Điều đáng quan tâm là sự sống trên Trái đất đang bị đe dọa nghiêm trọng bởi tình trạng liên tục mất đi hàng nghìn loài động, thực vật quý hiếm. Một nhóm các nhà khoa học quốc tế đang kêu gọi thành lập diễn đàn toàn cầu nhằm giúp các nhà chức trách dự thảo các kế hoạch bảo tồn đa dạng sinh học trên hành tinh. 

Tuyên bố của nhóm gồm 19 nhà khoa học cảnh báo về khả năng Trái đất sẽ phải đối mặt với “cuộc khủng hoảng đa dạng sinh học nghiêm trọng” nêu rõ: “Cần khẩn cấp thu hẹp khoảng cách giữa khoa học và chính sách hành động”.     

Nếu chính phủ các nước không đưa ra được những hành động phù hợp, đúng lúc, thì vào cuối thế kỷ này, số lượng lớn các loài động, thực vật sẽ biến mất vĩnh viễn.

Bảo vệ đa dạng sinh học là cần thiết đảm bảo cho sự lành mạnh của các hệ sinh thái trên hành tinh, bảo vệ tất cả các dạng đời sống. Các hệ sinh thái bao gồm rừng, hoa, rạn san hô và các đường nước chưa bao giờ bị tàn phá như hiện nay.

Các nhà hoạch định chính sách trên toàn thế giới không chỉ nhận thức được sự cần thiết phải bảo tồn đa dạng sinh học, mà họ còn đưa ra nhiều cam kết để giải quyết vấn đề này. Tuy nhiên, trong hầu hết các trường hợp, hành động của họ còn quá ít so với những gì họ nói.  

Dù có bằng chứng quan trọng về sự suy giảm mạnh mẽ quần thể lớn các loài, cả khu vực nhà nước và tư nhân vẫn không thành công trong việc thực hiện các hành động có hiệu quả để bảo vệ đa dạng sinh học.

Một trong những lý do mà đa dạng sinh học vẫn là vấn đề môi trường chưa được quan tâm vì đây là vấn đề phức tạp; như lỗ thủng ôzôn tầng bình lưu hay biến đổi khí hậu toàn cầu.

Các nhà khoa học cũng nhận thức được rằng đa dạng sinh học không thể chỉ được đo bằng các chỉ số đơn giản như nhiệt độ và CO₂ trong khí quyển vì nó còn bao gồm mức độ tổ chức như: gen, các loài và hệ sinh thái.  

Mặt khác, những số liệu thống kê về mất đa dạng sinh học cho thấy những mối nguy hiểm sẽ xảy ra do không có hành động bảo vệ đa dạng sinh học, vì 2/3 số dịch vụ do thiên nhiên cung cấp cho loài người đã giảm sút với; 12% loài chim, 23% động vật có vú, 25% cây lá kim, 32% động vật lưỡng cư và 52% cây tuế (loại cây quanh năm xanh tươi giống cây cọ và cây dương xỉ) đang tiếp tục phải đối mặt với mối đe doạ tuyệt chủng nghiêm trọng. 

Hơn nữa, theo những tính toán khoa học, trong vòng 50 năm tới, khả năng sẽ có thêm 37% các loài hiện đang sống biến mất do biến đổi khí hậu. 

Cách đây khoảng 14 năm, Hiệp ước về đa dạng sinh học đã được hình thành, đề ra 3 mục tiêu chính bao gồm bảo tồn đa dạng sinh học, sử dụng bền vững các thành phần đa dạng sinh học và chia sẻ hợp lý và công bằng những lợi ích từ việc sử dụng tài nguyên di truyền, Hiệp ước đã được 188 nước tham gia ký kết.

Theo Hiệp ước, chính phủ các nước cần phải thực hiện một số biện pháp nhằm “giảm đáng kể” tình trạng mất đa dạng sinh học vào năm 2010.

