Với sự hợp tác, nghiên cứu của Viện Kinh tế nông nghiệp (LEI), Trường Đại học Wageningen (Hà Lan), Trung tâm Sinh thái nông nghiệp (CARES) thuộc Trường Đại học Nông nghiệp 1 Hà Nội đã tiến hành xây dựng dự án công nghệ bền vững cho quản lý dịch hại và dinh dưỡng đất ở các hệ sinh thái thuộc quy mô nông hộ...

Trồng rau cũng cần phải "quản lý"
Năm 2004, lần đầu tiên gia đình ông Lê Trọng Ngát ở thôn Tằng My, xã Nam Hồng, huyện Đông Anh (Hà Nội) áp dụng phương pháp trồng rau mới thông qua cách quản lý ghi chép. Theo đó, tất cả các công đoạn thu- chi, từ phân bón, thuốc trừ sâu đến công sức chăm sóc... đều được theo dõi ghi chép chi tiết và cẩn thận vào sổ. Ông Ngát cho biết: "Cái hay của phương pháp này là đã giúp chúng tôi hạch toán và cân đối được mức thu- chi, cũng như tính được lãi suất của mỗi vụ sản xuất, khác hẳn với tập quán cũ chỉ biết đầu tư mà không thể tính được lợi nhuận cụ thể". Với sự giúp đỡ của dự án, ban đầu gia đình ông đã trồng được 500m2 bí xanh, lãi suất vụ đầu đạt khoảng 320.000-540.000 đồng.

Song song với các phương thức quản lý trên, công nghệ còn giúp người nông dân phương pháp phòng trừ sâu bệnh kiểu mới. Chị Phạm Thị Thuận ở thôn Sơn Du, xã Nguyên Khê (Đông Anh) là một trong những hộ đầu tiên ứng dụng phương pháp này theo đúng quy định với phương châm bệnh hại đến đâu phun thuốc đến đó. Vì thế chỉ trong vòng 2 tháng trồng rau, chị đã phải phun thuốc đến 16 lần khác nhau. Chị Thuận cho biết: "Thực hiện cách phun này, tuy có tốn kém về công sức, song bù lại, chi phí đã giảm hẳn do không phải phun nhiều loại thuốc khác nhau, đặc biệt mẫu mã các loại rau đẹp hơn rất nhiều". Bên cạnh đó, chị cũng thực hiện việc ghi chép theo đúng hướng dẫn, nên đã hạn chế được việc đầu tư bừa bãi như vẫn làm trước kia, qua đó lợi nhuận trồng rau cũng tăng lên đáng kể.

Không chỉ có 2 hộ trên, hiện tại 2 xã Nam Hồng và Nguyên Khê của Đông Anh đã có hàng chục hộ áp dụng phương pháp canh tác này. Theo nhận xét của hầu hết các hộ nông dân, đây là biện pháp rất phù hợp cho điều kiện canh tác ở vùng ngoại thành, bởi ngoài tác dụng giúp người dân biết được mức thu chi, còn định hướng được cho các hộ dân nên trồng cây gì vào năm sau (phát triển cây có năng suất cao, bỏ những cây không có hiệu quả).

Hình thành công nghệ quản lý bền vững
Thạc sỹ Phạm Văn Hội- cán bộ điều hành dự án (Trung tâm Sinh thái nông nghiệp) cho biết: "Mục đích chung của dự án là nhằm đóng góp vào việc phát triển các hệ thống sản xuất rau quy mô hộ gia đình tại đồng bằng sông Hồng, trên cơ sở không làm tổn hại đến các tài nguyên thiên nhiên của khu vực. Để đạt được mục tiêu này, các công nghệ cải tiến cho sản xuất rau sẽ được phát triển thông qua việc sử dụng một tổ hợp các thí nghiệm và thử nghiệm ngoài đồng ruộng với sự tham gia của đông đảo người dân". Theo kế hoạch, dự án sẽ được tiến hành qua các bước cụ thể. Thứ nhất, xác định và phân tích các trở ngại, khó khăn về mặt kinh tế và sinh học đến hiệu quả và tính bền vững của các hệ sản xuất rau quy mô nhỏ. Thứ hai, phát triển và kiểm nghiệm các kỹ thuật quản lý dịch hại ở các hệ sản xuất rau nhằm tăng tính hiệu quả và giảm các tác động xấu đến môi trường. Thứ ba, phát triển và kiểm nghiệm các kỹ thuật quản lý độ màu của đất ở hệ sản xuất rau nhằm tăng tính hiệu quả và tính bền vững của hệ thống trong tương lai. Thứ tư, xác định các chiến lược thị trường nhằm tăng lợi ích cho người sản xuất rau. Thứ năm, phổ biến kết quả nghiên cứu đến số đông người dân và các nhà hoạch định chính sách tăng cường việc ứng dụng các công nghệ sản xuất phù hợp.

Theo đánh giá ban đầu, thông qua rất nhiều thí nghiệm khác nhau, các nhà khoa học đã tìm ra được các biện pháp kỹ thuật tiềm năng trong sản xuất rau (giống, loại, lượng, thời điểm bón phân, phun thuốc...), từ đó hình thành lên hướng sản xuất bền vững trên diện tích lớn. Ngoài ra, các nhà khoa học cũng đánh giá được dư lượng thuốc bảo vệ thực vật bảo vệ thực vật trong đất và nước ngầm, cũng như mối quan hệ giữa loại, lượng, kiểu dùng thuốc bảo vệ thực vật với lượng thuốc tồn dư. Thạc sỹ Phạm Văn Hội cho biết thêm: "Hiện trung tâm đang tiến hành ký hợp đồng tiêu thụ rau sạch thường xuyên với Công ty Fresh Partner của Hà Lan. Do đó, bà con nông dân chỉ việc yên tâm sản xuất mà không phải lo đầu ra cho sản phẩm của mình, nếu chất lượng rau luôn đảm bảo sạch, an toàn".

Nguồn: Theo Báo Nông thôn ngày nay, ra ngày 15 tháng 2 năm 2005.
*************************