Nhằm mục tiêu giúp người nông dân khai thác tối đa tiềm năng nuôi trồng thủy sản, đưa nền sản xuất nông nghiệp của tỉnh phát triển theo hướng sản xuất hàng hóa gắn với thị trường, từ năm 2003, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Hưng Yên đã phối hợp với Trung tâm khuyến ngư quốc gia xây dựng mô hình trình diễn nuôi tôm càng xanh - đề án còn mới mẻ đối với Hưng Yên nói riêng và đồng bằng sông Hồng nói chung. Mô hình này đã được Trung tâm khuyến nông tỉnh triển khai từ tháng 5/2003 trên diện tích 2 ha tại 4 điểm trình diễn là Đại Đồng (Văn Lâm), Quang Hưng (Phù Cừ), Xuân Quan (Văn Giang), Trung Hòa (Yên Mỹ). Tổng kinh phí hỗ trợ đầu tư cho mô hình này do Trung ương cấp với số tiền là 47 triệu 300 nghìn đồng. Sau 6 tháng nuôi thả, tỷ lệ tôm sống đạt 55%, trọng lượng bình quân đạt từ 30 - 35 con/kg, lợi nhuận thu được từ 1 ha nuôi tôm càng xanh ước đạt 50 triệu đồng, bước đầu khẳng định được hiệu quả kinh tế từ con tôm trên đồng đất Hưng Yên. Tháng 4 vừa qua, Trung tâm khuyến nông tỉnh lại tiếp tục phối hợp với Trung tâm khuyến ngư quốc gia thực hiện việc trình diễn khảo nghiệm đợt hai trên diện tích 2 ha tại 3 điểm là: Văn Lâm 0,5 ha, Yên Mỹ 1 ha, Văn Giang 0,5 ha. Hiện tại con tôm khoẻ mạnh, phát triển tốt, các hộ thực hiện mô hình đang thu hoạch tôm theo phương thức đánh tỉa những con tôm đạt tiêu chuẩn thương phẩm cung cấp ra thị trường. Theo đánh giá sơ bộ, mô hình trình diễn lần này cho kết quả khả quan hơn lần trước cả về giá cả, thị trường tiêu thụ lẫn sản lượng thu hoạch.
Chị Nguyễn Thị Đào, Giám đốc Trung tâm khuyến nông tỉnh cho biết: để mô hình trình diễn đạt kết quả cao, trung tâm đã rất thận trọng trong việc cân nhắc, lựa chọn những điều kiện đáp ứng yêu cầu đặt ra như: người thực hiện mô hình phải ham làm giàu, ham học hỏi và có khả năng tiếp thu những tiến bộ khoa học kỹ thuật, mong muốn chia sẻ cách làm giàu với bà con nông dân. Đồng thời phải có điểm trình diễn bảo đảm các yêu cầu về kỹ thuật như nguồn nước, môi trường xung quanh... Sau đó Trung tâm đã tổ chức các lớp đào tạo, tập huấn, chuyển giao khoa học kỹ thuật cho các hộ tham gia chương trình với sự giúp đỡ của các chuyên gia giỏi về lĩnh vực nuôi trồng thủy sản. Trong quá trình thực hiện, cán bộ khuyến nông thường xuyên giám sát, hỗ trợ về mặt nuôi thả, phòng trừ dịch bệnh cho các hộ nông dân. Tôm càng xanh là vật nuôi có giá trị kinh tế cao, đầu ra tương đối khả quan, giá tôm thương phẩm trên thị trường luôn giữ ở mức giá từ 70 đến 120 nghìn đồng/kg. Tuy nhiên, đợt trình diễn thí điểm năm 2003 bước đầu với vốn kiến thức còn hạn chế, tỷ lệ tôm sống mới chỉ dừng lại ở con số 55% nhưng giá trị kinh tế mà nó đem lại đã cao gấp nhiều lần cấy lúa hoặc thâm canh những loại thuỷ sản thông thường khác trên cùng một diện tích canh tác. Điều dễ nhận thấy, con tôm càng xanh là một loại hàng hóa có hàm lượng trí thức cao bởi nó là một loại vật nuôi khó tính, đòi hỏi người nuôi luôn phải trăn trở cùng với quá trình lớn lên cũng như sự sống còn của mỗi con tôm. Bất kỳ một biến động nào về điều kiện thời tiết, khí hậu, nồng độ muối, độ pH hay các chất kim loại nặng hoặc nguồn nước nghèo ôxy hoặc nhiễm khuẩn... tôm sẽ chết hàng loạt hoặc kém phát triển. Tuy nhiên, so với những loài thuỷ sản khác thì con tôm cũng có những mặt thuận lợi riêng, đó là thức ăn của nó hoàn toàn được chế biến sẵn nên người nuôi không phải đầu tư quá nhiều thời gian và công lao động. Hơn nữa, tôm chỉ sống được trong điều kiện nhiệt độ môi trường từ 22 0C đến 32 0C. Như vậy, khu vực đồng bằng chỉ có thể nuôi được một vụ kéo dài từ mùa xuân đến hết mùa thu, nên trên diện tích đó có thể kết hợp thâm canh các loài thuỷ sản khác và có điều kiện cải tạo ao nuôi một cách kỹ lưỡng hơn.
