Thuế bảo vệ môi trường mới của Chính phủ Nhật Bản, còn gọi là “thuế môi trường” sẽ có hiệu lực vào tháng 1/2006. Chính phủ nước này chính thức buộc loại thuế mới phải cấp kinh phí cho các biện pháp nhằm ngăn chặn nóng lên toàn cầu. 
Tuy nhiên, một tài liệu mật của Bộ Môi trường (MOE) Nhật Bản cho thấy thu nhập từ thuế mới được sử dụng sẽ làm thâm hụt Quỹ hưu trí quốc gia.
Tháng 11/2004, MOE Nhật Bản  đã công bố dự thảo luật thuế mới về bảo vệ môi trường. MOE khẳng định, nóng lên toàn cầu đang ngày càng làm cho thời thiết bất thường, gây thiệt hại nhiều hơn cho người dân trên toàn thế giới. Các nước phát triển đã ký kết Nghị định thư Kyoto hạn chế phát tán khí nhà kính, trong đó có cacbon dioxit. 
Theo kế hoạch của Nghị định thư Kyoto, Chính phủ Nhật Bản cam kết từ năm 2008 đến 2012 sẽ giảm các khí nhà kính xuống dưới mức năm 1990 là khoảng 6%. Trên thực tế, mức này có nghĩa là giảm tới 13% vì so với mức năm 1990 hiện nay đã tăng đáng kể.  
MOE sẽ đánh thuế các sản phẩm dầu lửa như xăng và dầu đốt để giảm khí nhà kính. Từ tháng 1/2006, người dân Nhật Bản sẽ phải trả tiền thuế xăng, dầu nhẹ, dầu đốt, điện và khí thiên nhiên cao hơn.
Theo tờ Asahi, “NĐT Kyoto sớm có hiệu lực sẽ thúc đẩy thảo luận về vấn đề thuế môi trường. Nhiều nước châu Âu đã ban hành các loại thuế môi trường, song Chính phủ Nhật Bản đã trì hoãn thảo luận về vấn đề này. Chính phủ Nhật Bản cần phải cân nhắc thận trọng hơn về việc đưa vào áp dụng thuế môi trường”.
Báo Mainichi đã nêu: Chính phủ phải hạn chế các phát tán khí nhà kính. Để đạt được mục tiêu này, việc đưa vào áp dụng thuế môi trường là cực kỳ quan trọng. Nhiều công ty của Nhật Bản đang phản đối việc đưa vào áp dụng thuế môi trường.
Quyết định của Đảng dân chủ tự do (LDP), Đảng Komeito mới và ngay cả Đảng dân chủ đối lập (DPT) của Nhật Bản đều ủng hộ dự luật thuế mới, song các giới kinh doanh, Bộ Kinh tế Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản lại phản đối luật này.
Tuy nhiên, một điều quan trọng là nguồn thu nào từ thuế môi trường sẽ được sử dụng nêu trong văn bản của Bộ Môi trường, đó là “Một phần nguồn thu thuế môi trường sẽ được sử dụng để tạo ra nhiều cơ hội việc làm hơn, duy trì và tăng cường sức mạnh của các công ty kinh doanh như giảm tiền đóng bảo hiểm cho các công ty kinh doanh này”.
Vấn đề này thể hiện mối liên quan giữa thuế môi trường và quỹ hưu trí quốc gia.
Theo các văn bản nội bộ của Bộ Môi trường nêu chi tiết hệ thống thuế môi trường mới này, phải đánh thuế môi trường vào tất cả các nhiên liệu như dầu, than và khí thiên nhiên. Các công ty lọc dầu phải nộp thuế xăng, dầu nhẹ và khí propan, sẽ buộc phải tăng giá của các sản phẩm đó. Khách hàng cũng phải trả khoản thuế môi trường được gộp vào các hoá đơn thực của họ.  
Mỗi hộ gia đình sẽ phải nộp mỗi năm 3000 yên
Mỗi năm, một hộ gia đình sẽ phải nộp 3000 yêu thuế môi trường, do đó chính phủ sẽ thu được tiền thuế là 490 tỷ yên. Các văn bản của MOE nêu rõ, 340 tỷ yên trong đó sẽ được sử dụng để thực hiện các chính sách giảm khí nhà kính và 150 tỷ yên sẽ được phân bổ để duy trì và tăng sức mạnh cho các công ty kinh doanh để giảm gánh nặng cho các công ty kinh doanh phải trả tiền quỹ bảo hiểm xã hội.
Theo tờ Bưu điện Shukan, “Các giới kinh doanh sẽ không bao giờ chấp nhận kế hoạch đưa vào áp dụng thuế môi trường. Tuyên bố về giảm tiền đóng bảo hiểm cho quỹ bảo hiểm xã hội là một chiến thuật làm cho các doanh nghiệp phải chấp nhận thuế mới này. Tuy nhiên, trong thực tế, chính phủ đã giảm nhẹ thuế cho các công ty kinh doanh và 150 tỷ yên được sử dụng để giúp hệ thống an ninh xã hội của quốc gia trong lĩnh vực chăm sóc sức khoẻ”.
Chính phủ Nhật Bản cam kết tăng phần chi trả của chính phủ cho quỹ hưu trí quốc gia, tuy nhiên, do thiếu các nguồn tài nguyên mà kế hoạch của nhà nước hiện chưa thực hiện được. Để giải quyết vấn đề nan giải này, Chính phủ đang thảo luận tăng thuế thu nhập cũng như thuế tiêu dùng. Hiện nay, thuế môi trường đang trở thành một bộ phận của các loại thuế này nhằm che đậy sự thiếu hụt Quỹ hưu trí quốc gia.
Sử dụng hệ thống của Đức làm kiểu mẫu
 Ba nước châu Âu này đã áp dụng hệ thống thuế môi trường từ những năm 1990 và Chính phủ Nhật Bản đang chuẩn bị áp dụng hệ thống của Đức như một kiểu mẫu vì Chính phủ Đức đang sử dụng một phần thuế môi trường thu được để chi cho an ninh xã hội.
Tuy nhiên, các doanh nghiệp vẫn không thay đổi sự phản đối của họ đối với thuế môi trường. Tetsuji Kitta, Giám đốc công nghệ môi trường thuộc Liên hiệp các hội kinh tế Nhật Bản cho biết: “Mức hiệu quả sử dụng năng lượng của các công ty Nhật Bản đang ở mức cao nhất trên thế giới. Nếu thuế môi trường được ban hành, thì các công ty của Nhật Bản sẽ khuyến khích di dời các nhà máy sản xuất nước ngoài thiếu hiệu quả của họ vì chính các nhà máy này sẽ làm cho vấn đề nóng lên toàn cầu tồi tệ hơn. Ngoài ra, Chính phủ cũng không lý giải gì về việc sử dụng 150 tỷ yên cho an ninh xã hội.”
Nguồn: Japan Today, 11/2004