Một nhà máy khí sinh học ở Hà Lan đã sản xuất điện từ chất thải của 2700 con lợn, đủ để cung cấp điện cho trang trại và hòa vào lưới điện quốc gia, góp phần làm giảm phát thải khí nhà kính.

Những nỗ lực trên toàn thế giới nhằm giảm ô nhiễm gây biến đổi khí hậu, chủ yếu tập trung vào việc giảm đốt các nhiên liệu hoá thạch ở các nhà máy, các trạm điện và các loại xe cộ. Tuy nhiên, các nhà khoa học của Liên Hợp Quốc (UN) cho rằng, canh tác nông nghiệp và lâm nghiệp thải hơn 30% khí nhà kính, làm cho trái đất nóng lên. Hầu hết ô nhiễm đó bắt nguồn từ chất thải của các loại gia súc như bò, cừu và lợn, thải ra khí mêtan, một loại khí có khả năng hấp thụ nhiệt nhiều hơn gấp 20 lần so với khí cácbon điôxit (CO2) - loại khí phổ biến gây nóng lên toàn cầu.

Đại diện của 190 quốc gia đang thảo luận để đạt được thoả thuận mới về biến đổi khí hậu vào tháng 12/2009 bằng những giải pháp nhằm giảm phát thải khí nhà kính và giúp các nước thích nghi với biến đổi khí hậu.

Hiện nay, vấn đề cắt giảm phát thải trong nông nghiệp trong thoả thuận được đưa ra tại các cuộc họp cuối cùng ở Copenhagen, Đan Mạch vẫn chưa rõ. Đây là vấn đề phức tạp, khó có thể xác định được lượng khí thải phát ra và vấn đề này dễ ảnh hưởng về mặt chính trị, gây ra sự nghi ngờ giữa những nước giàu và những nước nghèo trên thế giới.
Pete Smith, Giáo sư về thổ nhưỡng và biến đổi khí hậu toàn cầu, Đại học Aberdeen, Scotland cho biết, thoả thuận về khí hậu trong tương lai cần quan tâm đến lĩnh vực nông nghiệp và lâm nghiệp.

Theo các nghiên cứu của UN, nông nghiệp là nguồn thu nhập chính của một trong 3 người lao động. Nông nghiệp cũng là nguồn gây ô nhiễm ngày càng tăng, khi dân số toàn cầu và mức sống của người dân ở các nước đang phát triển tăng, người dân ăn thịt nhiều hơn.

Theo nghiên cứu mới nhất của Tổ chức Nông nghiệp và Lương thực Liên Hợp Quốc (FAO), chăn nuôi chiếm 18% tổng lượng khí thải nhà kính do phá rừng và phát quang đồng cỏ để nuôi gia súc.

Theo báo cáo của FAO năm 2006, người dân trong lĩnh vực chăn nuôi cho rằng việc làm đó là tốt. Tuy nhiên, hiện nay họ đang nhận ra rằng vấn đề này cần phải được giải quyết đó là giảm sản phẩm mêtan từ các động vật bằng cách thay đổi chế độ ăn hoặc thông qua gây giống. Biện pháp khác là tận dụng và đốt sản phẩm.

Horrevorts, nhà nghiên cứu sinh học cho biết, trang trại Praktijkcentrum thuộc Trung tâm Nghiên cứu Sterksel, mỗi năm sản xuất 5000 MW điện, đủ cung cấp cho 1500 ngôi nhà. Trang trại sử dụng lượng điện cần thiết và cung cấp bổ sung cho lưới điện quốc gia, Chính phủ phải trả tới 177 euro (238 USD)/MW cho trang trại, đây được coi là khoản trợ cấp năng lượng xanh.

Đặc biệt, lợn có thể được huấn luyện để chất thải của chúng được thải qua những thanh gỗ mỏng trên mặt sàn ở giữa chuồng, trong khi các ngăn bên cạnh trống được chúng sử dụng nhiều nhất. Chất thải được đổ vào 3 bể có dung tích 4000 m3, sau đó trộn phân đặc với chất thải hữu cơ khác như bã rượu và nước thải ép cà rốt nhằm làm tăng lượng khí mêtan. Vi khuẩn sẽ phân huỷ nguyên liệu trong bể và khí được dẫn vào máy phát để sản xuất điện.

