Ngày 22/4/2003, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 64/2003/QĐ-TTg phê duyệt kế hoạch xử lý triệt để các cơ sở gây ô nhiễm môi trường. Tính đến thời điểm này theo kế hoạch đề ra, về cơ bản đã xử lý được số cơ sở có tên trong danh sách. Tuy nhiên, theo đánh giá của Ban chỉ đạo, nhiều địa phương còn chưa thực sự vào cuộc.

Gần 60% số cơ sở đã xử lý ô nhiễm, di dời

Theo thông tin từ Ban chỉ đạo thực hiện Quyết định 64 cho biết, tiến độ xử lý 51 cơ sở gây ô nhiễm môi trường  nghiêm trọng luôn được Bộ Tài nguyên và Môi trường theo dõi và cập nhật kịp thời. Tính đến tháng 6/2005, trong số 51 cơ sở này đã có 21 cơ sở không còn gây gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, 16 cơ sở đã và đang tích cực triển khai dự án xử lý ô nhiễm triệt để, 12 cơ sở đang trong quá trình xây dựng dự án và 02 cơ sở vẫn chưa có biện pháp đáng kể để triển khai thực hiện. Trong số 21 cơ sở không còn gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, có 8 cơ sở ngừng hoạt động do làm ăn thua lỗ, 1 cơ sở bị đình chỉ hoạt động, 4 cơ sở đã tự đầu tư xây dựng công trình xử lý chất thải, 7 cơ sở di chuyển địa điểm, 1 cơ sở thay đổi công nghệ, sản phẩm và giảm công suất.

Như vậy, theo kết quả xử lý bước đầu cho thấy số cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng đã giảm đáng kể. Theo dự báo, đến hết năm 2005, sẽ có 6 cơ sở trong nhóm 16 cơ sở đang triển khai dự án xử lý ô nhiễm sẽ hoàn thành công việc của mình. 10 cơ sở còn lại sẽ hoàn thành vào những năm tiếp theo. Tuy nhiên, trong giai đoạn 2003-2005, vẫn còn 2 cơ sở đến thời điểm này vẫn chưa thực hiện biện pháp đáng kể nào để xử lý ô nhiễm, đó là 2 cơ sở xăng dầu trên địa bàn thành phố Đà Nẵng. Đối với 2 cơ sở này, Ban chỉ đạo cũng cho biết, dự kiến đến năm 2010 mới tiến hành di chuyển ra khỏi nội thành theo Quyết định 64.

Bên cạnh 51 cơ sở phải xử lý trong giai đoạn 2003-2005, còn có 388 cơ sở phải xử lý ô nhiễm triệt để trong giai đoạn 2003-2007. Theo thống kê của Bộ TN&MT từ các địa phương cho thấy, trong số này đã có 70 cơ sở không còn gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, 252 cơ sở đã triển khai các biện pháp xử lý ô nhiễm triệt để và 66 cơ sở chưa thực hiện biện pháp xử lý đáng kể nào.

Cần sự phối hợp chặt chẽ hơn

Về tình hình thực hiện di dời, xử lý các cơ sở gây ô nhiễm môi trường  nghiêm trọng trong thời gian qua, Cục trưởng Cục Bảo vệ Môi trường cho biết: Mặc dù tiến độ xử lý các cơ sở có tên trong Quyết định 64 chưa đạt được như mục tiêu đề ra, song nhìn chung việc triển khai thực hiện Quyết định này trên phạm vi cả nước trong thời gian qua đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Nhiều cơ sở kinh doanh, dịch vụ gây ô nhiễm đã bị đình chỉ sản xuất hoặc buộc phải đầu tư, đổi mới công nghệ. Các doanh nghiệp đã ý thức rõ hơn trách nhiệm đầu tư cho công tác bảo vệ môi trường tại doanh nghiệp mình. Quyết định 64 đã đặt nền móng cho việc hình thành một khuôn khổ chính sách và thể chế xử lý triệt để các cơ sở gây gây ô nhiễm môi trường  nghiêm trọng.

Kết quả của sự kết hợp quan tâm chỉ đạo sát sao của UBND các tỉnh/thành phố cũng như quá trình đôn đốc, theo dõi chặt chẽ của các cơ quan quản lý môi trường địa phương. Một số tỉnh/thành phố đã tích cực chủ động bố trí nguồn kinh phí từ ngân sách địa phương cho việc xử lý ô nhiễm triệt để đối với các cơ sở thuộc đối tượng công ích (bệnh viện, bãi rác, kho thuốc, điểm tồn lưu chất hóa học do Mỹ sử dụng trong chiến tranh)… Tuy nhiên cũng có những khó khăn đó là: nhiều địa phương chưa thực sự vào cuộc, chưa quan tâm đúng mức cho việc xử lý ô nhiễm triệt để. Không có các biện pháp kịp thời nên khó đạt được mục tiêu đề ra. Bên cạnh đó, vần còn nhiều người dân, nhiều nhà quản lý, chủ doanh nghiệp ý thức về bảo vệ môi trường còn thấp. Thực tế cho thấy nhiều địa phương đã quá coi trọng việc kêu gọi đầu tư mà xem nhẹ vấn đề bảo vệ môi trường.

Từ thực tế công việc đã đạt được, được biết trong thời gian tới Ban chỉ đạo đã đưa ra 6 giải pháp để thúc đẩy quá trình thực hiện Quyết định 64, đó là giải pháp về tài chính, nhận thức, tăng cường thanh tra, kiểm tra, sự phối hợp giữa các bộ, ngành, địa phương, công nghệ, hợp tác quốc tế. Đặc biệt trong giải pháp công nghệ, Ban chỉ đạo sẽ tiến hành tuyển chọn và giới thiệu các công nghệ xử lý ô nhiễm môi trường đạt hiệu quả tốt, phù hợp với điều kiện của Việt Nam để có cơ sở cho địa phương lựa chọn, tư vấn áp dụng.

 Nguồn: KH&PT, 18/10/2005