Những ngày đầu tháng 4, nhiệt độ ở Biên Hòa nhiều khi lên đến 37 0C. Cây cối rũ xuống vì nóng nắng. Hầu như mọi người ai cũng muốn thu mình vào trong phòng, nhất là phòng máy lạnh để trốn nóng. Đối mặt với cái nóng hầm hập, chúng tôi đến thăm một trại heo được lắp hệ thống làm lạnh của gia đình anh Đinh Văn Lĩnh ở phường Trảng Dài (TP.Biên Hòa). Ngoài trời nắng như đổ lửa, nhưng bên trong trại heo của anh Lĩnh vẫn mát rượi. Thiết bị làm lạnh trong trại heo của anh Lĩnh được thiết kế bởi một hệ thống phun và quạt hơi nước, nhiệt độ trong trại luôn thấp hơn so với ngoài trời từ 6 0C - 7 0C.
Cách đây gần 10 năm, anh Lĩnh nghe theo lời tư vấn của các thầy ở trường Đại học Nông Lâm thành phố Hồ Chí Minh xây dựng hệ thống chăn nuôi lạnh này. Anh được xem là người đầu tiên ở khu vực phía Nam dám đầu tư xây dựng hệ thống nhà lạnh cho heo với số tiền bỏ ra gần 1 tỷ đồng. Anh Lĩnh cho rằng, chi phí ban đầu như vậy là không lớn, vì hiệu quả chăn nuôi heo trong nhà lạnh đem lại rất cao, do tỷ lệ heo sinh sản đạt đến 95% (so với nuôi bình thường chỉ đạt 80%), heo mẹ khỏe và heo con lớn nhanh. Để đối chứng , anh Lĩnh có nuôi thử một số heo nái ở môi trường bình thường. Sau 21 ngày sinh, heo con được tách khỏi heo mẹ đem cân chỉ đạt trọng lượng khoảng 4 kg, trong khi đó những con heo con nuôi trong nhà lạnh đạt từ 5,4 - 5,6 kg/con. Đặc biệt, theo anh Lĩnh, nuôi heo trong nhà lạnh "Không cần tắm cho heo, nên vừa thì tiết kiệm được điện, nước và xử lý chất thải dễ dàng hơn, vừa giúp heo con không bị bệnh phổi và tiêu chảy do quá trình tắm gây nên"...
Trong chăn nuôi heo, vấn đề ô nhiễm môi trường nhất là mùi hôi thối do chất thải gây ra là điều mà hầu hết các chủ trại đều ngán ngại. Thế nhưng, khi đứng giữa trại heo anh Lĩnh, chúng tôi hết sức ngạc nhiên vì tất cả gần như rất sạch sẽ. Nghe chúng tôi thắc mắc về vấn đề này, anh Lĩnh giải thích: "Chất thải của heo được chúng tôi cho xử lý khô hết, dưới sàn trại là một hệ thống cống thoát nước thải thông thoáng, hơi lạnh làm giảm mùi hôi trong trại tới 90%". Tuy nhiên, để có được công nghệ này, gần 10 năm trước anh Lĩnh suýt phải mất sản nghiệp do mô hình nhà lạnh này khi làm còn quá mới mẻ nên phải thiết kế đi thiết kế lại rất nhiều lần, tốn khá nhiều công và của. Đến nay mô hình trại heo lạnh như của anh Lĩnh đã được nhiều chủ trại heo trong và ngoài tỉnh học tập.
Với chiếc máy vi tính xách tay, trại chủ Nguyễn Trí Công, phường Hố Nai, (TP. Biên Hòa) đã "mê hoặc" chúng tôi bằng những phần mềm chăn nuôi hết sức độc đáo của Thái Lan, Mỹ và Pháp. Các phần mềm quản lý thức ăn chăn nuôi của Mỹ; quản lý đàn heo của Pháp luôn được trại chủ Nguyễn Trí Công xem như một "bửu bối" của mình trong chăn nuôi. Bởi, nhờ vào những "bửu bối" này anh Công có thể điều chỉnh được thành phần thức ăn ở mức chi phí thấp nhất nhưng đem lại hiệu quả chăn nuôi rất cao. Cũng chính nhờ biết ứng dụng tốt công nghệ thông tin vào chăn nuôi nên anh Công luôn bắt nhịp được với kỹ thuật chăn nuôi tiên tiến. Mỗi năm, mặc dù thường phải ra nước ngoài thăm quan, trao đổi kinh nghiệm về chăn nuôi heo nhưng với chiếc máy vi tính xách tay làm trợ thủ đắc lực để anh quản lý, điều hành chăn nuôi từ xa trên dưới 2.500 con heo trong trại của mình...
