Lưu vực sông Dương Tử ở Trung Quốc, nơi sinh sống của khoảng 322 loài cá và 169 loài động vật lưỡng cư, tạo nên  một hệ sinh thái đa dạng, chủ yếu sống dựa vào dòng chảy của con sông dài nhất châu Á. Lưu vực sông Dương Tử  là nơi sinh sống của 400 triệu người Trung Quốc, họ sống dựa vào vùng châu thổ có nguồn lương thực dồi dào và 700 phụ lưu của sông Dương Tử dùng cho tàu bè qua lại và để tạo nguồn năng lượng.
Hiện nay, hơn 46 đập lớn (cao hơn 60 mét) được dự kiến hoặc đang được xây dựng trên sông Dương Tử. Báo cáo của Quỹ bảo vệ sinh vật hoang dã thế giới (WWF) và Viện Tài nguyên thế giới (WRI) về Các dòng sông đang bị nguy hiểm (Báo cáo) cho biết “những con đập được xây dựng trên sông sẽ gây thiệt hại đáng kể cho môi trường và làm suy giảm đa dạng sinh học ở lưu vực sông”.
Báo cáo đưa ra cách ứng phó với những xung đột cơ bản liên quan tới các vấn đề về đập, sử dụng nước và quản lý hệ sinh thái, đặc biệt là ở những nước đang phát triển. Theo Liên Hợp Quốc, hơn 2 tỷ người trên toàn cầu thiếu điện, 1,1 tỷ người không được sử dụng nước uống an toàn và 2,4 tỷ người vẫn đòi hỏi các dịch vụ vệ sinh phù hợp. Các đập cung cấp nguồn nước sạch cần thiết để sử dụng tưới cho cây trồng cũng như giảm thiểu lũ lụt và tạo nguồn năng lượng điện cho hàng triệu người.
Trong khi chính phủ các nước đang phát triển thừa nhận các con đập là giải pháp tích cực để giải quyết vấn đề thiếu điện và nước sạch, thì Báo cáo lại cho rằng các đập đã làm mất nơi cư trú của cá, phá hủy các vùng đất ngập nước và cuối cùng gây hại đến nơi cư trú mỏng manh, không chỉ là nơi cư trú của nhiều loài cá nước ngọt, động vật có vú, các loài chim nước mà còn là nguồn cung cấp các dịch vụ và hàng hóa cần thiết cho con người, đặc biệt là  những người nghèo. 
Theo phân tích chi tiết của WRI, trong năm 2000 đã phát hiện ra 60% trong số 227 con sông lớn nhất thế giới đã thay đổi mức độ chất lượng từ vừa phải đến rất xấu do các đập, các khu giải trí bằng nước và các kênh gây ra. Theo Báo cáo, hơn 45 000 đập lớn và khoảng 1500 đập khác đang được xây dựng ở hơn 150 nước.
Báo cáo đưa ra phân tích toàn diện nhất về các đập dự kiến được xây dựng ở lưu vực trên phạm vi toàn cầu. Carmen Revenga, người quản lý công việc về nước và nghề cá biển của WRI cho biết: “chúng ta đã phối hợp khả năng phân tích của WRI để xây dựng các chỉ số khu vực và toàn cầu về sự hiểu biết trong dân chúng về WWF ở các khu vực chủ yếu nhằm cung cấp các thông tin và ý kiến phản hồi cho báo cáo”. 
Những nơi cư trú nhạy cảm ở lưu vực sông Dương Tử cũng xảy ra tình trạng tương tự, Báo cáo cho rằng, không thể bù đắp được những thiệt hại do xây dựng các đập lớn gây ra. Các loài như cá sấu Trung Quốc (là loài cá sấu bị đe dọa nhiều nhất trên thế giới), cá heo sông Dương Tử (là loài cá bị đe dọa nhiều nhất trên thế giới) và cá heo không vây (là loài cá chỉ thích nghi với nước ngọt) đang bị suy giảm nghiêm trọng và có thể trở nên tuyệt chủng khi trên sông Dương Tử tiếp tục xây đập và làm thay đổi.  
Trong khi các đập được quảng cáo như những giải pháp chữa “bách bệnh” đối với các vấn đề về nước và năng lượng đang ảnh hưởng đến dân số ở những nước đang phát triển, thì báo cáo khẳng định rằng, các đập thường không có khả năng tồn tại theo tuổi thọ. Báo cáo của Ủy ban thế giới về các quốc gia có đập cho biết 40-80 triệu người – bao gồm 10 triệu người sống ở lưu vực sông Dương Tử – đã bị đi dời do xây dựng đập. Nghề cá giảm nhanh do thay đổi các dòng chảy từ việc xây dựng đập, đồng thời ảnh hưởng bất lợi đến sinh kế hàng triệu người sống dựa vào nghề cá làm nguồn cung cấp prôtêin.  
Báo cáo yêu cầu xem xét lại các phương pháp xây dựng các đập lớn và nghiên cứu những ảnh hưởng tới hệ sinh thái trong quá trình lập kế hoạch xây dựng, để có thể đảm bảo cho con người nhận được nguồn nước và năng lượng mà họ cần  mà vẫn bảo vệ được môi trường.
Carmen Revenga cho biết: “Việc xây dựng đập cách xa hệ thống sông chính tạo ra những đường di chuyển  thích hợp cho cá và các loài địa phương, việc tái tạo lại dòng chảy tự nhiên của sông có thể giảm tác hại do những đập lớn gây ra. Việc thu  nước mưa, cây trồng xen canh, những hệ thống thủy điện nhỏ và siêu nhỏ,  phát điện bằng năng lượng gió là các giải pháp thay thế hợp lý về môi trương để tạo ra các đập”
Nguồn: ENN, 9/2004