Tìm kiếm nâng cao

Số truy cập:

Sôi động thị trường cacbon ở châu Á

  
Dạng tài liệu : Bài trích bản tin
Ngôn ngữ tài liệu : vie
Tên nguồn trích : Môi trường và phát triển bền vững
Dữ liệu nguồn trích : 2005/Số 24/Biến đổi khí hậu
Đề mục : 87 Bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên
Từ khoá : Thị trường cácbon Châu Á
Nội dung:
 

Ở vùng ngoại ô thủ đô Bangkok, các nhà máy điện sử dụng mêtan có trong phân bò làm nhiên liệu để sản xuất điện. Tại vùng Nội Mông Trung Quốc, các trạm phát điện bằng năng lượng gió xuất hiện dọc các cánh đồng cỏ. Người dân bang Andhra Pradesh, Ấn Độ dùng chất thay thế diezen được ép từ hạt của một loại cây có khả năng đốt cháy sạch hơn để vận hành máy kéo.

Theo Nghị định thư Kyoto, vào năm 2012, các nước phát triển cần phải cắt giảm phát thải khí nhà kính trung bình là 6% so với các mức của năm 1990. Mỗi quốc gia được phép phát thải lượng CO2 nhất định trong một năm. Do đó, chính phủ các nước công bố các “khoản trợ cấp” phát thải cho các đối tượng gây ô nhiễm nằm trong nước mình và các khoản trợ cấp này có thể được các công ty trên toàn thế giới mua và bán. Thông qua hệ thống thương mại cacbon, các cơ sở gây nhiều ô nhiễm ở các nước phát triển có thể trả tiền để các công ty ở các nước đang phát triển cắt giảm phát thải thay cho họ. Vì nhiều nhà máy ở các nước đang phát triển sử dụng các quy trình sản xuất gây ô nhiễm, thiếu hiệu quả, nên thường thì làm sạch chúng còn rẻ hơn là thay thế thiết bị hiện đại được sử dụng ở các nước giàu. 

Hệ thống thương mại cacbon đang giúp đẩy mạnh đầu tư “xanh” vào các nước có một số cơ sở gây ô nhiễm lớn nhất thế giới đang hoạt động. Vào tháng 8/2005, một consortium đứng đầu là Công ty Engineering outfit JGC Corp. và Công ty Marubeni phối hợp với nhà sản xuất hoá chất ở tỉnh Chiết Giang Trung Quốc tiến hành thu hồi các khí phát thải trong quá trình sản xuất chất đông lạnh. Thoả thuận sẽ làm giảm 40 triệu tấn CO2 - tạo ra các khoản tín dụng trị giá khoảng 200 triệu USD. Công ty Sumitomo và Ngân hàng Rabo ở Hà Lan có hợp đồng tương tự với Công ty hoá chất Gujarat fluorochemicals ở Ấn Độ về khoản tín dụng cácbon với khối lượng 3 triệu tấn. Công ty sản xuất hoá chất Rhodia đặt ở Paris (RHA) đang cắt giảm phát thải nitơ oxit tại nhà máy của họ ở Hàn Quốc và Brazin. Rhodia có thể sẽ bán các khoản tín dụng của họ tương đương với khoảng13 triệu tấn CO2.

Trên toàn thế giới, các nước đang phát triển cam kết thực hiện hành động có tính quyết định từ việc làm sạch các nhà máy cụ thể cho tới việc trồng những cánh rừng mới hấp thụ CO2, sử dụng metan từ các bãi chôn lấp chất thải để phát điện. Cho tới nay, 39 dự án đã được đăng ký với Liên Hợp Quốc (LHQ), và có hơn 100 dự án đang được thực hiện. Cuối cùng, Ngân hàng Thế giới cho biết vào năm 2012,  kế hoạch này có thể mang lại cho các nước đang phát triển khoảng12,5 tỷ USD.

Thị trường trợ cấp phát thải phát triển kể từ khi Nghị định thư Kyoto có hiệu lực vào ngày 16/2/2005. Hầu hết mọi hoạt động đều diễn ra ở thị trường trao đổi khí hậu của châu Âu (ECE) đặt tại Amsterdam. Trong tháng giao dịch đầu tiên, đã bán được khoản tín dụng trị giá 1 triệu tấn CO2. Năm 2006, chắc chắn sẽ tăng lên 700 triệu tấn, khoảng 2 triệu tấn/ngày và con số này sẽ tăng lên khoảng 4,8 tỷ tấn vào 2008. Từ đầu năm 2005, giá tín dụng tăng gấp hai lần, là 26 USD/tấn CO2.

