Tại Bình Thuận hiện có trên 46 ngàn con dê cừu tập trung phát triển chủ yếu tại hai huyện Bắc Bình, Tuy Phong - là nơi có lượng mưa thấp nhất trong vùng và năm nào cũng vậy, hễ đến mùa khô là tình trạng thiếu nước và thức ăn cho đàn dê cừu lại xảy ra. Do người dân chăn nuôi theo phương thức quảng canh, chăn thả tự nhiên là chính nên nguồn thức ăn được cung cấp cho đàn dê cừu vẫn là các loại cỏ giống hòa thảo (cỏ tự nhiên) tận dụng từ các bãi chăn thả, cây lùm bụi của các vùng đất trống, đồi trọc, đất chưa sử dụng hoặc lá keo đậu, điền thanh. Hàng năm, vào mùa khô cây cỏ kém phát triển nên nguồn thức ăn cung cấp thức ăn xanh cho đàn dê cừu thiếu, dẫn đến tình trạng chất lượng đàn kém phát triển. Đặc biệt, năm nay gặp cơn đại hạn, đàn dê cừu thiếu thức ăn nghiêm trọng nên không chỉ chậm phát triển mà còn ốm đói, gián tiếp làm cho giá trị của nó cũng giảm theo. Theo bà Khoan, giá trị 1 con dê Bách Thảo hai năm tuổi, cách đây 5 tháng bán 6-7 triệu thì nay giảm 2-3 triệu đồng/con.
Thực tế cho thấy người chăn nuôi ở đây lại không quan tâm đến việc trồng cỏ mùa mưa để giải quyết thức ăn trong mùa khô mà phụ thuộc gần như hoàn toàn vào nguồn thức ăn tự nhiên sẵn có. Do đó, đàn dê cừu ở đây đang đứng trước thách thức về nguồn thức ăn thô xanh rất lớn để phát triển số lượng cũng như chất lượng. Dự kiến năm 2010, theo dự báo của ngành nông nghiệp Bình Thuận thì số lượng tổng đàn dê cừu sẽ nâng lên con số 70 ngàn con, điều này dẫn đến môi trường sinh thái sẽ bị hủy hoại dần do đàn dê cừu mang lại, nếu như các ngành chức năng không có các biện pháp, khuyến cáo nhằm giải quyết nguồn thức ăn xanh ngay từ bây giờ. Theo tính toán, bình quân 1 con dê cừu cái sinh sản cần 5kg thức ăn thô xanh/ngày để bổ sung dinh dưỡng, tức là 5 tấn cỏ cho 1.000 con/ngày, rõ ràng số lượng cỏ này cực kỳ lớn nếu như phải đáp ứng nhu cầu cho hàng ngàn con dê cừu đang ốm đói như hiện nay! Do đó, ngoài việc trồng cỏ thì người chăn nuôi cũng phải biết cách dự trữ thức ăn trong mùa khô để tự cứu lấy mình trước khi trời cứu. Nhưng dự trữ bằng cách nào?
Trung tâm Giống vật nuôi tỉnh vừa đưa ra giải pháp dự trữ cỏ xanh làm thức ăn cho dê cừu theo hai phương án. Một là phơi khô, sau khi phơi cỏ 1-2 ngày cho héo, sau đó đánh đống hoặc đóng bánh dự trữ. Cỏ khô làm theo cách này có màu hơi xanh, thơm, chất dinh dưỡng ít mất mà dự trữ được lâu, dê cừu rất "khoái khẩu". Hai là ủ xanh. Cỏ xanh được băm cắt nhỏ hoặc để nguyên cho vào hố ủ, nén kỹ từng lớp cho chặt và đậy kín trong môi trường yếm khí, cỏ xanh sẽ lên men chua nhẹ, không bị thối mà bảo quản được lâu. Cách ủ như sau: Trước hết căn cứ vào lượng thức ăn định ủ để đào hố, có thể hố dài 5-10m, đưa thức ăn vào (thức ăn đã cắt, băm nhỏ ngắn 2-3cm) xuống hố ủ, rải dày 50cm từng lớp một, chú ý sau một lớp phải nén thật chặt vì nén chặt là nguyên tắc cơ bản để ủ xanh thành công. Sau khi thức ăn đã đầy hố, phủ kín nilon và chèn chặt chung quanh để chống nước mưa xâm nhập vào làm hỏng thức ăn. Khi thức ăn lên men nhẹ lấy thức ăn cho ăn, lấy lần lượt từ đầu này đến đầu kia, từ trên xuống dưới, không mở miệng hố rộng để tránh không khí vào nhiều làm hư thức ăn, sau khi lấy xong đậy kín hố ủ lại.
Nguồn: Nông nghiệp Việt Nam, số 51 (2116), 14/3/2004