Năm 2008, ô nhiễm khí nhà kính của Nhật Bản đã giảm l6,2%. Do thị trường suy thoái tồi tệ nhất trong những thập kỷ qua đã góp phần đáng kể làm giảm phát thải.

Phát thải trong năm đầu tiên mà Nhật Bản cam kết theo Nghị định thư Kyoto là giảm 1.286 tỷ tấn CO2 tương đương, so với mức cao kỷ lục 1.371 tỷ tấn CO2 vào năm 2007 tính đến tháng 3/2008. Số liệu năm 2008/09 của Nhật Bản, nước có phát thải lớn thứ 5 thế giới đang tiến gần tới mục tiêu của Kyoto là 1.186 tỷ tấn/năm.

Chính phủ và các công ty đã phải mua hàng trăm triệu tấn phát thải cácbon để bù lại theo các thỏa thuận trị giá nhiều tỷ USD để giúp Nhật Bản đạt được mục tiêu cam kết với Kyoto giai đoạn 2008-2012.

Yasuo Takahashi, Trưởng ban chính sách về biến đổi khí hậu của Bộ Môi trường Nhật Bản cho rằng, số liệu trên cho thấy Nhật Bản đang ở mức đủ thấp để đạt được mục tiêu cam kết. Nhưng không thể nói rằng Nhật Bản không cần tiếp tục thực hiện các kế hoạch cắt giảm phát thải. Giảm lạm phát trong các năm tới làm cho Nhật Bản ít chịu rủi ro do không đạt được các mục tiêu của Kyoto.

Tháng 10/2009, Ngân hàng Nhật Bản cho biết, Nhật Bản sẽ trải qua 3 năm lạm phát, dự báo kinh tế nước này giảm 3,2% trong năm tài chính 2009/2010 trước khi phục hồi vào 2 năm tiếp theo.

Khó khăn trung và dài hạn

Các nhà phân tích dự báo, phát thải giảm hơn nữa vào năm 2009/2010 do ngành thép, ngành chiếm 10% tổng phát thải khí nhà kính của Nhật Bản sẽ là ngành chịu tác động mạnh nhất của suy thoái kinh tế.

Có khả năng phát thải CO2 từ đốt nhiên liệu sẽ tiếp tục giảm từ 5-6% trong năm tài chính này, dựa vào sản lượng phôi thép giảm qua các năm. Năm 2008/2009, phát thải cácbon từ tiêu thụ năng lượng, chiếm 88% tổng phát thải khí nhà kính của Nhật Bản, giảm 6,7% tương đương 1,14 tỷ tấn. Đây là bước giảm tiếp theo được ghi nhận khi nền kinh tế thứ hai thế giới giảm 3,2%.

Nhưng các nhà phân tích cũng cho biết những thông tin khiến Nhật Bản khó đạt được những mục tiêu cắt giảm khí thải đầy tham vọng sau năm 2012 khi Nghị định thư Kyoto hết hiệu lực ở giai đoan 1, trừ phi chính phủ nước này thực hiện các biện pháp cứng rắn nhằm giảm phát thải cácbon vào năm 2020.

Theo Mitsuhiro Fukao, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế Nhật Bản, đánh thuế cácbon đối với các nhà cung cấp năng lượng đối tượng ở khâu cuối cùng là việc phải làm cùng với các biện pháp khác để đạt được 80% mục tiêu vào năm 2020 nhờ vào các nỗ lực thực hiện trong nước. Thủ tướng Nhật Bản cho biết, Nhật Bản sẽ giảm 946 triệu tấn phát thải khí nhà kính vào năm 2020, giảm 25% so với mức của năm 1990, làm tiền đề cho Hiệp ước quốc tế về biến đổi khí hậu với nhiều tham vọng sau năm 2012. Song, chính phủ vẫn đang cân nhắc để đưa ra các biện pháp về chính sách năng lượng sạch.

Mùa đông không lạnh

Một mùa đông ấm giúp giảm phát thải từ nhà ở và văn phòng, lĩnh vực giao thông được hưởng lợi nhờ xe cộ có hiệu suất nhiên liệu cao hơn và giảm vận chuyển hàng hóa trên đất liền.

Nhật Bản cam kết theo Nghị định thư Kyoto là cắt giảm phát thải khí nhà kính xuống còn 1.186 tỷ tấn/năm trong giai đoạn 5 năm đến tháng 3/2013, giảm 6% tương đương 1.261 tỷ tấn năm 1990/1991.

Theo mục tiêu đề ra, Nhật Bản có quyền mua 20 triệu tấn phát thải mỗi năm tử nước ngoài và bù lại bằng bảo tồn rừng ở trong nước nhằm hấp thụ khoảng 48 triệu tấn CO2/năm. Giả thiết các mức bù diễn ra theo đúng dự kiến, Nhật Bản sẽ được phép phát thải nhiều nhất 1,25 tỷ tấn CO2. Ngoài ra, các công ty điện lực trong năm 2008 được quyền mua 64 triệu tấn phát thải, nâng mức phát thải mà Nhật Bản được phép lên hơn 1,25 tỷ tấn.

Năm 2008/2009, suy thoái kinh tế đã làm hạn chế quỹ tư nhân dành cho hiệu suất năng lượng. Nhưng đối với ngành điện với mục tiêu giảm phát thải tự nguyện đã tích cực mua quyền phát thải từ nước ngoài làm chậm lại tiến độ triển khai các nhà máy điện hạt nhân. Tổng lượng phát thải đã mua đạt 250 triệu tấn tính đến tháng 3/2009.

Nguồn: Reuters, 11/11/2009