Theo Horrevorts, một nhóm gồm trang trại của ông và 4 trang trại thương mại khác đã giảm lượng phát thải mêtan, tương đương với 40.000 tấn cácbon mỗi năm. 12 công ty tư nhân hoặc các công ty phi lợi nhuận là các nhà cung cấp bù lỗ sẽ “mua” lượng chất thải này theo phương thức hỗ trợ năng lượng tái tạo hoặc các dự án làm giảm phát thải cácbon khác, sau đó bán tín dụng lại cho các tư nhân hoặc các công ty muốn giảm lượng phát thải cácbon của họ.
Mặc dù, chi phí để vận hành nhà máy khí sinh học cao, sự kết hợp giữa tiết kiệm điện, sản lượng điện và những tín dụng cácbon mang lại lợi ích cho nhà máy này.

Horrevorts cho rằng, bằng những khuyến khích tài chính thông qua các trợ cấp về gía điện, nhà máy khí sinh học có thể trở nên phù hợp với những nông dân bình thường. Khoảng 50 nhà máy khí sinh học thương mại hoạt động tại các trang trại ở Hà Lan và thực tế đang phổ biến ở các trại chăn nuôi công nghiệp trên toàn thế giới. Trong tương lai các trại chăn nuôi lợn sẽ có nhà máy khí sinh học.

Tuy nhiên, để xây dựng một nhà máy khí sinh học lớn như Sterksel mất khoảng 1 triệu euro, đây là chi phí lớn để làm giảm tình trạng biến đổi khí hậu.

Antonio Hill, thuộc tổ chức phi chính phủ Oxfam International cho biết, khoảng 70% nông nghiệp trên thế giới nằm ở những vùng đất không lớn thuộc các nước đang phát triển mà có các chính sách khí hậu phức tạp.

Tuy nhiên, việc giải quyết vấn đề khí hậu bằng biện pháp quản lý nông nghiệp khó khăn hơn công nghiệp. Việc quản lý mười trong số hàng nghìn nguồn phát thải công nghiệp ở những nước giàu dễ dàng hơn việc quản lý hàng trăm trong số hàng triệu hoạt động sản xuất nông nghiệp.

Việc đo và xác minh mức độ giảm cácbon thông qua quá trình bảo tồn đất, quản lý đồng cỏ và vật nuôi rất phức tạp và mức giảm này không thường xuyên. Ví dụ, các cây được trồng để hấp thụ cácbon từ không khí, có thể luôn bị chặt phá và đốt cháy.

Trong năm 2008, đã có nhiều nỗ lực nhằm xác định lượng phát thải từ việc chặt phá rừng ở những vùng nhiệt đới và các biện pháp bồi thường các nước như Braxin hoặc Inđônêxia để bảo vệ các cánh rừng của họ. Tuy nhiên, trong lĩnh vực nông nghiệp rộng lớn chưa thể xác định được.

Trở ngại khác trong thoả thuận của UN đó là sự hoài nghi các nước giàu sẽ đáp ứng phần lớn mục tiêu giảm phát thải của họ bằng cách mua tín dụng trên thị trường cácbon quốc tế hơn là hạn chế sự phát triển các ngành công nghiệp của họ. Nghĩa là, họ sẽ mua tín dụng từ các nông dân để giảm lượng cácbon, tương tự, công ty được đền bù mua tín dụng từ các trại nuôi lợn Sterksel.

Theo Hill, nếu quan niệm của những nước giàu sẽ đáp ứng phần lớn mục tiêu giảm phát thải thông qua việc đền bù, thì nhiều nước đang phát triển sẽ gặp nhiều vấn đề na giải. Tuy nhiên, theo Smith, nhà khoa học thuộc Aberdeen, một trong những tác giả báo cáo năm 2007 về lĩnh vực nông nghiệp của Uỷ ban liên chính phủ về biến đổi khí hậu của Liên Hợp Quốc, Thoả thuận Copenhagen về nông nghiệp sẽ cung cấp nguồn vốn từ các nước giàu cho các nước nghèo.

Nguồn: China Daily, 6/2009