Tuy nhiên, nhiều nước vẫn còn rất chậm trễ trong việc thực hiện các kế hoạch bảo vệ đa dạng sinh học vì các nhà hoạch định chính sách của nước họ không có mối liên hệ và phối hợp chặt chẽ với các nhà nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực này.

Nhóm các nhà khoa học hiện đang nỗ lực nhằm tạo ra sự thống nhất giữa các thành viên của hiệp ước cho rằng, mặc dù có tính toàn diện theo các góc độ khác nhau, hiệp ước về đa dạng sinh học không tạo ra các biện pháp cụ thể về cơ cấu để tổ chức lấy ý kiến khoa học trên quy mô toàn cầu.

Tiến sỹ Robert Watson, nhà khoa học hàng đầu của Ngân hàng Thế giới, người đứng đầu Uỷ ban liên chính phủ đầu tiên về Biến đổi Khí hậu (IPCC), đồng tác giả của  Báo cáo đánh giá Hệ sinh thái Thiên niên kỷ (MEA) cho rằng: "Vì lợi ích của hành tinh, cộng đồng khoa học về đa dạng sinh học cần phải tìm ra biện pháp tổ chức".

Theo ông Watson, Uỷ ban toàn cầu về biến đổi khí hậu và các diễn đàn khác có chức năng tương tự có thể chứng minh là những mô hình tin cậy để các chuyên gia về đa dạng sinh học tư vấn giúp các nhà hoạch định chính sách ngăn chặn thảm họa mất các loài.

Ông Watson cho biết: “Mỗi mô hình đều có những điểm mạnh và điểm yếu, nhưng về cơ bản chúng được xem là nguồn thông tin và tư vấn đáng tin cậy cho công chúng, chính phủ các nước và nhà hoạch định chính sách”. 

Michel Loreau, giáo sư về sinh học tại Đại học McGill ở Montreal, Canađa, là một trong những thành viên của nhóm hoàn toàn nhất trí với đề suất của Watson. Ông Michek cho rằng cần phải đa dạng hoá các ý kiến và cách tiếp cận, đồng thời nhất trí thừa nhận các vấn đề chủ yếu và biện pháp giải quyết tốt nhất. 

Ngoài ra, Charles Perrings, giảng viên tại Đại học bang Arizona cho biết: “Đa dạng sinh học tạo ra các dịch vụ hệ sinh thái như hạn chế dịch bệnh và điều tiết khí hậu, tránh bão và bảo vệ nơi cư trú cho các loài hữu ích”.

Những cuộc thăm dò ý kiến đang được thực hiện có thể sẽ kết thúc sớm trước khi hội thảo quốc tế lần thứ 9 của các bên tham gia Hiệp ước về đa dạng sinh học sẽ diễn ra ở Berlin, Đức vào năm 2008.

Những cuộc thảo luận đang diễn ra sẽ xác định loại thông tin  cần thiết về đa dạng sinh học đối với các nhà hoạch định chính sách thuộc nhiều lĩnh vực liên quan bao gồm: thuỷ sản, giao thông, công nghiệp và quản lý các khu công nghiệp để thành lập  một Uỷ ban để giải quyết những đòi hỏi đó. 

Nhóm các nhà khoa học cho rằng đây phải là một Uỷ ban hoạt động có mục tiêu, độc lập, minh bạch và tiêu biểu, gồm các chuyên gia chính thức, nhà khoa học độc lập, tổ chức phi chính phủ và đại diện cho các khu vực tư nhân. Uỷ ban này sẽ làm tăng sức mạnh cho Công ước về Đa dạng sinh học (CBD) của Liên Hợp Quốc.

Ahmed Djoghlaf, Thư ký Điều hành của Công ước cho rằng: Công ước này đồng nghĩa với sự sống trên Trái đất. Thực hiện các mục tiêu về đa dạng sinh học 2010 có vai trò cấp thiết đối với tất cả con người đang sống và với các thế hệ mai sau. Mọi người hãy nỗ lực không ngừng để bảo tồn sự sống trên Trái đất.