Hơn một năm qua, mô hình chi hội thú y xã do Tổ chức nghiên cứu chuyển giao công nghệ phi chính phủ của Pháp thiết lập, đã tạo được hiệu quả đáng kể, đẩy lùi được dịch bệnh ở các vùng làm thí điểm. Đây là chương trình nằm trong Dự án Dealop 4 triệu USD, thực hiện ở 10 huyện thuộc 5 tỉnh Vĩnh Phúc, Phú Thọ, Bắc Cạn, Bắc Ninh, Hải Dương, cung cấp dịch vụ phòng và chữa bệnh cho gia súc gia cầm, giúp bà con nông dân yên tâm phát triển nghề chăn nuôi và phòng chống được dịch bệnh.
Từ mô hình này ở Vĩnh Phúc, năm 2005 sẽ được triển khai ra 5 tỉnh trong vùng dự án để tránh sự lây lan của dịch cúm gia cầm. Dự kiến năm 2006, Tổ chức Gress sẽ có dự án trồng muồng ở Thanh Hóa, ở Bắc Cạn và nâng cao giá trị nông sản ở tỉnh Hải Dương nhằm mục tiêu giúp nông dân Việt Nam thoát nghèo thông qua chương trình phát triển nông nghiệp một cách bền vững của Tổ chức phi chính phủ pháp tại Việt Nam.
Học kỹ thuật, học cách quản lý và chi tiêu
Những khu chăn nuôi gia súc gia cầm ở các hộ gia đình trước xây liền kề với khu nhà ở của gia đình nay đã được xây dựng xa nơi ở. Việc phun thuốc phòng chống dịch bệnh đã trở nên định kỳ và những cuộc tập huấn hướng dẫn về khoa học kỹ thuật cũng trở thành thường lệ đối với nông dân của các chi hội thú y của 3 huyện Bình Xuyên, Hạ Hòa, Tam Dương của Vĩnh Phúc.
Dưới sự tài trợ của Tổ chức nghiên cứu và chuyển giao công nghệ phi chính phủ Pháp, thực sự đã làm thay đổi ý thức cho cán bộ thú y và người nông dân, phát triển chăn nuôi và phòng ngừa dịch bệnh. Nếu như trước đây, nhiều người dân thường quan niệm cán bộ thú y như là "thợ vườn". Có nghĩa là chỉ khi nào lợn, gà nhà ai mắc bệnh, đến gọi thì cán bộ thú y mới đến, thì hiện nay nhờ có dự án Dealop, những cán bộ thú y đã đến từng hộ chăn nuôi để hướng dẫn kỹ thuật, tư vấn cách phòng bệnh là chính, tránh tình trạng để dịch bệnh xảy ra mới tìm cách trị thì đã muộn. Từ đó, năng suất trong chăn nuôi cũng đạt cao hơn.
Từ nguồn vốn dự án Dealop 4 triệu USD cho nông dân Việt Nam phát triển sản xuất nông nghiệp, nhiều địa phương đã củng cố lại mạng lưới cán bộ thú y. Thay vì hoạt động tự phát như trước đây, các xã trong vùng dự án đều cho ra đời các chi hội thú y cấp xã, có sự phối hợp của chính quyền địa phương để tạo hiệu quả rõ rệt. Tất cả các hộ chăn nuôi trong vùng dự án đều được cán bộ thú y xã tập huấn, phát tờ rơi, chuyển giao khoa học kỹ thuật và phòng ngừa bệnh dịch. Hạch toán quản lý, chi tiêu như thế nào cho đạt hiệu quả cao nhất cũng là bài toán được các cán bộ thú y hướng dẫn nông dân cách giải đáp.
Việc lựa chọn sử dụng loại thuốc thú y nào để phòng bệnh cho gia súc gia cầm vừa hiệu quả vừa tốn ít tiền của người dân là trách nhiệm của các cán bộ trong chi hội thú y. Nâng tầm nhận thức cho người dân chăn nuôi làm sao để họ luôn ý thức "phòng bệnh hơn chữa bệnh" là điều mà các cán bộ thú y luôn đặt lên hàng đầu. Theo đó, người dân sẽ được hưởng lợi từ việc áp dụng tốt tiến bộ khoa học kỹ thuật vào chăn nuôi cũng như cách quản lý, chi tiêu hợp lý nhất.
Để tổ chức các chi hội thú y xã hoạt động khép kín và thường xuyên cho nông dân, tạo sự chăn nuôi phát triển bền vững trên diện rộng, Tổ chức Gress đã có những mục tiêu hoạt động tại Việt Nam. Một trong những chiến lược của Gress trong chiến dịch phòng bệnh cúm gia cầm là xây dựng có trọng điểm của các tổ chức thú y. Mô hình này được mở rộng ở quy mô tập trung nhưng có chiều sâu nhằm làm sao đạt hiệu quả cao, chi phí thấp. Từ đó, cung cấp một dịch vụ bền vững để các gia đình yên tâm phát triển sản xuất.
Thay vì chỉ tuyên truyền theo từng đợt chiến dịch, tràn lan, hiện nay Tổ chức Gress đã tạo điều kiện cho các chi hội thú y hoạt động tập trung hơn, thiết thực hơn. theo các chuyên viên của dự án, việc duy trì tốt các chi hội thú y xã có tác dụng quan trọng trong việc tiến tới xóa bỏ dịch bệnh cho gia súc gia cầm. Nghĩa là nhờ có chi hội, quy mô chuồng trại chăn nuôi của mỗi gia đình cũng được vệ sinh hơn, đảm bảo tiêu chuẩn. Vì thế mà mầm mống dịch bệnh cũng được dập tắt ngay từ khâu dự phòng.
Ông Phùng Quang Hùng, Giám đốc Sở NN&PTNT tỉnh Vĩnh Phúc cho biết: "Thực tế cho thấy, nhờ có chi hội thú y xã nên tại Vĩnh Phúc thời gian qua đã hạn chế được phần lớn dịch cúm gia cầm. Hầu như người nông dân đã ý thức cao ngay từ việc vệ sinh chuồng trại, vận chuyển, mua bán gia cầm đến việc sử dụng các sản phẩm gia cầm vào trong bữa ăn. Họ luôn nêu cao cảnh giác loại trừ bằng được dịch bệnh với phương châm "tất cả vì sức khoẻ cộng đồng".
Duy trì tốt chi hội thú y xã cũng chính là một hình thức xã hội hóa công tác phòng chống các dịch bệnh trong chăn nuôi gia súc gia cầm. Điều này đồng nghĩa với việc người dân yên tâm trong quá trình phát triển nghề chăn nuôi vì chủ động được cách phòng dịch bệnh. Tiến tới xóa bỏ được dịch bệnh được xem là mục tiêu sống còn của chi hội thú y xã.
Nguồn: Thời báo Kinh tế Việt Nam, số 61, 28/3/2005