuất tiêu thụ sản phẩm; thực hiện liên kết “4 nhà” trong sản xuất tiêu thụ nho an toàn, tạo bước đột phá trong xây dựng phát triển thương hiệu nho an toàn trên địa bàn tỉnh.
Tác giả: Nguyễn Việt.
Nguồn: Báo Khoa học và Phát triển, số 47, ngày 30/11/2005, tr. 10.
********************************