Việc phát triển mạng lưới quan trắc các dòng hải lưu, nhiệt độ ở biển và tìm hiểu về các điều kiện gây ra mưa và hạn hán cho gần 2/3 dân số thế giới đang được tiến hành ở Ấn Độ Dương.
Đây là một sáng kiến có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với những người nông dân trồng lúa mì ở miền tây Ôxtrâylia cũng như là đối với những người trồng lúa nước ở Ấn Độ hay ở Inđônêxia.
Mạng lưới quan trắc khí hậu có một số điểm giống với hệ thống cảnh báo sóng thần và các thảm hoạ khác như sự xuất hiện của lốc xoáy nhiệt đới, sóng do bão, cả ba sự kiện tự nhiên này trước đây đã gây ra tai họa to lớn cho những người dân sống bên bờ Ấn Độ Dương.     
Tiến sỹ Meyers thuộc Uỷ ban quốc tế về Ấn Độ Dương cho biết: việc khám phá ra  những tương tác hai chiều mạnh mẽ giữa đại dương và khí quyển như hiện tượng El Nino ở Ấn Độ Dương mới đây đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thu thập dữ liệu trong vùng để hiểu được và dự báo về tính biến đổi của khí hậu theo mùa và lâu dài trên tất cả các lục địa xung quanh. Trong số đó có:
 Hiện tượng Lưỡng cực ở Ấn Độ Dương, là sự thay đổi nhiệt độ bề mặt và các dòng hải lưu gây hạn hán cho Inđônêxia và mưa nhiều ở các vùng bán khô hạn của châu Phi. Đồng thời, hiện tượng này có liên quan tới suy giảm lượng mưa ở những vùng xa xôi ở Nam Ôxtrâylia.   
 Dao động Madden-Julian (MJO) – là mô hình thời tiết diễn ra trong vòng 4 tuần và có tác động mạnh mẽ tới tầng nước mặt của đại dương. Dao động này được hình thành ở Ấn Độ Dương và tác động tới lượng mưa ở châu Á và Ôxtrâylia, thời tiết ở ven biển miền tây Hoa Kỳ, sự hình thành bão nhiệt đới ở Đại Tây Dương và đôi lúc ảnh hưởng tới sự phát triển của Dao động El Nino phía nam (ENSO).  
 Ấn Độ Dương ấm lên nhanh chóng trong vòng 30 năm qua và các ảnh hưởng của nó được phát hiện thấy trong những trận mưa ở Sahel và Dao động bắc Đại Tây Dương. Nhưng, các nhà khoa học vẫn chưa biết được mức độ ảnh hưởng của hiện tượng này tới khí hậu Ôxtrâylia.  
Ông Meyer cho biết, ngành khoa học của Ôxtrâylia đã có được kinh nghiệm đáng kể  trong việc quan trắc đại dương nhờ có sự tham gia vào các Chương trình nghiên cứu quốc tế. Ngành khoa học của nước này đã khởi xướng một hệ thống quan trắc đại dương trong khu vực sử dụng tàu thuyền thương mại để quan trắc nhiệt độ lớp cận bề mặt, xây dựng mạng lưới các trạm đo thuỷ triều ở Thái Bình Dương và điều khiển chương trình ghi hình đại dương Argo giữa miền đông Ấn Độ Dương và các đại dương phía nam. Kể từ tháng 12/2004, đã tiêu tốn 1 triệu USD cho các dụng cụ bỏ neo ở quần đảo của Inđônêxia trong 5 dự án quốc gia quan trắc hệ thống các dòng hải lưu đại dương chảy từ Thái Bình Dương vào Ấn Độ Dương.
Theo ông Meyer, các yếu tố của mạng lưới quan trắc lưu vực mở rộng đã được chuẩn bị sẵn sàng và đang cung cấp dữ liệu có giá trị về đại dương. Qua vệ tinh, các nhà khoa học và Hoa Kỳ và Nhật Bản đã thu được thông tin ở một số mỏ neo ghi được trong 24 giờ và tạo ra dữ liệu có giá trị cho việc lập mô hình khí hậu và  xây dựng các trung tâm dự báo trên toàn thế giới. Việc xây dựng các Trung tâm dự báo của chúng tôi dựa trên cơ sở nghiên cứu này và mục đích để mở rộng dữ liệu nhằm nâng cao hiểu biết về cấu trúc nhiệt độ cũng như các dòng hải lưu đi qua miền bắc và nam Ấn Độ Dương.
Giữa những năm 1980, một loạt các thiết bị được triển khai sử dụng ở vùng nhiệt đới Thái Bình Dương với mục đích là phát hiện các hiện tượng El Nino - La Nina và vào giữa những năm 1990, đã đưa ra dự báo có giá trị cho các nhà khí hậu học và chính phủ các nước về khả năng xuất hiện các mùa mưa hoặc mùa khô.
Nguồn: CSIRO, 4/2005