Thông tin nói chung, Thông tin khoa học công nghệ nói riêng rất cần thiết cho mọi người, đặc biệt là những người trực tiếp sản xuất trên lĩnh vực nông nghiệp ở vùng nông thôn xa.
Ngoài những thông tin chung về cuộc sống đời thường, quan trọng hơn, những người trực tiếp sản xuất nông nghiệp còn có nhu cầu thông tin về các kỹ thuật nuôi trồng, địa chỉ giống cây, con chất lượng, giá cả thị trường, tìm kiếm đầu ra cho sản phẩm, mở rộng môi trường giao thương v.v… Để đáp ứng cho nhu cầu đó, nhiều phương tiện thông tin đại chúng đã được sử dụng như một công cụ chuyển tải những tin tức hàng ngày đến người sử dụng như báo, đài, tạp chí, Hội thảo chuyên đề… trong đó chứa đựng các nội dung phổ biến những tiến bộ kỹ thuật mới có thể ứng dụng vào thực tế sản xuất; các sách, báo, tạp chí phát triển nông nghiệp với nhiều thông tin về chính sách khuyến khích, hỗ trợ, đầu tư phát triển kinh tế nông thôn… đã trở thành rất quen thuộc đối với người dân. Tuy nhiên, so với người dân thành thị, mức độ tiếp nhận thông tin của người dân nông thôn còn rất hạn chế. Do đó, làm thế nào để chuyển tải thông tin về nông thôn một cách nhanh nhất mà vẫn đảm bảo đủ chất lượng là một vấn đề đang được quan tâm hiện nay.
Chúng ta đang sống trong kỷ nguyên công nghệ thông tin, tốc độ phát triển như vũ bão của thời đại máy tính đã làm cho khái niệm “CNTT” không còn xa lạ với mọi người nhất là người dân thành thị. Nếu không tận dụng hết những đặc tính ưu việt mà công nghệ thông tin mang lại thì vô tình, chúng ta đã làm lãng phí kho tài nguyên thông tin vô giá và tự đánh mất đi cơ hội tích luỹ kiến thức cho bản thân của chính mỗi người. Đối với người dân nông thôn, mặc dù chỉ cách xa thành thị khoảng vài mươi km, nhưng những khái niệm về “Internet”, “tin học”, “kỹ thuật số”… đối với họ thật sự còn quá mơ hồ. Vì lẽ đó, việc tạo cơ hội cho họ tiếp cận nhanh với thời đại “số’ thông qua những trang Web, nhằm mục đích nắm bắt nhiều thông tin, phục vụ cho việc ứng dụng những thành tựu KHKT mới vào đồng ruộng, góp phần phát triển KT-XH nông thôn, đồng thời rút ngắn khoảng cách về kiến thức giữa thành thị và nông thôn là thật sự cần thiết. Khi đến với Internet và làm quen với các trang Web, người nông dân có cơ hội tiếp cận nhiều thông tin có nội dung sát thực với nhu cầu, trong đó có các mục như “Phổ biến kiến thức”, “Khuyến nông, khuyến lâm, khuyến ngư”, “Xoá đói giảm nghèo”, “Gương sản xuất kinh doanh giỏi”, “Sáng kiến nhà nông”, những định hướng, dự báo đầu ra cho hàng nông sản… tài liệu, ấn phẩm tham khảo trên các lĩnh vực: thời sự trong và ngoài nước, an ninh quốc phòng, y tế, giáo dục, văn học nghệ thuật,…
Là một tỉnh ĐBSCL, Vĩnh Long cũng mang tính đặc thù của vùng sông nước Nam Bộ. Đa số người dân ở đây sống bằng nghề nông, quanh năm, họ chỉ quanh quẩn với vườn cây, ao cá, liếp khoai… những kiến thức bổ ích đối với nhà nông giúp họ vững vàng hơn trong nghề nghiệp là những điều họ đang khao khát. Đã đến lúc những nông dân chân đất nhờ những tiện ích của Internet để thay đổi phương thức làm ăn… Có rất nhiều trang Web chuyên về nông nghiệp như: “Agroviet.gov.vn”, “Vietlinh.com.vn; “vista.gov.vn”, “ninhthuan.gov.vn” đã được không ít nông dân truy cập để tham khảo thông tin và phổ biến rộng rãi cho nhiều người khác. Việc nông dân lên Internet và tự tạo trang Web giới thiệu sản phẩm của mình trên mạng tuy không phổ biến và còn khá mới mẻ ở Vĩnh Long, nhưng đối với một số