Theo các chuyên gia và các quan chức Trung Quốc, trong 15 năm trở lại đây, gần một nửa năng lượng quốc gia lấy từ các nguồn khác ngoài than và để tối ưu hóa tiêu thụ năng lượng, Trung Quốc đang giảm dần sự phụ thuộc vào than.

Trong “Báo cáo phát triển năng lượng Trung Quốc năm 2006” do Viện Khoa học Xã hội Bắc Kinh xuất bản, các chuyên gia đã đề suất biện pháp sử dụng than sạch và hiệu quả hơn nhằm bảo vệ môi trường và đảm bảo an ninh năng lượng.

Cui Minxuan, nhà nghiên cứu thuộc Viện Khoa học Xã hội Trung Quốc cho biết trong báo cáo, Trung Quốc là nước tiêu thụ năng lượng lớn thứ 2 thế giới,  sau Hoa Kỳ, là quốc gia phụ thuộc nhiều vào than, chiếm 67,7% mức tiêu thụ năng lượng năm 2004, tương ứng với 1/3 lượng than được sử dụng trên toàn thế giới.

Trong các nền kinh tế có cơ cấu sử dụng năng lượng cân đối, dầu thường chiếm 30-40% tổng mức tiêu thụ năng lượng, trong khi than chiếm mức bình quân là 10-20%.

Theo số liệu thống kê chính thức, từ năm 2003, 68% mức sử dụng năng lượng hàng năm của Trung Quốc được cung cấp từ than trong khi gần 23% được lấy từ dầu lửa.                             

Để duy trì mức tăng trưởng kinh tế với tốc độ nhanh, hợp lý của mình, Trung Quốc phải đánh giá một cách lạc quan cơ cấu tiêu thụ khí thiên nhiên, thuỷ điện và năng lượng hạt nhân đang phát triển một cách nhanh chóng và sử dụng nhiều hơn năng lượng tái tạo. 

Cơ cấu đánh giá sẽ thể hiện ở việc nâng cao hiệu suất sử dụng năng lượng được và tổng nhu cầu năng lượng được giảm.

Trong báo cáo phát triển năng lượng hàng năm, Cui và các đồng nghiệp của ông dự đoán đến năm 2010, khoảng 61,2% mức tiêu thụ năng lượng ở Trung Quốc vẫn xuất phát từ than, nhưng tiêu thụ dầu sẽ chiếm 1/4 tổng mức tiêu thụ năng lượng.

Mặt khác, khí thiên nhiên sẽ tăng lên gấp đôi so với năm 2003, đạt 5,3% mức tiêu thụ năng lượng quốc gia.

Theo báo cáo, đến năm 2020, dầu, khí và điện kết hợp sẽ chiếm 46% tổng mức tiêu thụ năng lượng, trong khi tỷ lệ than sẽ rút xuống còn 54%.

Hu Yuhong, Uỷ viên Hiệp hội công nghiệp than Trung Quốc cho biết, trong những năm tới, mức tiêu thụ khí thiên nhiên sẽ tiếp tục tăng, với các dự án được công bố nhằm vận chuyển khí từ phía Tây sang phía Đông và nhập khẩu khí từ Nga. Nhưng cuối cùng, than vẫn tiếp tục là nguồn năng lượng chính cung cấp cho nền kinh tế Trung Quốc trong những thập kỷ tới.

Than sạch

Theo Huang Shengchu, Viện trưởng Viện thông tin than Trung Quốc, than chiếm vị trí ưu thế trong lĩnh vực năng lượng ở Trung quốc, vì vậy, từ cuối những năm 1980, nhà nước đã xây dựng kế hoạch nâng cao hiệu quả sử dụng than và nghiên cứu công nghệ than sạch.

Trong bài phát biểu tại Hội nghị thượng đỉnh G8 ở St. Petersburg, Chủ tịch nước Hồ Cẩm Đào đã kêu gọi các cộng đồng quốc tế tăng cường những nỗ lực hợp tác để phát triển công nghệ than sạch.

Huang cho biết, Trung Quốc đang hợp tác với Nam Phi và Hoa Kỳ thử nghiệm  công nghệ than sạch ở Trung Quốc. Có thể làm giảm đáng kể phát thải điôxít sunphua và ôxít nitơ vào không khí do đốt than bằng quá trình hoá lỏng than.

Hu, thuộc Hiệp hội công nghiệp than Trung Quốc cho biết, Nhóm Shenhua, là nhóm tiên phong trong việc phát triển lĩnh vực thương mại hoá lỏng than ở Trung Quốc, đã dành 25 tỷ nhân dân tệ (tương đương 3 tỷ USD) đầu tư cho phát triển công nghệ than sạch.

Vừa qua, Shenhua đã ký kết hợp đồng với hãng Royal Dutch Shell và Sasol có trụ sở ở Nam Phi để xây dựng 2 nhà máy hoá lỏng than ở khu vực tự trị Ningxia Hui ở Tây Bắc Trung Quốc.

Trong báo cáo phát triển năng lượng, Cui cho biết, việc sản xuất các nhiên liệu sạch thông qua quá trình hoá lỏng than là một giải pháp chiến lược nhằm khắc phục tình trạng thiếu dầu và cân bằng cơ cấu năng lượng quốc gia.

Nguồn: China Daily, 7/ 2006