Đến nay, các nước đang phát triển mua tín dụng phát tán còn rất ít và thường thì hoạt động mua bán được các công ty tư nhân đầu tư kinh phí nhiều hơn là các cơ quan nhà nước. Chẳng hạn, Chính phủ một số nước châu Âu đã cam kết mua khoản tín dụng trị giá 1,1 tỷ USD. Ngân hàng Thế giới có vai trò trung gian cho các công ty ở các nước đang phát triển mong muốn hỗ trợ nỗ lực sử dụng năng lượng sạch. Những ví dụ gần đây gồm: các tua bin gió có công suất 26 MW ở vùng xa xôi của Philipin và dự án thu giữ và phát điện bằng khí mêtan phát thải từ hoạt động khai mỏ ở tỉnh Sơn Tây Trung Quốc sẽ cắt giảm phát thải 4 triệu tấn/năm. Tuy nhiên, đến năm 2012, các công ty ở các nước phương Tây sẽ nhận thấy chi phí mua tín dụng rẻ hơn so với chi phí làm sạch tại nước mình, thì hoạt động mua tín dụng từ các nước đang phát triển chắc chắn sẽ tăng lên.   

 Ấn Độ và Trung Quốc là những nước có nguồn cung cấp tín dụng cácbon khổng lồ. Cả hai đều là nước đang công nghiệp hoá với tốc độ nguy hiểm, ít quan tâm tới các hậu quả môi trường, do vậy, có nhiều khu vực không được kiểm soát ô nhiễm. Ấn Độ đã thoả thuận được nhiều tín dụng cacbon trong các dự án liên quan tới các nhà máy thuỷ điện phát điện bằng khí mêtan lấy từ bãi thải. Trung Quốc là nước tiến hành tương đối chậm chạp, đến nay mới chỉ đạt được 3 thoả thuận thương mại cácbon. Theo Kishan Khoday, trưởng nhóm Năng lượng và Môi trường thuộc Chương trình phát triển LHQ ở Bắc Kinh, “Trung Quốc có tiềm năng lớn để trở thành một trong những thị trường tín dụng phát thải lớn nhất”

Một số dự án sẽ thu được kết quả. Ví dụ, các khí thải từ hoạt động sản xuất tủ lạnh lớn gấp 11.700 lần tiềm năng gây nóng lên toàn cầu của cacbonic. Do vậy, việc thu giữ một khối lượng nhỏ có thể làm tăng khối lượng lớn tín dụng cacbon. Trong khi đó mêtan có mức độ nguy hại lớn gấp 21 lần cacbon dioxit tinh khiết và là nhiên liệu có thể sử dụng để phát điện mang lại lợi nhuận khổng lồ. Zhao Jianping, chuyên gia năng lượng thuộc Ngân hàng Thế giới cho biết: các dự án này hiếm khi thực hiện được mà không tiến hành thương mại cacbon, nhờ hoạt động này các dự án có thể thu được lợi nhuận cao, lãi khoảng 30%/năm.

Tuy vậy, các dự án tiềm năng khác sẽ khó tháo gỡ được vấn đề về tài chính. Ví dụ, ở Trung Quốc, sử dụng năng lượng gió để sản xuất 1 KW điện tiêu tốn 6,2 cent trong khi đó nếu sử dụng nguồn năng lượng từ than chỉ mất 3,7 cent. Các khoản tín dụng cacbon hiện nay được trợ giá khoảng 0,6 cent/KWh mặc dù các sáng kiến về tài chính do Bắc Kinh đề ra sẽ làm cho năng lượng gió trở nên hấp dẫn hơn.

Hiện nay, các khoản tín dụng cacbon có giá thấp hơn các khoản trợ cấp là hơn 70% vì nếu một dự án thất bại và đối tác là nước đang phát triển không làm sạch ô nhiễm, thì công ty mua tín dụng phải chịu trách nhiệm. Tuy nhiên, khi thị trường cácbon hoạt động hiệu quả hơn nhờ các dự án lớn riêng rẽ và khi các công ty phương Tây phấn đấu đáp ứng các mục tiêu của Nghị định thư Kyoto, thì giá tín dụng có thể sẽ tăng. Theo Andres Liebenthal, chuyên gia môi trường của Ngân hàng Thế giới ở Bắc Kinh, “Khi thời hạn chót cắt giảm phát tán khí nhà kính đến gần, sẽ xảy ra cuộc cạnh tranh tín dụng”.

Nguồn: Businessweek, 12/2005

 
Trung tâm Thông tin Khoa học Công nghệ Quốc gia