Bên cạnh đổi mới chuồng trại, ứng dụng nhiều công nghệ mới trong chăn nuôi, việc nạc hóa đàn heo của tỉnh trong nhiều năm qua đã làm tăng lợi nhuận cho người chăn nuôi nhờ giá heo siêu nạc và heo thường chênh lệch nhau từ 1.000 đồng - 1.500 đồng/kg heo hơi. Như vậy, mỗi con heo thương phẩm siêu nạc khi xuất chuồng (từ 70 - 80 kg/con), người chăn nuôi sẽ tăng thêm được trên dưới 100 ngàn đồng. Tính ra, nhờ vào đàn heo "nạc hóa" mỗi năm ngành chăn nuôi Đồng Nai thu nhập tăng đến vài chục tỉ đồng. Hiện nay thị trường thịt heo cũng rất đa dạng, song lại có xu hướng tập trung vào heo chất lượng cao. Anh Lâm Thành Mỹ, chủ một trại heo hơn 2.600 con ở Cù Lao Phố (xã Hiệp Hòa, TP. Biên Hòa) tâm sự: "Các lò mổ lớn ở TP.Hồ Chí Minh rất sẵn sàng lấy heo của mình với giá cao hơn so với thị trường bên ngoài từ 1.000 - 2.000 đồng/kg heo hơi nhưng họ kiểm tra chất lượng heo gắt lắm, nhất là đối với các tiêu chí về tỷ lệ nạc trên heo, độ mỡ dày mỏng, các lứa heo xuất có đồng đều về chất lượng hay không...". Anh Mỹ cho biết, heo thịt của anh xuất chuồng được cung cấp cho thị trường thịt heo chất lượng cao tại thành phố Hồ Chí Minh cũng qua nhiều lần kiểm tra chất lượng và đáp ứng được những yêu cầu.
Ông Phạm Đức Bình, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty TNHH Thanh Bình nói hiện nay, trình độ nuôi heo của các trang trại lớn ở Đồng Nai đã đạt ngang tầm các nước chăn nuôi tiên tiến trong khu vực. Không chỉ vậy, nhiều trại chăn nuôi heo còn quan tâm đến xu hướng nuôi heo theo kiểu châu Âu. Trại heo không chỉ là những lồng sắt dày đặc, (mỗi con heo 1 lồng) mà phải có sân để heo đi lại. Ở các nước Bắc Âu, khi nhập heo, họ rất coi trọng vấn đề này.
Thấy chúng tôi quan tâm về đàn heo giống "cụ kỵ" (GGP) và những chuyển giao công nghệ sản xuất giống với hợp đồng trị giá gần 1 triệu USD do Công ty TNHH Thanh Bình vừa nhập của tập đoàn Kumja- Hàn Quốc, ông Bình giải thích: "Khi Việt Nam hội nhập vào AFTA và WTO thì tính cạnh tranh trong chăn nuôi rất cao. Vì vậy đàn heo giống của chúng ta cũng phải được cải thiện ngang tầm với heo giống trên thế giới thì mới cạnh tranh nổi ở thị trường trong nước và xuất khẩu sau này".
Công nghệ chăn nuôi heo ở Đồng Nai ngày nay đã phát triển ở trình độ cao do tiếp cận nhanh với khoa học - kỹ thuật của các nước tiên tiến, đồng thời nhận thức được tính cạnh tranh ngày càng cao nên các trại heo có qui mô hàng trăm con trở lên đều được đầu tư khoa học kỹ thuật tốt. Các chủ trại heo ở Đồng Nai thời hội nhập không chỉ là nhà kinh tế mà còn kiêm luôn cả nhà... khoa học!. Nhờ vậy, nghề chăn nuôi heo, (hiện chiếm khoảng 70% giá trị ngành chăn nuôi trong tỉnh), đã có những đóng góp tích cực, góp phần đưa ngành chăn nuôi trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, chiếm tỉ trọng 26% trong sản xuất nông nghiệp ở Đồng Nai.
Tác giả: Vân Nam
Nguồn: Báo Đồng Nai, ngày 6/5/2005.