tỉnh đã thực hiện khá thành công như Đồng Nai, An Giang, Kiên Giang, Đồng Tháp, Ninh Bình và một số tỉnh phía Bắc (nằm trong dự án của Bộ KHCN), việc đưa thông tin về nông thôn thông qua những trang Web đã không còn xa lạ. Nông dân xã Tân Phú Trung, huyện Củ Chi, TP.HCM không chỉ đi đầu về trồng rau an toàn mà mới đây, họ còn raobán sản phẩm rau an toàn trên toàn mạng, bước đầu đã ký được hợp đồng xuất khẩu sang Nhật. Tiép đó nông dân tự đứng ra thành lập liên tổ sản xuất rau an toàn để xúc tiến thương mại bằng cách thúc đẩy giao dịch qua mạng Internet. Đặc sản bưởi Năm Roi và xoài cát cao sản B Minh đã có trang Web riêng và đăng ký nhãn hiệu độc quyền, gây sự chú ý của nhiều doanh nghiệp kinh doanh rau quả trong và ngoài nước. Truy cập những trang Web này ,người ta có thể biết đến nhiều sản phẩm cây trái khác nữa của vùng miệt vườn Nam Bộ nước ta. Giờ thì họ đã quen dần với việc cầm ‘chuột” như cầm “xẻng”, lướt “web” như “lội đồng”. Cứ mỗi sáng vào Internet độ nửa tiếng trước khi ra ruộng, lướt qua vài trang Web để nắm giá cả thị trường nông sản, xem cách trị bệnh một số cây con mà họ đang canh tác, tìm các địa chỉ cần thiết để họ liên hệ bán nông sản… Lợi ích rõ ràng là thế và còn hơn thế, thông tin KHCN đã đến được với người dùng tin cuối cùng, bỏ qua khâu trung gian, làm cho người dân có thể giải quyết công việc nhanh chóng, kịp thời và chính xác; Hệ thống thông tin KH&CN tạo cơ hội cho nông dân tiếp nhận và hưởng thụ văn hoá, giáo dục trong và ngoài nước một cách bình đẳng như người dân ở thành thị… Đây chính là chiếc cầu nối chuyển tải tri thức giữa thành thị và nông thôn, là cơ hội giao thương giữa những người nông dân cách xa nhau hàng nghìn km và đồng thời, đây cũng là phương thức nhanh nhất và hiệu quả nhất để đưa thông tin về các vùng nông thôn xa xôi.
Có thể bắt đầu công việc từ những nhịp đầu tiên của “chiếc cầu tri thức” này bằng việc tuyên truyền phổ biến những khái niệm về CNTT và những tiện ích của Internet. Từ việc thấy được những lợi ích thiêt thực đó, người dân sẽ hình thành nhu cầu tiếp xúc và học hỏi cách thức tiếp cận với Internet. nếu họ được tập huấn cơ bản phương pháp sử dụng và trực tiếp đến với các trang Web có nội dung đúng nhu cầu, họ sẽ dần hình thành thói quen sử dụng và “nghiền” vô Web hơn “ăn cơm”. Khi họ đã sử dụng thành thạo, có thể tự tìm kiếm và xử lý thông tin phục vụ cho bản thân, cho cộng đồng và thấy rõ được những hiệu quả mà thông tin cung cấp, họ sẽ cảm thấy tự tin hơn khi được tiếp xúc với công nghệ thông tin hiện đại, khoảng cách kiến thức sẽ được rút ngắn dần, và người nông dân có quyền tự hào về điều đó.
Đưa thông tin về nông thôn là một chủ trương lớn đang được Đảng và Nhà nước ta đặc biệt quan tâm để thu hẹp dần khoảng cách giữa nông thôn và thành thị, đẩy nhanh tiến trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, đạt mục tiêu Việt Nam thành nước công nghiệp vào năm 2020. Trong tương lai không xa, nông thôn Vĩnh Long sẽ có nhiều “nông dân điện tử” lướt Web để tiếp thu những thành tựu về KH&CN trong và ngoài nước. Từ đó, tầm nhận thức về tác động của KH&CN được nâng cao, có thể dần thay đổi những phương thức canh tác truyền thông sang ứng dụng những tiến bộ KH&CN vào sản xuất, chế biến và bảo quản sau thu hoach v.v… góp phần thay đổi bộ mặt nông thôn ngày càng phồn vinh.
Nguồn: Ấn phẩm Thông tin Khoa học và Công nghệ Vĩnh Long, Số 1/2005.

****************************