Liên minh châu Âu (EU) hy vọng Trung Quốc và các nền kinh tế mới nổi khác cắt giảm 1/3 lượng phát thải so với kịch bản nền.

Cộng đồng quốc tế đang tham gia vào các cuộc đàm phán để nhất trí về một Hiệp ước hậu Nghị định thư Kyoto sẽ hết hạn vào năm 2012. Các cuộc đàm phán đầu tiên của Công ước Khung của LHQ về Biến đổi Khí hậu (UNFCCC) diễn ra tại Bonn (29/3 –8/4/2009) đã đưa ra một Hiệp ước dự thảo để thảo luận tại hội nghị cuối cùng tại Copenhagen vào tháng 12/2009.

Nội dung dự thảo đã được chuẩn bị tại hội nghị về khí hậu lần thứ 2 vào tháng 6/2009 cho thấy có sự chia rẽ giữa các nước giàu và các nước nghèo. Các nước đang phát triển yêu cầu các nước công nghiệp cam kết giảm CO2 ở quy mô lớn và hỗ trợ tài chính giúp các nước nghèo thực hiện các nỗ lực của mình. Song, các nước phát triển đã không đưa ra được cam kết chắc chắn nào về tài trợ, chỉ có EU là đưa ra mục tiêu kiên quyết về giảm thiểu CO2 nhưng vẫn không đáp ứng được các yêu cầu của các nước đang phát triển.

Các cuộc đàm phán tại hội nghị tháng 6/2009 đạt được rất ít tiến bộ về cung cấp tài chính cho các nước đang phát triển nhằm giảm thiểu và thích ứng với nóng lên toàn cầu. Hội nghị không chính thức vào tháng 8/2009 đã không công khai các vấn đề trên.

Bên lề của Hội nghị G8 diễn ra tại Italia ngày 9/7/2009, Diễn đàn các nền kinh tế lớn gồm 17 nước tạo ra 75% phát thải toàn cầu lần đầu tiên đã nhất trí hạn chế nóng lên toàn cầu chỉ ở mức 2oC, nhưng đã không đặt ra được các mục tiêu đề ra.

Trong khi EU đang chuẩn bị thúc đẩy hỗ trợ tài chính cho thích ứng và giảm thiểu ở phần lớn các nước nghèo trao đổi các kế hoạch quốc gia về khí hậu thì các nước đang phát triển hơn vẫn phát thải nhiều hơn. Song, với một số nước gây nhiều ô nhiễm là các nền kinh tế mới nổi thì sự chênh lệch phát thải lớn nhất so với kịch bản thông thường cũng chỉ là 30%.

Trong nhóm các nước này có Trung Quốc đã vượt Hoa Kỳ trở thành nước gây ô nhiễm đứng đầu thế giới và vì vậy sẽ giữ vai trò quan trọng đối với bất kỳ hiệp ước khí hậu nào. Cho đến nay, Bắc Kinh vẫn không muốn tham gia vào các mục tiêu ràng buộc nào có thể gây hại đến tăng trưởng kinh tế.
Trung Quốc muốn kêu gọi sự giúp đỡ về tài chính từ các nước công nghiệp tại Hội nghị ở Copenhagen. Một nghiên cứu mới của Trung Quốc cho biết trong 20 năm tới, chi phí để giảm các loại khí nhà kính của Trung Quốc là 438 tỷ USD/năm.

Theo Zhou Ji, phụ trách nhóm các nhà khoa học về khí hậu thuộc trường Đại học Bắc Kinh, Trung Quốc có thể chi trả cho các biện pháp nhằm giảm tốc độ tăng phát thải. Nhưng những biện pháp ở mức cao hơn cần phải có sự đầu tư đồng thời của cộng đồng quốc tế bởi cứu hành tinh là cứu một loại “hàng hóa công ích toàn cầu”. Phụ trách về môi trường của EU cho rằng hầu hết các mức cắt giảm phát thải của các nước có nền kinh tế mới nổi sẽ mang lại lợi ích.

Tiền của chính phủ sẽ không được sử dụng, do vậy, cần phải tạo ra các điều kiện tốt cho các thị trường cácbon để đảm bảo huy động nguồn vốn tư nhân và sẵn sàng thực hiện khi cần thiết, cùng với kinh phí của chính các nước.
Bộ trưởng Môi trường Thụy Điển hy vọng chính phủ mới của Nhật Bản sẽ tham gia vào các cuộc đàm phán về khí hậu với các chính sách tham vọng hơn.

Vào năm 2020, Nhật Bản sẽ giảm 25% phát thải so với mức của năm 1990. Đây sẽ là một tiến bộ đáng kể so với cam kết của chính phủ trước đây là chỉ giảm 8% hiện vẫn đang bị chỉ trích.

Các chỉ trích đưa ra khi Cơ quan các vấn đề Kinh tế và Xã hội của LHQ (UNDESA) cảnh báo, nếu các nước phát triển không đạt được cam kết về cung cấp tài chính để giải quyết vấn đề phát thải CO2 ở các nước nghèo thì tổng sản phẩm quốc nội của thế giới (WGP) sẽ giảm trong thời gian dài ở mức 20% khi mà thế giới bị dàng buộc vào những đầu tư phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch trong các thập kỷ tới.

Báo cáo Khảo sát Kinh tế và Xã hội Thế giới được công bố ngày 1/9/2009 chỉ rõ, thế giới cần đầu tư 500-600 tỷ USD/năm, chiếm 1% WGP. Theo các tác giả, nếu cộng đồng quốc tế thực sự quan tâm về Hiệp ước toàn cầu mới thì phải cam kết đóng góp các nguồn lực tương đương như đã từng được đóng góp để giải quyết khủng hoảng tài chính.

Nguồn: Euractiv.com, 9/2009