Mỗi ngày, Hà Nội thải ra hơn 1.500 tấn rác, trong đó có 90% lượng rác thu gom được xử lý bằng công nghệ chôn lấp tại khu liên hợp xử lý rác Nam Sơn, một phần khác được xử lý vi sinh tại Xí nghiệp chế biến phế thải đô thị ở Cầu Diễn.

 Khu liên hợp xử lý rác Nam Sơn hiện đang gây ô nhiễm. Bãi rác nằm gần khu dân cư và hàng ngày phế liệu được thu gom không đảm bảo vệ sinh. Các kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng, trong rác hữu cơ, tỷ lệ nước chiếm 60-70%. Với khí hậu nhiệt đới nóng ẩm như nước ta, chỉ trong một thời gian ngắn, các chất hữu cơ sẽ bị phân hủy và giải phóng lượng nước nói trên, trong khi đó 50% lượng rác ở Nam Sơn lại là rác hữu cơ. Kết quả điều tra về chất lượng nước ngầm khu vực xung quanh bãi chôn lấp rác cho thấy, hầu hết nước ngầm tại đây bị nhiễm các chất hữu cơ và nhiễm khuẩn.

Công nghệ chế biến phân compost là một hình thức tái chế rất hữu hiệu các chất thải hữu cơ, không gây ô nhiễm và làm tăng tỷ lệ thu gom các loại chất thải có thể tái chế được. Mặt khác, chế biến phân compost có thể giảm ô nhiễm không khí và giúp giải quyết vấn đề nóng lên toàn cầu. Khí từ các bãi chôn lấp được tạo thành do quá trình phân hủy các thành phần hữu cơ trong chất thải có chứa khoảng 50% khí mê tan, một loại khí gây hiệu ứng nhà kính. Chế biến phân compost làm giảm phát thải khí nhà kính do giảm lượng chất thải hữu cơ bị phân huỷ. Chính hoạt động này sẽ giúp chúng ta nhận được chứng chỉ cacbon theo cơ chế phát triển sạch trong công ước khung của Liên Hợp Quốc về biến đổi khí hậu và có thể bán các chứng chỉ này trên thị trường quốc tế, tạo ra nguồn thu lớn.

Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân khác nhau nên chế biến phân compost từ chất thải hữu cơ chưa được phổ biến rộng rãi ở nước ta như: nguyên liệu đầu vào chất lượng kém, chất lượng phân hữu cơ chưa cao, tiếp thị sản phẩm chưa tốt. Phân compost do các nhà máy sản xuất thường có lẫn nhiều vụn thủy tinh, kim loại, điển hình là nhà máy chế biến phân compost Hóc Môn, TP. Hồ Chí Minh, hoạt động năm 1982 với nguồn là chất thải sinh hoạt chưa phân loại, đã phải đóng cửa năm 1991 do sản phẩm khó tiêu thụ.

Xí nghiệp chế biến phế thải Cầu Diễn thuộc Công ty Môi trường đô thị Hà Nội bắt đầu hoạt động từ năm 1992 và mở rộng quy mô sản xuất năm 2002. Xí nghiệp có công suất 50.000 tấn/năm, sản xuất khoảng 13.500 tấn phân vi sinh bằng công nghệ ủ kỵ khí cưỡng bức. Nếu so sánh với tổng lượng rác thải phát sinh thì số  lượng rác được chế biến thành phân compost là quá thấp. Xí nghiệp hiện đang bán 3 loại sản phẩm có chất lượng và giá khác nhau. Tuy nhiên, giá không phải là yếu tố quyết định mà chính là chất lượng sản phẩm.

Để giải quyết những khó khăn trong việc phân loại chất thải tại nguồn, Bộ Khoa học – Công nghệ hiện đang hỗ trợ một Chương trình thử nghiệm thực hiện phân loại chất thải tại nguồn đối với chất thải sinh hoạt ở Hà Nội thành 2 loại chính là hữu cơ và vô cơ. Tuy nhiên, việc thực hiện chương trình này chưa đạt kết quả do người dân chưa nhiệt tình ủng hộ.

Việc xử lý rác theo kiểu chôn lấp chỉ là giải pháp tạm thời. Chế biến rác thành phân compost là hướng chính trong tương lai. Do vậy giáo dục nâng cao ý thức khi phân loại rác và nâng cao chất lượng phân là vô cùng cần thiết cho một thành phố đang lớn về quy mô và tăng về dân số. Và chỉ có biện pháp đó mới giải quyết dứt điểm tình trạng ô nhiễm do rác gây ra.