Mặc dù chất thải nhựa ở đại dương rất bền vững và khó phân hủy, tuy nhiên gần đây, các nhà khoa học cho rằng, một số loại nhựa đang phân huỷ nhanh chóng trong đại dương, thải ra các hóa chất độc hại như bisphenol A, đe dọa đến các loài động vật biển và con người.

Trước đây, các nhà khoa học cho rằng, nhựa chỉ phân hủy ở nhiệt độ rất cao và kéo dài hàng trăm năm. Tuy nhiên, nghiên cứu mới phát hiện ra rằng, nhựa phân hủy ở nhiệt độ thấp hơn dự đoán và trong vòng 1 năm, chất thải nhựa có thể hòa tan trong nước.

Nhóm các nhà khoa học Nhật Bản đã thu thập các mẫu nước từ các quốc gia Hoa Kỳ, châu Âu, Ấn Độ, Nhật Bản và một số nơi khác. Tất cả các mẫu nước này được phát hiện có chứa các dẫn xuất của polystyrence, một loại nhựa phổ biến được sử dụng trong dao kéo dùng một lần, bọt styrol, hộp DVD và trong nhiều vật dụng khác.

Các nhà khoa học đã tái mô phỏng quá trình phân hủy của polystyrence trên biển và phát hiện ra rằng, nhựa phân hủy ở nhiệt độ 86 độ F (khoảng 300C). Hòa tan trong nước là những hợp chất tương tự được tìm thấy trong các mẫu đại dương như chất tam phân styrene, sản phẩm phụ polystyrence và bisphenol A, một dạng hóa chất được sử dụng trong các loại nhựa cứng như các chai nước có thể tái sử dụng và các hộp nhôm.

Bisphenol A (BPA) ảnh hưởng đến hệ sinh sản của động vật, trong khi đơn phân styrene được cho là chất gây ung thư.
Các chất gây ô nhiễm tập trung nhiều hơn ở những vùng nước có nhiều mảnh nhựa như các vùng nước xoáy ở đại dương, là nơi giao nhau của các dòng nước.

Nhựa phân huỷ rất nhanh

Theo nghiên cứu Nhà hải dương học Charles Moore, khoảng 44% các loài chim biển ăn nhựa do nhầm với thức ăn, 267 loài sinh vật biển bị ảnh hưởng của chất thải nhựa do nuốt các túi nilong có hình thù giống như các con sứa ở giữa đại dương.

Hiện nay, các sinh vật biển đang phải đối mặt với những mối đe dọa tiềm ẩn của các hóa chất độc hại, được phân huỷ từ nhựa.

Khi bọt styrol phân hủy, các thành phần Polystyrence rất nhỏ bắt đầu chìm xuống, do chúng nặng hơn nước, vì vậy chất ô nhiễm styren này không chỉ có trên bề mặt nước mà còn phổ biến ở khắp các cột nước.

Nhựa gây ảnh hưởng đến các loài sinh vật biển do các hóa chất độc hại thải ra từ quá trình phân hủy nhựa, các động vật cũng ăn phải các hóa chất khác mà nhựa tích lũy từ các nguồn nước bên ngoài.

Cách đây 10 năm các nhà khoa học đã phát hiện ra rằng, nhựa độc hại hơn gấp 1 triệu lần so với bản thân nước biển, bởi vì các phần tử nhựa có xu hướng tích tụ trên bề mặt của các hóa chất có trong nước biển, chúng là những bọt biển.

Moore lo ngại về mối đe dọa tiềm ẩn của các hóa chất phân hủy từ nhựa đối với sự sống hoang dã. Các hóa chất này có thể gây ra các bệnh ung thư cho loài người và các dạng sống đơn giản hơn.

Các chất ô nhiễm cũng phân bố rộng hơn hơn khi các loài động vật ăn các loài động vật khác bị nhiễm độc tố, ảnh hưởng đến sức khỏe con người - động vật đứng đầu trong chuỗi thức ăn.

Theo ước tính, những mảnh nhựa vụn nhỏ hơn 1 mm – bị phân tán ra hàng triệu km vuông đại dương, với độ sâu hàng km.

Nguồn: news.nationalgeographic.com, 8/2009