Trong những năm qua Quảng Trị đã đạt nhiều thành tựu đáng khích lệ trên các lĩnh vực, tốc độ tăng trưởng GDP bình quân hàng năm 9%, giá trị kim ngạch xuất khẩu hàng năm đạt 11 triệu USD, sản xuất nông nghiệp mặc dù gặp khó khăn về thời tiết nhưng bằng việc áp dụng đúng tiến bộ khoa học công nghệ nên sản lượng quy thóc đạt trên 22 vạn tấn/năm, thu nhập bình quân GDP/người đạt 3,5 triệu đồng. Song song với phát triển kinh tế, vấn đề xóa đói giảm nghèo được quan tâm đúng mức. Với những thành tựu đạt được đáng khích lệ đã từng bước đưa Quảng Trị vượt qua “ngưỡng cửa” một tỉnh nghèo và chậm phát triển. Cụ thể, đến nay tỷ lệ hộ đói nghèo giảm còn 19,35% (theo tiêu chí mới), giảm trên 10% so với năm 1995. Tỷ lệ hộ nghèo ở khu vực nông thôn giảm từ trên 30% năm 1990 xuống còn 14,3% năm 2003, thành thị từ 12% xuống còn 5%, tốc độ xóa đói giảm nghèo bình quân đạt 3%/năm. Tình trạng thiếu đói giáp hạt về cơ bản đã xóa bỏ, nhiều xã đã cơ bản xóa hộ đói và giảm hộ nghèo dưới mức 10%. Có được kết quả như vậy, là nhờ vào đảng bộ và chính quyền các cấp đã có chiến lược về xóa đói giảm nghèo đi vào cuộc sống và phát huy tác dụng tích cực. Năm 1999 hệ thống ngân hàng phục vụ người nghèo được thành lập từ tỉnh đến huyện với nguồn vốn vay triển khai đều 136 xã, phường, thị trấn trong toàn tỉnh, tổng doanh số cho vay hơn 130 tỷ đồng đã có trên 55.000 lượt hộ đói nghèo và hộ giáp ranh nghèo được vay với lãi xuất ưu đãi. Ngoài ra, các hộ nghèo được vay từ các tổ chức quốc tế, vốn tiết kiệm tín dụng của các tổ chức quốc tế, vốn tiết kiệm tín dụng của các tổ chức đoàn thể tham gia tích cực công tác xóa đói giảm nghèo là Hội Nông dân, Hội Phụ nữ, Hội Cựu chiến binh... Cùng với đó, bằng nguồn vốn kinh phí trung ương, địa phương, các tổ chức quốc tế (UNDP, Tầm nhìn thế giới, Chương trình Plan....) đã tổ chức được 6.179 lớp tập huấn công tác khuyến nông – lâm, học nghề... đặc biệt dự án VIE 96/026 do UNDP tài trợ đã triển khai xây dựng được 16 mô hình điểm: “Câu lạc bộ khuyến nông đến nông dân” tại các xã của ba huyện Triệu Phong, Đak Rông, Hướng hóa và bước đầu đem lại kết quả đang được nhân rộng ra các địa phương. Các chương trình lồng ghép xóa đói giảm nghèo như 135, 327,5 triệu ha rừng... cũng đã góp phần phát triển sản xuất, nâng cao mức sống, tạo việc làm từng bước để xóa được đói, giảm nghèo. Phong trào giúp người nghèo về cây trồng vật nuôi, tương thân tương ái được duy trì và mở rộng tại các địa phương. Cùng với công tác xóa đói giảm nghèo, chính sách tạo việc làm cũng được tỉnh quan tâm giải quyết. Hàng năm tỉnh đã tạo việc làm cho hơn 6.500 lao động, trong đó có trên 3.500 người có công với cách mạng được vay trên 10,5 tỷ đồng từ quỹ quốc gia hỗ trợ việc làm để phát triển sản xuất, mở rộng lao động. Chính điều này đã động viên các đối tượng phát huy truyền thống cách mạng trở thành tấm gương sáng trong sản xuất. Với chủ trương đúng đắn phù hợp với thực tế địa phương và được sự ủng hộ của các tổ chức hoạt động từ thiện, nhân đạo, quần chúng nhân dân triển khai mạnh mẽ đến từng làng, xóm, khối phố.
Trên cơ sở những kết quả đạt được và phân tích những thực trạng, nguyên nhân của đói nghèo, tỉnh Quảng Trị đã xây dựng phương hướng kế hoạch hoạt động xóa đói giảm nghèo với ba mục tiêu cụ thể, phấn đấu đến năm 2005 giảm tỷ lệ hộ đói nghèo từ 19,5% xuống dưới 12% (mỗi năm giảm 2,5% tương ứng khoảng 3.000 hộ/năm), cơ bản các xã nghèo có đủ các công trình hạ tầng cơ sở thiết yếu như thuỷ điện, đường, trường, trạm và nước sạch. Phấn đấu có 75% hộ nghèo được tiếp cận đầy đủ các dịch vụ xã hội cơ bản.
Để đảm bảo thực hiện tốt hơn nữa chiến lược xóa đói giảm nghèo cần tăng cường vai trò lãnh đạo của đảng bộ và các cấp chính quyền, đồng thời phát huy sức mạnh của các thành phần kinh tế, các tổ chức đoàn thể cộng đồng xã hội. Ngoài ra còn đòi hỏi hơn lúc nào hết từng hộ đói nghèo phải có ý thức vươn lên làm giàu trước khi có sự giúp đỡ của nhà nước.
Tác giả: Nguyễn Quốc Thanh, trường Chính trị Lê Duẩn - Quảng Trị
Nguồn: TC Sinh hoạt lý luận, số 5/2004, tr. 11 – 13.
********************************