Cặn lắng gây ra các vấn đề nan giải đối với sông và bờ biển trên thế giới |
||
| Dạng tài liệu | : | Bài trích bản tin |
| Ngôn ngữ tài liệu | : | vie |
| Tên nguồn trích | : | Môi trường và phát triển bền vững |
| Dữ liệu nguồn trích | : | 2005/Số 14/Môi trường toàn cầu |
| Đề mục | : | 87.19 Ô nhiễm nước lục địa, biển và đại dương. Bảo vệ nước lục địa, biển và đại dương |
| Từ khoá | : | Cặn lắng ; Sông ; Bờ biển |
| Nội dung: | ||
|
Trong một Hội nghị quốc tế do Dự án về mối tương tác giữa lục địa và đại dương ở dải ven bờ (LOICZ) và mạng lưới các nhà khoa học biển và ven biển toàn cầu tổ chức, các nhà khoa học cho biết, hàng tỷ tấn cặn lắng đang lắng đọng ở các dải ven bờ, sông và các cửa sông gây hậu quả môi trường nghiêm trọng.
Bùn, sỏi, cát có chứa chất dinh dưỡng do dòng chảy từ các sông lớn và cửa sông chảy ra vùng ven biển đang làm thay đổi hình dạng bờ biển, phá huỷ sự sống dưới nước, thậm chí lấp đầy các khu vực thềm lục địa nông. Ngược lại, một vấn đề nan giải trước mắt đang diễn ra ở nhiều khu vực đó là việc xây đập ở các sông, theo ước tính làm mất đi khoảng 1,4 tỷ tấn cặn lắng, khối lượng cặn lắng này sẽ không bao giờ được tạo ra ở vùng ven biển, gây nên những hậu quả như thiếu nguồn cung cấp dinh dưỡng cho dải ven bờ và làm cho hiện tượng xói mòn diễn ra mạnh mẽ. Trung bình mỗi ngày có 1 con đập cao trên 15 m được xây dựng và các sông lớn được quản lý theo cách cực đoan, hầu hết không có hệ thống thoát nước ra biển. Hậu quả này làm giảm các hoạt động đánh bắt và tăng những rủi ro liên quan đến cặn lắng ở các thành phố ven biển. Hai hiện tượng trên không triệt tiêu lẫn nhau bởi lẽ những tác động ban đầu mang tính cục bộ và khu vực hơn là toàn cầu. Hội nghị quốc tế sẽ đưa ra những kịch bản tương lai về dải ven bờ và phương pháp khoa học đang giúp các cộng đồng thích nghi với sự thay đổi và giải quyết các vấn đề liên quan đến việc thoát nước ra biển. Các nhà khoa học cảnh báo rằng, khi các thành phố lớn, khu đô thị ven biển phát triển trên các lục địa thì nhiều vùng cửa sông, bãi biển và các vùng biển nông sẽ bị phá huỷ bởi bùn, sỏi và phù sa ô nhiễm với tốc độ nhanh chóng. Trong số những thành phố lớn trên thế giới có số dân khoảng hơn 10 triệu người thì có 14 thành phố nằm ở khu vực bờ biển, chính những thành phố lớn này đã làm cho tình hình trở nên tồi tệ hơn. Theo ước tính, khoảng gần 3,1 tỷ người, chiếm một nửa dân số thế giới, đang sống trong phạm vi 200 km từ bờ biển, ở Mỹ Latinh con số này khoảng 382 triệu người chiếm 3/4 dân số của châu lục, tốc độ đô thị hoá ở đây diễn ra nhanh nhất ở các vùng đang phát triển. Trong khi các con sông là nơi vận chuyển cặn lắng chủ yếu và đập lớn là những hồ nhân tạo làm giảm công suất vận chuyển cặn lắng ra bờ biển, vấn đề này cho thấy biến đổi khí hậu và tăng mực nước biển sẽ gây tác động có hại lâu dài. Tiến sỹ Boot, nhà thiết kế thuộc Cơ quan quản lý biển và bờ biển ở Delft, Hà Lan cho biết, hiện tượng xói mòn bãi biển đang xảy ra trên phạm vi toàn cầu. Ông ước tính khoảng 70% đụn cát trên thế giới đang bị xói mòn và tình hình tăng mực nước biển sẽ còn làm cho vấn đề trở nên nghiêm trọng hơn. Việc sử dụng mô hình mới được gọi là DIVA (Dynamic Interactive Vulnerability Assessment – Đánh giá tính dễ tổn thương tương tác động), do nhóm các nhà nghiên cứu đa ngành của Đức, Anh và Hà Lan tiến hành cho thấy, ngoài việc thích nghi, thì gần như tất cả bờ biển ở nhiều khu vực trên thế giới đều co lại đáng kể, kèm theo những tác động như mất đất, lũ lụt xảy ra ở đô thị và gây thiệt hại cho ngành du lịch ven biển. Hội nghị cũng sẽ xem xét tình hình phát triển dải ven bờ dẫn đến việc khai thác quá mức có hệ thống do các hoạt động đánh bắt ven bờ; ô nhiễm do định cư đô thị, du lịch và phát triển công nghiệp; chất lượng nước ở vùng cửa sông chưa tốt đối với hệ sinh thái và sức khoẻ cộng đồng; các lạch nước, rừng ngập mặn giảm đi nhanh chóng và gây suy thoái cho các hệ sinh thái gần bờ như các rạn san hô và thảm cỏ biển. Liana McManus, giám đốc dự án LOICZ, trường đại học Miami Rosenstiel School cho biết: “Hội nghị sẽ đưa ra các công cụ mới để giải quyết những mối đe doạ và cách tiếp cận mới của toàn xã hội góp phần giải quyết các vấn đề về dải ven bờ và những lựa chọn của họ nhằm đưa những kịch bản hiện nay thành những kịch bản bền vững hơn. Chúng ta cần phối hợp các nỗ lực toàn cầu để khắc phục những thay đổi phức tạp đang diễn ra ở các dải ven bờ trên thế giới. LOICZ là dự án về khoa học tổng hợp giữa hệ thống bờ biển và người dân sống phụ thuộc vào hệ thống này. Cùng với các đối tác nghiên cứu, chúng ta cần cung cấp kiến thức khoa học giúp người dân có thể đưa ra những quyết định đúng đắn trong việc quản lý hệ thống bờ biển của họ. Để duy trì được mục tiêu này cần phải có cam kết của tất cả các lĩnh vực trong cộng đồng. Nguồn: Innovations report, 6/2005 |
||
