Nằm phía Tây nam tỉnh Lai Châu, huyện Than Uyên có tổng diện tích 170.000 ha đất tự nhiên, hơn 8 vạn dân gồm 10 dân tộc anh em sinh sống, Trong những năm của thập kỷ 90 (thế kỷ XX) trở về nước, Than Uyên là một huyện nghèo trình độ dân trí thấp, nhiều phong tục tập quán lạc hậu tồn tại khá nặng nề, một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số vùng cao sống du canh, du cư, kinh tế khó khăn, đi đôi với dịch bệnh là bệnh tật hoành hành đó là điều kiện thuận lợi cho các hiện tượng mê tín dị đoan phát triển. Làm cho đời sống nhân dân vốn đã khó khăn lại càng khó khăn hơn.
Trước thực trạng đó, Đảng bộ huyện Thanh Uyên đổi mới phương thức lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát với phương châm "gần dân sát cơ sở" và bằng nhiều giải pháp cụ thể, thiết thực, cùng với sự quan tâm đầu tư của Đảng, Nhà nước, các cấp, các ngành, nền kinh tế Than Uyên có những chuyển biến quan trọng, tốc độ tăng trưởng kinh tế của huyện trên 7% năm, nhờ đó tỷ lệ đói nghèo giảm từ 40,28% năm 2000 xuống còn 17,6% năm 2004. Lĩnh vực văn hoá xã hội được quan tâm đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận. đặc biệt là công tác chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân, mạng lưới y tế từ huyện đến cơ sở được quan tâm đầu tư phát triển toàn diện. Hiện nay, toàn huyện có 2 bệnh viện trung tâm, 5 phòng khám khu vực, 17 trạm y tế xã, 1 đội y tế dự phòng. Đội ngũ cán bộ y tế thường xuyên được tập huấn, bồi dưỡng nâng cao về chuyên môn nghiệp vụ, được quán triệt học tập 12 điều y đức và các Chỉ thị, Nghị quyết của Đảng, Nhà nước và của ngành y tế về nâng cao chất lượng chăm sóc bảo vệ sức khoẻ cho nhân dân. Cơ sở vật chất, trang thiết bị khám chữa bệnh từ tuyến huyện đến tuyến xã được tăng cường như: máy thở, máy xét nghiệm, máy chụp X quang, máy siêu âm, máy sinh hoá máu và nước tiểu... với kinh phí hàng tỷ đồng.
Quán triệt chỉ thị 06-CT/TW của Ban bí thư về củng cố và phát triển y tế cơ sở trong tình hình mới giai đoạn 2001 đến 2010. Huyện uỷ Than Uyên đã cụ thể hoá bằng Nghị quyết số 02-NQ/HU về củng cố mạng lưới y tế cơ sở, đưa bác sỹ về xã giai đoạn 2001-2005 và được triển khai trong toàn huyện. Trung tâm y tế huyện căn cứ quyết định số 370-QĐ/BYT của Bộ y tế, tham mưu cho huyện, xây dựng đề án củng cố mạng lưới y tế cơ sở theo nội dung 10 chuẩn quốc gia, đối tượng có sự chỉ đạo chặt chẽ và đồng bộ đến nay toàn huyện có 3/17 trạm y tế xã đã được xây dựng khang trang với biên chế từ 3-7 cán bộ, trong đó có từ 1-2 y sỹ, 8/17 trạm có nữ hộ sinh trung học. Ngoài ra huyện còn xây dựng đươợ đội ngũ nhân viên y tế thôn bản gồm 243 người/292 thôn bản, trong đó có 114 người được đào tạo từ 3 tháng trở lên, đội ngũ này đã và đang phát huy hiệu quả trong việc tuyên truyền vận động và hướng dẫn nhân dân ăn ở hợp vệ sinh, phòng chống dịch bệnh, đồng thời trung tâm y tế huyện thường xuyên luân chuyển cán bộ tăng cường y, bác sỹ xuống giúp cơ sở, nhất là các xã vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn vừa nâng cao chất lượng hoạt động của y tế cơ sở, tạo điều kiện cho cán bộ y tế cơ sở được đào tạo, bồi dưỡng nâng cao chuyên môn nghiệp vụ. Hiện nay toàn ngành y tế huyện Than Uyên có 11 cán bộ đang theo học bác sỹ hệ chuyên tu, 13 cán bộ học trung học y tế cơ sở tế. Cùng với việc đầu tư nâng cấp trang thiết bị, thuốc men cho các trạm y tế cơ sở tế tuyến xã, công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân ở cơ sở dần được nâng lên một bước. Bình quân lượt người được khám chữa bệnh đạt 1,2 lần/người/năm 2001; nâng lên 1,7 lần/người/năm 2004. Các chương trình y tế quốc gia, phòng chống dịch bệnh đuợc triển khai thực hiện có hiệu quả, các ổ dịch truyền nhiễm luôn đuợc phát hiện và khống chế kịp thời, vì vậy 5 năm qua (2000-2004) Than Uyên không có dịch bệnh lớn xảy ra trên địa bàn. Tỷ lệ người mắc bệnh ký sinh trùng sốt rét giảm 10%/năm, bệnh bưới cổ trong toàn tỉnh giảm xuống còn 5%. Tiêm chủng mở rộng hàng năm đạt từ 91-95%, tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng dưới 5 tuổi giảm 4%/năm. Công tá dân số KHHGĐ đuơợ chỉ đạo chặt chẽ và thực hiện có hiệu quả, tỷ lệ giảm sinh của huyện đạt 1%/năm đạt mục tiêu đối tượng Đại hội huyện Đảng bộ đề ra. Do làm tốt công tác tuyền truyền, vận động và thường xuyên triển khai các chiến dịch KHHGĐ-SKSS hướng về cơ sở, làm chuyển biến nhận thức trong đồng bào dân tộc thiểu số vùng cao, do vậy các bà mẹ khi sinh nở đều đến trạm y tế và được chăm sóc chu đáo, giảm đáng kể tỷ lệ tử vong ở trẻ sơ sinh, góp phần xoá bỏ những thủ tục lạc hậu, mê tín dị đoan trong một bộ phần đồng bào dân tộc thiểu số.
Thực hiện Quyết định 139/2002 QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc khám chữa bệnh cho người nghèo, Trung tâm y tế huyện phối hợp với các ngành chức năng, chỉ đạo các trung tâm y tế xã tiến hành rà soát, thống kê đối tượng và cấp phát trên 70.000 thẻ khám chữa bệnh cho các đối tượng thuộc diện người nghèo và nhân dân trong các xã thuộc chương trình 135, 100% các đối tượng sau khi được cấp thể được thăm khám và cấp thuốc đầy đủ, đúng chế độ.
Những kết quả trên, tuy mới chỉ là bước đầu nhưng đã khẳng định sự đúng đắn trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng bộ Than Uyên về việc củng cố và nâng cao chất lượng hoạt động mạng lưới y tế cơ sở. Góp phần nâng cao hiệu quả công tác chăm sóc sức khoẻ nhân dân; xoá bỏ những tư tưởng bảo thủ, lạc hậu, mê tín dị đoan trong đồng bào các dân tộc, củng cố thêm niềm tin của nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng, tạo nên sức mạnh nội sinh để xây dựng Than Uyên ngày càng phát triển.
Nguồn: Ấn phẩm Thông tin Khoa học và Công nghệ Lai Châu, Số 02/2005
***************************