Trung Quốc đang xem xét đánh thuế đối với các doanh nghiệp gây ô nhiễm nhằm bảo vệ môi trường tốt hơn. Zhang Lijun, Thứ trưởng Cơ quan Bảo vệ môi trường cho biết việc lựa chọn các loại thuế môi trường là một trong những định hướng của công cuộc cải cách hệ thống thuế của Trung Quốc.

Vấn đề này đã được đưa vào Chương trình nghị sự của Bộ Tài chính, Cơ quan Bảo vệ Môi trường và Cơ quan Quản lý thuế. Các bộ cùng nhau nghiên cứu vấn đề này và khi điều kiện phù hợp, hệ thống thuế sẽ được áp dụng đối với các doanh nghiệp gây ô nhiễm.

Chính phủ đã dành 210 tỷ nhân dân tệ (NDT) tương đương 30,7 tỷ USD cho bảo vệ môi trường từ gói kích thích 4 nghìn tỷ NDT nhằm thúc đẩy nhu cầu trong nước trong thời kỳ kinh tế toàn cầu suy thoái. Hệ thống này đưa ra các hình phạt nghiêm hơn đối với các công ty đã không thực hiện giảm thiểu phát thải, như mức phạt hơn 50 triệu NDT đối với một nhà máy điện ô nhiễm và hình phạt về quản lý đối với lãnh đạo tỉnh Hà Bắc năm 2008.

Các nỗ lực này đã giúp cải thiện môi trường của Trung Quốc, với những thay đổi rõ rệt về các chỉ số chất lượng môi trường năm 2008, gồm giảm permanganate trong nước mặt và SO2 trong không khí ở các thành phố. Tuy nhiên, một số thành phố vẫn bị ô nhiễm nặng và mưa axit vẫn là vấn đề nghiêm trọng. Ô nhiễm nước mặt vẫn không lay chuyển và các vấn đề môi trường ở các vùng nông thôn ngày càng nổi bật.

Kế hoạch kích thích đã đẩy lùi các mối lo ngại, với nhiều dự án mới có thể gây ra các vấn đề môi trường và chính phủ có thể nới lỏng các yêu cầu về đánh giá môi trường cần thiết để thông qua nhiều dự án hơn.

Phần lớn trong số 4 nghìn tỷ USD đầu tư sẽ được dành cho cơ sở hạ tầng và các dự án nhằm cải thiện môi trường sinh thái và nâng cao tiêu chuẩn sống của con người, trong đó không có dự án công nghiệp nào. Không có các vấn đề môi trường nào trong kế hoạch kích thích bởi chính phủ đã đặt ‘bức tường lửa’ để ngăn chặn các dự án có thể gây ra ô nhiễm nghiêm trọng hoặc tiêu thụ quá nhiều năng lượng và tài nguyên thiên nhiên.

Cuối năm 2009, Cơ quan Bảo vệ Môi trường có thể thực hiện hoạt động thanh tra đối với các dự án thuộc kế hoạch kích thích này để kiểm tra xem các dự án đó có tuân thủ các yêu cầu nhất định về bảo vệ môi trường. Cho đến nay, các dự án đang được triển khai tốt (về khía cạnh bảo vệ môi trường). Cơ quan Bảo vệ Môi trường đã thông qua 364 dự án có báo cáo đánh giá môi trường, với tổng mức đầu tư là 1,44 nghìn tỷ NDT từ tháng 11/2008 đến 5/2009. 29 dự án về sản xuất hóa chất, hóa dầu, thép và sản xuất điện từ đốt than đã bị loại bỏ hoặc treo do tiêu thụ nhiều năng lượng và gây ô nhiễm nặng. Tổng chi phí của các dự án ước tính là 146,79 tỷ NDT. Một số doanh nghiệp và vùng đã lờ đi lệnh cấm của chính phủ về các dự án xây dựng mới không có đánh giá môi trường và các nhà quản lý đang cố gắng hết sức ngăn chặn các hành động như vậy.

Nguồn: Chinaview, 6/2009