Anh Nguyễn Hữu Thụ, thôn Ngò, xã Phụng Công (Văn Giang) là một trong những người thực hiện mô hình trình diễn nuôi tôm càng xanh trên diện tích 0,5 ha cho biết: sau khi được tập huấn kỹ thuật nuôi tôm càng xanh, anh đã nhanh chóng cải tạo diện tích nuôi trồng thủy sản của gia đình. Tháng 5 vừa qua anh chính thức nuôi thả khoảng 6 vạn con tôm càng xanh giống do Trung tâm giống thủy sản Thanh Trì, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cung ứng. Giá tôm giống trung bình khoảng 1 triệu đồng/kg. Sau hơn 3 tháng nuôi thả, anh đã bắt đầu đánh tỉa số tôm đạt kích cỡ yêu cầu của thị trường tiêu thụ cung ứng cho các nhà hàng. Tuy chưa thu hoạch hết lứa tôm nên chưa hạch toán cụ thể song theo anh, với giá tôm như hiện nay cộng với lượng chi phí đầu tư nuôi lứa tôm từ đầu vụ đến giờ thì con tôm đã đem lại giá trị thu nhập cho gia đình anh gần 30 triệu đồng/ha. Nghĩa là so với nuôi cá thịt thông thường, chi phí sức lao động để nuôi tôm giảm một nửa mà lợi nhuận có thể tăng gấp từ 2 - 3 lần. Với mong muốn mọi người cùng đầu tư nuôi con tôm càng xanh để tạo một môi trường chăn nuôi và môi trường đầu ra thuận lợi, nhân cơ hội làm giàu cho địa phương, mang lại giá trị lợi nhuận cho mỗi gia đình, cứ mỗi lần đánh tỉa tôm, anh Thụ đều mời bà con, anh em họ hàng đến tận mắt chứng kiến và tuyên truyền để mọi người hiểu hiệu quả kinh tế mà con tôm mang lại. Bằng sự kiên trì chăm sóc con tôm và tuyên truyền, vận động bà con nông dân, giờ đây rất nhiều người trong xã Phụng Công và các địa phương lân cận có nguyện vọng nuôi thả con tôm để làm giàu. Bản thân anh Thụ cũng dự định vụ tôm sang năm sẽ mở rộng diện tích nuôi thả tôm, đồng thời vận động chính quyền địa phương cho mở rộng diện tích nuôi thả trên những khu ao, đầm có điều kiện bảo đảm nguồn nước sạch, ổn định cao...
Con tôm càng xanh tuy mới chỉ được khảo nghiệm trên đồng đất Hưng Yên qua 2 vụ, song đã bước đầu thuyết phục được người nông dân bởi khả năng thâm canh và hiệu quả kinh tế mà nó đem lại. Nhưng từ hiệu quả của mô hình điểm để nhân ra diện rộng còn là cả một quá trình và phụ thuộc vào khát vọng làm giàu của chính mỗi người nông dân. Song phải khẳng định việc lựa chọn mô hình khảo nghiệm nuôi con tôm càng xanh trên địa bàn tỉnh Hưng Yên của Trung tâm Khuyến nông tỉnh là nỗ lực đáng ghi nhận.
Tác giả: Lệ Thu.
Nguồn: TC Nông thôn mới, số 132, tháng 10/2004, tr. 18 - 19.
********************************