Theo một nhà khoa học thuộc Quỹ bảo vệ động vật hoang dã thế giới (WWF) chuyên nghiên cứu về loài cá nước ngọt khồng lồ ở lưu vực sông Mêkông, cá da trơn khổng lồ sông Mêkông có thể là loại cá nước ngọt nặng nhất thế giới đã được đánh bắt ở Chiang Khong, miền bắc Thái Lan. Đây là loài cá nặng nhất và quý hiếm nhất Đông Nam Á bị nguy hiểm ở mức cao đang tuyệt chủng với tốc độ nhanh chóng. 
Theo tài liệu, từ 1981, cá da trơn khổng lồ sông Mêkông, còn gọi Pangasianodon gigas, nặng 292 kg. Cách đây một thế kỷ, người ta phát hiện thấy loại cá này ở đoạn sông từ Việt Nam tới miền Nam Trung Quốc. Hiện nay, quần thể cá này đang suy giảm, các nhà khoa học đánh giá, trong 20 năm qua số lượng cá da trơn khổng lồ giảm khoảng 90% . 
Cho tới nay, các cá thể lớn của loài này thường được đánh bắt ở Thái Lan, đặc biệt là ở Chiang Khong gần các bãi đẻ trứng. Tại điểm đánh bắt truyền thống này, 30 con cá khồng lồ đã được đánh bắt vào năm 1995, song năm 1997 là 7 con, và chỉ có 2 con năm 1998. Trong 2 mùa của những năm gần đây đã đánh bắt được một vài con.  
Cá da trơn khồng lồ sông Mêkông là một trong những loài cá đang được  điều tra trong dự án bảo tồn chung về khai thác sông hồ trên thế giới của WWF và Hội Địa lý Quốc gia nghiên cứu nhằm tìm kiếm dấu vết của loài cá này trên Trái đất.   
Hogan, người phụ trách dự án cho biết: nghiên cứu của chúng tôi về loài cá nước ngọt khổng lồ này đang chỉ ra một mô hình rõ ràng trên toàn cầu là loài cá nặng nhất thế giới đang biến mất. Ở nhiều nơi, chẳng bao lâu nữa các loài cá to quý hiếm sẽ không còn cơ hội để nghiên cứu chúng.
So với bất cứ dòng sông nào trên Trái đất, thì Lưu vực sông Mêkông là nơi cư trú của nhiều loài cá lớn nhất, đây là nơi có nghề cá ven sông trù phú nhất, tạo ra 1,4 tỷ USD mỗi năm và cũng là nguồn cung cấp protein thiết yếu cho 73 triệu dân sống dọc con sông này.
Các đập nước thường được coi là một trong những mối đe dọa to lớn mà cá da trơn khồng lồ đang phải đối mặt vì chúng cản trở đường đi của cá. Không thể bơi ngược xuôi trên sông, loại cá này sẽ có ít cơ hội để đẻ trứng, làm cho số lượng cá giảm và làm suy giảm đa dạng di truyền.
Dù có nhiều mối quan tâm về môi trường, Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) vẫn đẩy mạnh xây dựng nhiều đập thuỷ điện dọc sông Mêkông và ở các nhánh sông này, bắt đầu từ các địa điểm ở lưu vực thượng nguồn sông thuộc tỉnh Vân Nam Trung Quốc, Lào, Campuchia và Việt Nam.
Hơn 10 năm qua, hơn 100 đập lớn đã được ADB và Uỷ ban sông Mêkông đề xuất xây dựng tại lưu vực sông Mêkông. Tháng 8/2003, báo cáo của ADB đề nghị về việc xây dựng mạng lưới điện khu vực để cung cấp điện năng cho toàn bộ khu vực Đông Nam Á. Mười một đập ở Mianmar, Trung Quốc và Lào dự kiến sẽ phát điện bán cho người tiêu dùng ở Thái Lan và Việt Nam.
Ngoài ra, các dự án của ngành Hàng hải đã tàn phá các bãi đẻ trứng chủ yếu. Đánh bắt quá mức cũng làm suy giảm trữ lượng cá và gây ra xung đột giữa những người sử dụng tài nguyên, càng thể hiện rõ nhu cầu cần có các chiến lược quản lý hiệu quả hơn. 
WWF đang hối thúc chính phủ các nước đưa ra quy định về việc phát triển các đập nước và giảm tình trạng đánh bắt quá mức các hệ sinh thái nước ngọt nhằm bảo tồn các loài cá to như cá da trơn khổng lồ ở sông Mêkông.
Ngày 15/6/2005, tại điểm gặp nhau giữa biển hồ Tonle Sap và sông Mêkông, WWF và các quan chức của Campuchia đã phóng thích 4 con cá da trơn khổng lồ sông Mêkông về với tự nhiên. Mỗi con cá nặng chừng 50kg và dài khoảng 1,5 m sau khi đánh bắt, chúng được nuôi trong ao. Có thể nói, đây là hoạt động nhằm làm tăng số lượng cá da trơn ở lưu vực sông Mêkông và tạo thuận lợi cho nghiên cứu về tập tính của loài cá khồng lồ này.
Nguồn: ENS, 29/6/2005