Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Gia Lai vừa triển khai thành công dự án chuyển đổi cơ cấu giống lúa nước ở các huyện Ayun Pa, Đắc Đoa, Pleiku, Ia Pa, Mang Yang. Nông dân vùng dự án đã làm lợi trên 12 tỷ đồng và đang nhân rộng quy mô toàn tỉnh.
Mặc dù có công trình thủy lợi Ayun Hạ và bà con dân tộc đã được hướng dẫn cấy lúa nước nhưng suốt một thời gian dài, Ayun Pa vẫn sử dụng giống cũ, năng suất thấp. Năm 2002, hợp tác xã được chọn làm điểm chuyển đổi cơ cấu giống lúa nước, bước đầu đưa 11 tấn giống nguyên chủng vào cấy trên 55 ha lúa, cuối vụ thu hoạch trên 7 tấn/ha, gấp gần 2 lần giống cũ.
Nông dân phấn khởi, năm 2003 chuyển đổi 17 tấn giống mới cấy trên 85 ha, năng suất gần 8 tấn/ha. Vụ đông - xuân 2003 – 2004, đưa 14 tấn lúa cấp 1 gieo cấy trên 70 ha lúa. Các loại giống Khang Dân 18, Ải 32, TH 85, DV 108 rất phù hợp với vụ đông - xuân, năng suất đạt từ 6 – 7 tấn/ha. Ngoài ra, hợp tác xã tổ chức mô hình nhân giống, từ giống lúa nguyên chủng gồm các loại giống DV 108, TH 85, Xi 23 ra lúa cấp 1 với diện tích 12 ha đạt năng suất 7 – 7,5 tấn/ha.
Ông Nguyễn Ngọc Huệ, Phó trưởng ban chỉ đạo dự án chuyển đổi giống lúa huyện Ayun Pa cho biết: Ayun Pa là vùng trọng điểm lúa của tỉnh Gia Lai, giống lúa du nhập theo cư dân khắp mọi miền đất nước đến lập nghiệp. Ủy ban nhân dân huyện nhanh chóng thành lập ban chỉ đạo, điều hành và trưng tập một số cán bộ kỹ thuật tham gia dự án. Ban chỉ đạo dự án đã tổ chức 70 lớp tập huấn kỹ thuật sản xuất giống cho 2.800 lượt nông dân.
Nếu như năm 2002, nông dân trong huyện chỉ chuyển đổi được trên 3.073 ha đạt hơn 23% diện tích gieo trồng toàn huyện (13.227 ha) thì năm 2003 đã chuyển đổi được trên 8.113 ha giống lúa mới đạt trên 62% diện tích toàn huyện. Riêng vụ đông - xuân 2003 – 2004 chuyển đổi được 3.742,83 ha đạt gần 57% diện tích toàn huyện. Năng suất, chất lượng sản phẩm tăng rõ rệt. Các giống lúa lai cho năng suất cao từ 9 – 9,3 tấn/ha (vụ đông - xuân); 7 – 8 tấn/ha (vụ mùa). Các giống lúa thuần chủng cho năng suất bình quân từ 6,5 – 7,5 tấn/ha.
Theo ông Nguyễn Cường, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Gia Lai thì hiện nay đã có trên 50% hộ nông dân ở các huyện Ayun Pa, Đắc Đoa, TP Pleiku, Ia Pa sử dụng bộ giống mới. Năng suất trong vùng dự án đạt từ 60 - 70 tạ/ha, tăng từ 20% - 30%, cá biệt có một số vùng đạt năng suất gấp 2 lần so với trước. Nếu tính giá thóc hiện nay là 1.900 đồng/kg thì thu nhập tăng từ 1,9 đến 3,8 triệu đồng/ha. Tổng kinh phí đầu tư cho dự án chỉ hết 1,2 tỷ đồng nhưng nông dân Gia Lai đã làm lợi trên 12 tỷ đồng từ chuyển đổi giống mới, và điều phấn khởi là đồng bào dân tộc thiểu số đã biết sản xuất giống lúa nước có năng suất cao.
Ông Nguyễn Quốc Bửu, Giám đốc Trung tâm (TT) nghiên cứu giống cây trồng tỉnh Gia Lai cho biết: TT cung ứng giống cho các vùng dự án và phối hợp với các ban chỉ đạo dự án tỉnh, huyện, thành phố thường xuyên kiểm tra diện tích lúa vùng dự án trong các thời kỳ sinh trưởng và phát triển. Từ vụ mùa năm 2002 đến vụ đông - xuân 2003 – 2004, TT giống đã cung cấp cho các vùng dự án gần 475.000 kg giống nguyên chủng và giống cấp 1 đảm bảo chất lượng tốt, cho năng suất cao.
Những đơn vị nhận giống về sản xuất cho hiệu quả bất ngờ, năng suất một số giống lên trên 9 tấn/ha/vụ. Hiện nay, TT đang sản xuất 16 ha giống cấp 1 tại huyện Ayun Pa, cho chất lượng giống rất tốt. Tuy nhiên, giống mới của TT cần phải được quảng bá rộng rãi. Nên chăng, xây dựng thương hiệu cho vùng lúa giống Ayun Pa để tạo cơ hội cho nông dân làm giàu bằng cây lúa.
Thực hiện phương án này thì nông dân sản xuất giống tăng thu nhập khoảng 600 triệu/năm, ngân sách huyện, tỉnh sẽ có lợi khoảng 1,2 tỷ đồng/năm, thay bằng mua giống nơi khác.
Tác giả: LÊ MINH
Nguồn: Báo sài gòn giải phóng, 21/10/04.
********************************