Điểm nóng đa dạng sinh học, là các khu vực có số lượng các loài bị xâm lấn liên tục, bị hoạt động của con người tấn công. Những vùng được xếp vào loại này sẽ được thế giới ưu tiên bảo vệ.    
Tổ chức Bảo tồn Quốc tế đặt ở Washington, D.C cho biết, một điểm nóng là nơi dừng chân quan trọng của bướm chúa di cư. Điểm nóng khác có số lượng cây cao nhiều nhất so với các vùng ôn đới khác trên hành tinh. Và một điểm nóng nữa là nơi cư trú của chim kền kền, hổ và trâu nước hoang. Tất cả các điểm nóng mới được công bố đều đã mất ít nhất 70% diện tích nơi cư trú tự nhiên ban đầu.    
Tổ chức Bảo tồn Quốc tế còn giới thiệu một cuốn sách có tên Hotspots Revisited, đề cập chi tiết tới một phân tích trong 4 năm về chiến lược bảo tồn đa dạng sinh học đối với các điểm nóng trên toàn cầu.
Michael Hoffmann, nhà phân tích về đa dạng sinh học thuộc Tổ chức Bảo tồn Quốc tế cho biết: thực ra, mục tiêu của chiến lược về điểm nóng là lựa chọn các khu vực trên toàn cầu có các loài cần được chúng ta cứu vớt một cách hiệu quả.  
Hiện nay, Tổ chức Bảo tồn Quốc tế đã công nhận tổng số 34 điểm nóng đa dạng sinh học. Khoảng một nửa số loài động, thực vật trên Trái đất đã được phát hiện trong các điểm nóng, lúc đầu chiếm 15,7% diện tích bề mặt Trái đất. Chỉ còn lại khoảng 1/10 diện tích nơi cư trú ban đầu.
Các điểm nóng nằm rải rác từ quốc đảo châu Phi Madagascar tới các đảo ở Ấn Độ Dương, là nơi cư trú của 24 họ động, thực vật có mặt ở khắp mọi nơi trên thế giới. Các khu rừng thông, sồi Madrean, đó là vùng núi cằn cỗi trải dài từ Mêxicô tới miền Tây Nam Hoa Kỳ cũng được chú ý tới. Bằng cách này, các nhà bảo tồn hy vọng sẽ tăng tối đa các nỗ lực cứu vớt số lượng lớn các loài khỏi nạn tuyệt chủng.
Stuart Pimm, nhà sinh học về bảo tồn thuộc Đại học Duke ở Durham, Bắc California cho biết: chiến lược về điểm nóng có hiệu quả sẽ hướng tới các nỗ lực bảo tồn.
Điểm nóng về đa dạng sinh học     
Khái niệm điểm nóng đa dạng sinh học do nhà sinh thái người Anh Norman Myers đưa ra vào năm 1988 như là biện pháp để khắc phục tình thế tiến thoái lưỡng nan trong việc xác định các khu vực quan trọng nhất cần phải bảo tồn các loài.
Myers thừa nhận rằng dù có quy mô tương đối nhỏ, song một số hệ sinh thái lại chiếm tỷ lệ đa dạng sinh học toàn cầu ở mức cao. Nhiều khu vực kiểu này đang phải đối mặt với áp lực lớn do tình trạng chặt phá, hoạt động của ngành nông nghiệp, săn bắn và biến đổi khí hậu.
Chiến lược bảo tồn khôn ngoan sẽ đòi hỏi phải có kinh phí và nghiên cứu về các vùng này, nơi các mối đe dọa là lớn nhất, hơn cả số lượng các loài đông nhất.
Vào giữa những năm 1990, cùng với các đối tác của Tổ chức Bảo tồn Quốc tế, Myers đã đưa ra một công thức lựa chọn điểm nóng, đó là vùng có nuôi dưỡng ít nhất 1500 loài thực vật có mặt ở bất kỳ nơi nào trên thế giới và phải mất ít nhất 70% diện tích nơi cư trú ban đầu. 
Hoffmann cho biết: đa dạng sinh học là quan trọng, là yếu tố quyết định song nguồn tài nguyên và thời gian thì có hạn hạn, do vậy chúng ta cần phải có chiến lược.
Theo Pim thuộc Đại học Duke, các khu vực mà Tổ chức Bảo tồn Quốc tế đã xác định là các điểm nóng đa dạng sinh học không làm cho các nhà sinh học ngạc nhiên vì họ đã từng làm việc ở đó nhiều năm. Ở những khu vực này phát hiện được phần lớn các loài đang trên bờ vực của sự tuyệt chủng. Nếu  chúng ta quan tâm tới các loài này để chúng khỏi bị tuyệt chủng, nghĩa là chúng ta tham gia các hoạt động bảo vệ trong các điểm nóng.
Thực hiện thành công
Theo cuốn sách Hotspots Revisited, khoảng 750 triệu USD đã được sử dụng cho công tác bảo tồn điểm nóng đa dạng sinh học trong hơn 15 năm qua. Khoản tiền này bao gồm tiền trợ cấp đáng kể của Tổ chức MacArthr, tổ chức tiên phong về bảo tồn điểm nóng.
Hoffmann cho biết: “Cuốn sách này đã có tác dụng thiết thực trong việc xúc tác tìm nguồn tài trợ lớn từ các nhà tài trợ để sử dụng cho các địa điểm nóng”.
Ví dụ, Madagascar cũng nằm trong danh sách các nước cần được giúp đỡ. Tại Hội nghị các Vườn của Thế giới năm 2003 ở Nam Phi, Tổng thống Marc Ravalomanana của Madagascar đã cam kết tăng gấp ba lần quy mô của mạng lưới các khu bảo tồn của nước mình và yêu cầu cộng đồng bảo tồn giúp đỡ. Đến nay, đã tăng thêm được hơn 35 triệu USD.
Theo Tổ chức Bảo tồn Quốc tế, điểm nóng Sundaland của Đông Nam Á gồm có các đảo của Sumatra, Java và Borneo đang bị suy giảm nhanh chóng do tình trạng chặt phá ngày càng gia tăng vì mục đích thương mại và do phát triển nông nghiệp.
Ngoài ra, cộng đồng bảo tồn cũng ủng hộ chiến lược về điểm nóng đa dạng sinh học này. Peter Karveiva, nhà khoa học thuộc Uỷ ban bảo tồn thiên nhiên ở Seattle, Washington cho biết: cách tiếp cận bảo tồn hiệu quả điểm nóng là bảo vệ các loài đã được liệt kê vào danh sách. Thế nhưng lại không duy trì được các dịch vụ hệ sinh thái quan trọng mà con người cần để tiếp tục tồn tại. Các điểm nóng đa dạng sinh học thường là một yếu tố quyết định chúng ta cần phải nghiên cứu và xem nó như là một nội dung quan trọng của kế hoạch bảo tồn. Song, chúng ta cần phải kết hợp bản đồ về các loài với bản đồ lưu giữ cacbon, sản lượng nghề cá, nước sạch, các hệ sinh thái nông nghiệp....  .
Theo Hoffman, nếu bảo vệ không thành công các điểm nóng sẽ làm mất gần 50% các loài  thực vật và động vật có xương sống trên cạn. 
Nguồn: National Geographic News, 2/2005