Châu Á sẽ phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng lương thực và bất ổn lớn về xã hội chưa từng có, trừ phi có hàng trăm tỷ USD đầu tư vào các hệ thống tưới tiêu hợp lý hơn cho cây trồng để nuôi sống số dân ngày càng tăng.

Theo Báo cáo của Tổ chức Nông lương LHQ (FAO) và Viện Quản lý nước quốc tế (IWMI) do Ngân hàng Thế giới tài trợ, Ấn Độ, Trung Quốc, Pakixtăng và các nước lớn khác từng tránh được nạn đói trong các thập niên 70 và 80 nhờ xây dựng các hệ thống tưới tiêu rộng lớn do nhà nước quản lý, sử dụng hạt giống, phân bón tốt. Tuy nhiên, vào năm 2050, tại châu lục này sẽ có thêm 1,5 tỉ người nữa sống, khiến nhu cầu lương thực của khu vực tăng lên gấp đôi.

Có rất ít các vùng đất mới dành cho trồng trọt, cùng với biến đổi khí hậu không thể dự báo và các nguồn cấp nước đang tiến dần cạn kiệt, biện pháp thực tế nhất để nuôi dưỡng con người trong tương lai sẽ là quản lý hiệu quả hơn các nguồn cấp nước hiện nay.

Theo Colin Chartres, Giám đốc IWMI, sẽ không có đất hoặc nguồn nước mới cho quá trình phát triển, do vậy chúng ta phải sử dụng hiệu quả những gì chúng ta có. Các hệ thống tưới tiêu hiện nay đã có 50-70 năm tuổi. Các hệ thống này đang làm rò rỉ bốc hơi nước. Chúng ta rất cần hệ thống tưới tiêu kiểu mới, đó là cách duy nhất để chúng ta có lương thực để nuôi dưỡng con người.

Khủng hoảng lương thực

Nếu không đầu tư, chúng ta sẽ phải chứng kiến các cuộc khủng hoảng lượng thực như đã từng diễn ra năm 2007. Đây là cảnh báo sớm, nếu không hành động nào được thực hiện, bất ổn xã hội, di dân sẽ tăng lên và đó là điều kiện cho khủng bố.

Do sự phát triển của thị trường tự do, nông dân phải tự giải quyết vấn đề tưới tiêu, chủ yếu là mua máy bơm giá rẻ của Trung Quốc. Hàng chục triệu nông dân phải tự đầu tư mua máy bơm để có thể bơm nước từ những tầng nước nông vào bất cứ lúc nào. Chính quyền không thể quản lý hoạt động này, dẫn đến việc nước bị khai thác quá mức.

Mực nước ngầm ở nhiều vùng ở Trung Quốc và Ấn Độ đã giảm ở mức có thể gây thảm họa trong vài năm qua. Xu thế này sẽ ngày càng phổ biến. Hậu quả là nhiều nông dân cùng quẫn đã tự sát, cuộc sống trở nên tồi tệ và các xí nghiệp bị phá sản.

Khủng hoảng lương thực sẽ phức tạp hơn do hàng triệu người giàu có ở các nước đang phát triển từ bỏ thói quen ăn gạo và ngũ cốc truyền thống chuyển sang dùng thực phẩm từ thịt của phương Tây, vốn cần nhiều nước hơn để sản xuất.

Nông nghiệp trong tương lai sẽ cần rất nhiều nước. Với 1 lít nước sản xuất 1 calo thực phẩm, thế giới sẽ cần 6.000km3/năm để sản xuất lương thực nuôi sống 2,5 tỷ người với mức 2.500 calo/ngày/người. Lượng nước này gần gấp đôi mức thế giới sử dụng hiện nay và không bền vững.
Báo cáo hối thúc các nước phải khắc phục và hiện đại hóa các hệ thống tưới tiêu, áp dụng canh tác có hệ thống tưới nhỏ giọt. Dân số thế giới sẽ tăng thêm 2,5 tỉ người trong 40 năm tới và hầu hết là ở các nước đang phát triển. Dân số châu Phi có thể tăng gấp đôi, châu Á tăng 30% và Pakixtăng tăng 85%.

Nguồn: Guardia, 8/2009