Việc có trồng hay không cây biến đổi gen (GM) đang là vấn đề gây tranh cãi gay gắt ở nhiều quốc gia trên thế giới, bởi sự lo lắng về những tác hại trên nhiều mặt mà nó có thể gây ra cho con người, môi trường và sinh thái chưa thể lường hết được.
Ở nước ta, chưa  có những cuộc tranh cãi nào về vấn đề này. Một quy chế an toàn sinh học cho quốc gia cũng chưa có. Trước đây, Bộ Khoa học, Công nghệ và Môi trường đã phối hợp với Viện Di truyền Nông nghiệp (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) soạn thảo quy chế an toàn sinh học  từ năm 1999, nhưng tới nay vẫn còn chưa được ban hành. Do chưa có quy chế, nên các nhà khoa học của ta chỉ tiến hành nghiên cứu về cây chuyển đổi gen trong phòng thí nghiệm. Trong lĩnh vực này, các nhà khoa học ở Viện Di truyền nông nghiệp, Viện Nghiên cứu Sinh học và Viện Lúa Đồng bằng sông Cửu Long đã nghiên cứu và phát triển được nhiều giống lúa, ngô, khoai, đu đủ,v.v... có khả năng kháng sâu bệnh và cho năng suất cao. Trong một số nghiên cứu khác, các nhà khoa học của ta cũng đã tạo ra những giống cà chua có đặc tính chín chậm, tạo được những loài hoa tuơi lâu, không bị úa. Những loài cây chuyển gen này, hiện vẫn được các cơ quan đã và đang tiến hành những nghiên cứu quản lý rất chặt, không cho phép đưa ra khỏi cửa phòng thí nghiệm...
Nhưng cuộc sống ở ngoài đồng ruộng thì "năng động" hơn, khó kiểm soát hơn. Trên thực tế đã có nhiều giống cây chuyển gen được bà con nông dân gieo trồng và sản phẩm của chúng đã được sử dụng cho người ăn, hoặc dùng cho chăn nuôi gia súc, gia cầm. Điều đáng lo hơn nữa, chính những người nông dân gieo trồng chúng và cả những nhà chức trách ở địa phương lại không hề biết là họ đang trồng cây chuyển gen, và thậm chí là không biết chúng được đưa từ đâu tới.
Thật bất ngờ, trong khi tiến hành thực hiện Đề tài khoa học: "Xác định cây trồng GM và sản phẩm của chúng", những kết quả xét nghiệm hạt giống, do các chuyên gia của Viện Di truyền nông nghiệp thu thập từ các hộ dân ở các địa phương và lấy mẫu trực tiếp trên các cánh đồng đem về, đã cho thấy: ngô, đậu tương, bông vải và một số cây chuyển gen khác đang được trồng nhiều nơi trong cả nước. Đến nay đã có 7 địa phương đựơc các nhà khoa học phát hiện có trồng các loại cây biến đổi gen là Hà Tây, Nam Định, Đắc Lắc, Ninh Thuận, Bình Dương, Đồng Nai và Thành phố Hồ Chí Minh. Những người dân cho biết, thời gian qua có nhiều thương nhân đến tận các gia đình nông đân bán giống ngô và các giống cây trồng khác, với lời cam kết bao tiêu sản phẩm cho nông dân. Chính trong số những giống cây mà tư thương bán cho họ, có các giống được các nhà khoa học xét nghiệm và cho biết là giống chuyển gen.
Hiện nay, ở nước ta chưa có luật và quy chế an toàn sinh học. Cây chuyển gen và các sản phẩm của chúng không bị cấm, không bị phản đối, mà cũng không được khuyến khích. Từ kẽ hở này, những loại hạt cây chuyển gen từ nước ngoài, bằng nhiều con đường khác nhau đã xâm nhập vào nước ta và được trồng ngang nhiên trên những cánh đồng và không hề có ai chịu trách nhiệm quản lý, kiểm soát xem ảnh hưởng của chúng tới môi trường và sinh thái ra sao. Đó là một thực trạng đáng lo ngại và đang là một vấn đề bức xúc của các nhà khoa học trong lĩnh vực công nghệ sinh học. Những nhà khoa học trao đổi với chúng tôi về vấn đề này, đều cho rằng, kẽ hở đó cần được lấp càng sớm càng tốt. Nếu không, nông sản xuất khẩu của chúng ta có thể sẽ gặp rủi ro, vì có nhiều nước trên thế giới đang phản đối nông phẩm có thành phần cây chuyển gen.
Nguồn: Quân đội Nhân dân, 7/5/2005