Những năm gần đây, trồng nấm đang trở thành một nghề mang lại hiệu quả kinh tế cao. Đây là nghề cần ít vốn đầu tư, kỹ thuật đơn giản và tất cả mọi người từ thành phố đến nông thôn, đồng bằng đến miền núi đều có thể làm được. Nấm Linh Chi hiện đang được trồng ở nhiều nơi và được chế biến thành các dược liệu sử dụng trong đời sống hàng ngày. Nghề làm nấm Linh Chi này đã mang lại thu nhập cao cho nhiều hộ gia đình. Báo CNVN xin hướng dẫn bà con cách trồng và chế biến nấm Linh Chi.
Nguyên liệu
Nguyên liệu để trồng nấm Linh Chi chủ yếu là mùn cưa tươi hoặc khô của các loại gỗ mềm, không có tinh dầu và độc tố. Ngoài ra, bà con cũng có thể trồng Linh Chi từ nguyên liệu thân gỗ.
Cách trồng
Xử lý nguyên liệu
Nguyên liệu thích hợp nhất cho việc trồng nấm Linh Chi là mùn cưa. Mùn cưa được tạo ẩm bằng nước sạch. Sau 24 giờ ngấm đủ nước, tiến hành trộn mùn cưa theo tỷ lệ 100 kg mùn cưa với 0,5 kg vôi bột, rồi ủ thành đống, che đậy bằng nylon khoảng 5-6 ngày. 3 ngày đảo một lần, sau đó tiến hành đóng túi với khối lượng 1,1-1,4kg, rồi đưa vào khử trùng bằng cách hấp cách thủy ở nhiệt độ 100oC trong vòng 10-12 giờ.
Cấy giống
Có hai phương pháp cấy giống, xin giới thiệu với bà con cách cấy giống trên que gỗ. Đặt túi nguyên liệu và túi giống gần đèn, sau đó gắp từng que ở túi giống cấy vào túi nguyên liệu. Trước khi buộc túi ny-lon cần tạo lỗ có đường kính 1,8-2cm và sâu 15-17cm để nấm mọc và lớn lên ở đó. Sau khi cấy giống, ta đậy nút bông, và vận chuyển túi thật nhẹ nhàng vào giàn giá hoặc xếp thành luống. Khoảng cách giữa các túi là 2-3cm. Bà con chú ý, trong thời gian ươm không được tưới nước, hạn chế tối đa việc vận chuyển. Nếu thấy hiện tượng nấm bị nhiễm bệnh phải loại bỏ ra khỏi vườn ươm. Khoảng 25-30 ngày, sợi nấm đã ăn kín túi, tiến hành rạch 2 vết rạch sâu trong túi khoảng 0,2-0,5cm để nấm phát triển. Thời gian này tưới nước trên nền nhà từ 7-10 ngày để đảm bảo độ ẩm 80-90%.
Thu hái và bảo quản
Dùng kéo sắc cắt chân nấm, rồi rửa bề mặt nấm bằng nước sạch không cho mùn cưa bám lại thân nấm. Sau đó, đem phơi ở nơi thoáng mát có ánh nắng mặt trời đến khi quả săn, đem sấy khô ở nhiệt độ 40-50oC cho đến khi bẻ nấm thấy giòn và cứng là được. Để bảo quản nấm, bà con nên chọn túi ny-lon 2 lớp, sau đó dùng tay vuốt ngược từ đáy túi lên miệng túi để không khí ra khỏi túi, cho nấm vào rồi buộc kín từng lớp một. Dùng bao tải dứa để đựng và bảo quản ở nơi khô ráo. Thời gian bảo quản có thể từ 12-18 tháng.
Chế biến nấm Linh Chi
Nấm Linh Chi có thể chế biến ra rất nhiều dược liệu quý chữa các bệnh như co thắt tim, mất ngủ, viêm gan… Cách chế biến thông dụng và đơn giản nhất là chế biến trà Linh Chi. Bà con nên sấy khô nấm Linh Chi bằng lò sấy than đơn giản rồi nghiền nát thành bột đóng gói nhỏ. Mỗi lần uống 3-7g hòa với 200ml nước sôi hãm trong 10 phút rồi uống. Nếu có thời gian, bà con nên sắc Linh Chi lát mỏng làm nước uống, lấy khoảng 3-16g nấm Linh Chi cho một lần sắc (đổ 3 bát nước đun sôi cô đặc để lấy 1 bát, làm 3 lần như vậy đến khi nào nước loãng) sau đó đổ trộn lẫn với mật ong để uống. Bã Linh Chi có thể sử dụng đắp lên mặt có tác dụng làm mịn và trắng da. Ngoài ra, Linh Chi thái lát mỏng còn được sử dụng để bào chế rượu có nồng độ cồn mạnh 40-45oC, với một số phụ gia khác như đẳng sâm, bạch thược… Sau 20 ngày có thể uống được.

Nguồn: Công nghiệp Việt Nam, số 36 (194), ngày 6/9/2005