Cao Lộc là một huyện nằm phía đông - bắc tỉnh Lạng Sơn, với 83 km đường biên giới giáp Trung Quốc. So với các huyện của Lạng Sơn, Cao Lộc có địa hình ở độ cao trung bình 260 m so với mặt nước biển nên khí hậu mát mẻ.
Nhờ tập trung khai thác tiềm năng về rừng, lâm sản, du lịch, thương mại - dịch vụ vùng biên, Cao Lộc đã chuyển dịch cơ cấu kinh tế hợp lý. Được sự quan tâm giúp đỡ của Đảng, Nhà nước và các cấp, ngành, sự lãnh đạo sâu sát của địa phương và những nỗ lực của nhân dân, cùng với Chương trình 135 và các nguồn vốn khác của tỉnh, Cao Lộc đang từng bước đi lên. Tỷ lệ đói nghèo đến nay giảm xuống còn 9%, so với năm 1999 là 25%, nhịp độ giảm bình quân hàng năm là 6,7%, đó quả là con số đáng kể.
Để khai thác thế mạnh kinh tế cửa khẩu, Cao Lộc đang chú trọng đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng để phục vụ giao thương giữa các vùng và quốc tế. Ngành thương mại, dịch vụ phát triển mạnh, chiếm tỷ trọng cao trong cơ cấu kinh tế, hàng năm đóng góp vào ngân sách hàng chục tỷ đồng, góp phần đắc lực cho việc xóa đói - giảm nghèo của huyện.
Tuy là huyện khá phát triển của tỉnh, nhưng do địa hình phức tạp và phân bố dân cư không tập trung nên toàn huyện có 10/23 xã, thị trấn đặc biệt khó khăn. Song, nhờ có Chương trình 135 và các chương trình xóa đói - giảm nghèo khác của Trung ương, đến nay, nhiều công trình điện, đường, trường, trạm đã đi vào hoạt động. Thông qua nguồn vốn Chương trình 135, huyện đã đầu tư vào cơ sở hạ tầng đến hết năm 2004 là 22,5 tỷ đồng, với 66 hạng mục công trình. Trong đó: giao thông 35 công trình, đã mở mới được 30,8 km với giá trị 15,56 tỷ đồng; thủy lợi 13 công trình với 3.134 triệu đồng, trường học và nhà ở giáo viên 18 công trình, trị giá 2.709 triệu đồng; điện sinh hoạt 7 công trình với 20,4 km, 4 trạm biến áp cho 576 hộ sử dụng; nước sinh hoạt 4 công trình giá trị 869 triệu đồng. Chương trình khai hoang phát triển sản xuất như: khai hoang, mua trâu, mua giống cây, con... trên 600 triệu đồng; hỗ trợ công cộng như xây dựng 1 đập thủy lợi nhỏ, hỗ trợ xi măng để sửa chữa công trình thủy lợi, bể nước sạch, san ủi mặt bằng trường, mua đường ống dẫn nước... gần 1 tỷ đồng; xây dựng được 2 trung tâm cụm xã Ba Sơn và Bản Mạc...
Ngay từ những ngày đầu, Ban chỉ đạo Chương trình đã rất coi trọng việc đào tạo cán bộ cơ sở, trong năm 2000 đã mở được 2 lớp đào tạo, phổ biến cho trên 70 trưởng thôn và các chức danh của các xã đặc biệt khó khăn. Do mặt bằng trình độ văn hóa không đồng đều của học viên và trình độ chuyên môn của giảng viên còn hạn chế nên hiệu quả chưa cao. Huyện đã tăng cường cán bộ thuốc các cơ quan ban ngành xuống cơ sở để trợ giúp chính quyền cơ sở phát triển kinh tế xã hội, xóa đói - giảm nghèo. Cao Lộc là huyện có lực lượng cán bộ tăng cường xuống các xã nhiều nhất tỉnh. Hiện có 20 trưởng ban và phó ban của huyện được điều động về hoạt động tại 10 xã, trong đó có 5 người là bí thư, còn lại làm công tác tham mưu, tư vấn cho chính quyền xã.
Tính đến nay, 100% số xã có đường giao thông đi lại 4 mùa; 100% hộ được nghe đài; 100% thôn - bản có nhân viên y tế cộng đồng, căn bản đã kiểm soát dịch bệnh và đáp ứng được nhu cầu khám và chữa bệnh cho nhân dân; 91% xã có điện lưới quốc gia; 80% số hộ được sử dụng nước sạch. Tỷ lệ học sinh trong độ tuổi đến trường đạt 94%.
Đánh giá về Chương trình 135, ông Lý Vinh Quang, Chủ tịch Uỷ ban nhân dân huyện Cao Lộc cho biết: Nhờ Chương trình mà cơ sở hạ tầng (đường, điện, trường học, trạm y tế, thủy lợi...) được cải thiện rõ rệt, tác động mạnh đến phát triển sản xuất và nâng cao đời sống nhân dân; trình độ, năng lực cán bộ được nâng lên, người dân tin tưởng vào Đảng và Nhà nước; các xã vùng III sau khi thực hiện Chương trình đã khá hơn các xã vùng II, kiên cố hóa kênh mương, trường lớp học... đào tạo chuẩn hóa dần đội ngũ cán bộ đồng thời đảm bảo các cơ sở vật chất cho cán bộ, đặc biệt là Uỷ ban nhân dân xã.
Với nỗ lực và quyết tâm cao, Cao Lộc đang từng bước xóa đói - giảm nghèo, tạo được sự chuyển biến đáng kể trong nhận thức của nhân dân. Đây cũng chính là động lực giúp huyện tiếp tục phát triển toàn diện các lĩnh vực kinh tế, xã hội, nâng cao đời sống nhân dân, đưa Cao Lộc trở thành một trong những địa phương giàu mạnh của Lạng Sơn.
Nguồn: TC Dân tộc và Thời đại, số 79, 6/2005, tr. 15 - 16.
********************************