Bảo hiểm trong nông nghiệp là một sản phẩm bảo hiểm truyền thống nằm trong số khoảng 550 sản phẩm bảo hiểm phi nhân thọ trên thị trường bảo hiểm thế giới. Nông nghiệp là ngành luôn chịu tác động của khí hậu, thời tiết, địa hình, khả năng tiêu thụ của thị trường .... việc tổn thất do thiên tai là điều khó tránh khỏi. Nếu dịch vụ bảo hiểm trong nông nghiệp được hình thành và phát triển tạo điều kiện cho người nông dân được tiếp cận đầy đủ thì những thiệt hại này có thể giảm thiểu đến mức thấp nhất.
Sự hình thành và phát triển dịch vụ bảo hiểm cung ứng trong nông nghiệp sẽ là rất cần thiết đối với sự ổn định vàpt cho toàn ngành nông nghiệp vùng.
Các giải pháp đẩy mạnh hoạt động bảo hiểm trong nông nghiệp góp phần phát triển bền vững ngành nông nghiệp ĐBSCL
Mua bảo hiểm là lĩnh vực hết sức mới đối với người dân ĐBSCL, những người vốn dĩ vốn chưa quen với tập quán mua bảo hiểm. Bên cạnh đó, sự chưa nhiệt tình của các DN kinh doanh bảo hiểm trong nông nghiệp thì nhất thiết phải có sự hỗ trợ từ phía Nhà nước. Kinh nghiệm của các nước có trình độ phát triển cao cũng đã và đang áp dụng hình thức hỗ trợ này sẽ là bài học tốt làm cơ sở tham khảo cho Việt Nam. Trước mắt nên tập trung vào những giải pháp sau:
- Xây dựng những cơ chế quản lý kinh doanh bảo hiểm và các chính sách hỗ trợ phí bảo hiểm, đồng thời có chính sách ưu đãi cho Công ty bảo hiểm hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp như miễn thuế thu nhập trong những năm đầu.
- Hỗ trợ một phần phí bảo hiểm cho người tham gia bảo hiểm, trong đó ưu tiên những đối tượng chính sách, các hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn, sinh sống tại những vùng có nhiều thiên tai. Để đảm bảo tính chặt chẽ cần có sự phối hợp giữa các cơ quan trong việc xác định những đối tượng được hỗ trợ, phương thức hỗ trợ, mức hỗ trợ, đảm bảo đúng người, đúng quyền lợi.
- Triển khai thí điểm hình thức bảo hiểm sau: doanh nghiệp bảo hiểm sẽ đứng ra bán bảo hiểm, khi xảy ra tổn thất Nhà nước sẽ đóng góp một phần hoặc toàn bộ chi phí bồi thường cho phần vượt quá trách nhiệm của doanh nghiệp bảo hiểm. Thông thường được thực hiện trong những trường hợp đặc biệt hoặc những tổn thất mang tính thảm hoạ như dịch bệnh, bão lụt...
- Có chính sách miễn giảm thuế phù hợp để khuyến khích doanh nghiệp bảo hiểm cung cấp và đa dạng hoá dịch vụ bảo hiểm trong nông nghiệp.
- Nhà nước cũng nên yêu cầu các doanh nghiệp bảo hiểm phải đảm bảo một tỷ trọng hợp lý được trích ra từ doanh thu phí bảo hiểm và được Nhà nước giữ lại.
- Khuyến khích các mô hình bảo hiểm tương hỗ, hay cơ chế tự bảo hiểm đối với một số loại rủi ro. Theo mô hình này, người tham gia bảo hiểm cũng chính là người bảo hiểm, nhờ đó góp phần làm giảm các khoản chi phí, thu hút những đối tượng thực sự có nhu cầu tham gia bảo hiểm, đồng thời bảo đảm tính công bằng trong việc đóng phí cũng như bồi thường tổn thất. Theo cách làm này, những người tham gia hoạt động trong một lĩnh vực, ngành nghề và có chung một loại rủi ro (như các nhà vườn trồng cây ăn trái...) có thể cùng nhau thành lập và quản lý điều hành những tổ chức bảo hiểm tương hỗ. Mô hình này có thể vận dụng có hiệu quả trong các hợp tác xã.
- Yêu cầu các hộ nông dân vay vốn của Nhà nước để sản xuất phải thamg ia bảo hiểm tại một hoặc một số doanh nghiệp bảo hiểm do Nhà nước chỉ định, nhằm bảo vệ cho chính mình và đảm bảo an toàn đối với đồng vốn vay, thực hiện nghĩa vụ trả nợ. Tuy nhiên việc hoàn trả phí tổn khi xảy ra sự cố cũng phải có giá trị tương đương với giá trị thực tế nhằm tạo động lực thu hút các đối tượng tham gia mua bảo hiểm.
- Ngân hàng cũng nên có mức lãi suất khuyến khích với người vay vốn để sản xuất nông nghiệp tham gia mua bảo hiểm nông nghiệp.
- Với ngành bảo hiểm cần đa dạng hoá sản phẩm, nghiên cứu, ứng dụng sản phẩm mới phù hợp với điều kiện sản xuất nông nghiệp Việt Nam. Đặc biệt, các Công ty bảo hiểm cần phối hợp với các cơ quan chuyên môn về nông nghiệp như các viện nghiên cứu, kinh doanh cây con để họ chuyển giao cũng như trợ giúp, giám sát người dân thực hiện qui trình kỹ thuật nhằm hạn chế tối đa tổn thất có thể xảy ra. Đồng thời giúp nông dân tiêu thụ, chế biến... nâng cao giá trị sản phẩm. Các công ty bảo hiểm cũng cần xây dựng bộ phận tuyên truyền quảng cáo lợi ích, trách nhiệm của người tham gia bảo hiểm, mở rộng đại lý bán bảo hiểm đến các vùng địa phương.
- Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cần chỉ đạo và có chính sách khuyến khích các cơ quan, đơn vị tổ chức trong ngành đưa nhanh giống mới, kỹ thuật mới đến với người nông dân. Thường xuyên chú trọng đến biện pháp phòng chống thiên tai củng cố đê, kè chống lũ, phát triển công trình thủy lợi phục vụ tưới tiêu.
Sự phát triển của dịch vụ bảo hiểm nói chung, bảo hiểm trong ngành nông nghiệp nói riêng trong tương lai gần sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho sự ổn định và phát triển bền vững không chỉ tại vùng ĐBSCL mà cho ngành nông nghiệp của cả nước.

Nguồn: Tạp chí Thương mại, Số 20/20005; tr. 23-24.
****************************