Tổ chức Động vật Linh trưởng Quốc tế khuyến cáo: Voọc Mông trắng đặc hữu tại Việt Nam có nguy cơ tuyệt chủng. Hiện chỉ còn khoảng 300 cá thể còn sống và các chuyên gia lo ngại chúng có thể biến mất hoàn toàn vào năm 2014 nếu tỷ lệ suy giảm vẫn tiếp tục như hiện nay.

Nguyên nhân loài voọc này đang bị đẩy tới bờ vực tuyệt chủng là do hoạt động săn bắn lấy các bộ phận của chúng làm thuốc. Tuy nhiên, các chuyên gia bảo tồn cho rằng nếu chúng ta hành động nhanh có thể sẽ cứu được loài này.

Voọc Mông trắng (Trachypithecus delacouri) là một loài khỉ ăn lá, có đuôi dài và rậm. Chúng cũng là một trong các loài động vật linh trưởng có nguy cơ tuyệt chủng cao nhất trên thế giới. Săn bắn đã buộc voọc Mông trắng phải lui vào sống trong các vùng rừng xa xôi nhất - nơi các bờ đá vôi dốc đứng bảo vệ chúng khỏi bọn săn trộm.

Những kẻ săn trộm giết voọc Mông trắng để lấy xương, nội tạng và mô - các bộ phận được sử dụng trong y học cổ truyền Trung Quốc. Áp lực đang gia tăng đối với loài voọc này, làm cô lập các nhóm vốn đã có số lượng nhỏ. Tilo Nadler, đại diện của Tổ chức Động vật học Frankfurt (Cộng hòa Liên bang Đức) tại Việt Nam cho biết: ''Chúng tôi có 19 quần thể voọc bị cô lập và 60% toàn bộ cá thể voọc sống trong các nhóm cô lập bao gồm gần 20 con''.

Voọc Mông trắng hiếm tới mức mãi cho tới năm 1932, giới khoa học mới mô tả được loài này. Phải mất 50 năm tiếp theo để họ tiến hành nghiên cứu toàn diện về sự phân bố và môi trường sống của chúng. Đầu những năm 1990, khoảng 600 cá thể voọc Mông trắng được tìm thấy trong các dãy núi đá vôi có diện tích khoảng 5.000 km² ở miền Bắc Việt Nam. Tuy nhiên, kể từ đó, loài này đã suy giảm nhanh. Theo tiến sĩ Nadler thì kể từ năm 1992, khoảng 300 con voọc đã biến mất. Như vậy, chỉ trong khoảng mười năm, voọc Mông trắng đã suy giảm 50%.

Voọc Mông trắng đã thu hút được sự quan tâm của nhiều nhóm bảo tồn. Russell Mittermeier, chủ tịch Tổ chức Bảo tồn Quốc tế cho biết: ''Voọc Mông trắng nằm trong danh sách 25 loài linh trưởng hàng đầu bị đe doạ nghiêm trọng. Tuy nhiên, điều đáng mừng là mọi người bắt đầu quan tâm tới chúng và đã có một số khu vực được bảo vệ''.

Các nỗ lực bảo tồn được tập trung tại hai Khu Bảo tồn Quốc gia ở miền Bắc Việt Nam. Tại Khu Bảo tồn Vân Long, được thành lập cách đây ba năm, gần 70 cá thể sống trong ba quần thể riêng rẽ. TS Nadler cho biết: ''Chúng tôi đã xây dựng năm trạm kiểm lâm tại Vân Long và tổ chức của chúng tôi trả tiền cho khoảng 20 nhân viên kiểm lâm để bảo vệ loài voọc này. Biện pháp này đang có hiệu quả tốt và số voọc Mông trắng đang tăng lên. Nếu không có áp lực săn bắn thì số lượng voọc sẽ tăng rất nhanh''.

TS. Mittermeier ủng hộ du lịch và coi đó là một phương pháp thúc đẩy bảo tồn. Ông cho biết: ''Du lịch là biện pháp duy nhất để chúng ta có thể nhanh chóng tạo ra nguồn thu lớn. Việt Nam có tiềm năng lớn về du lịch và các bạn có thể mở ra loại hình du lịch sinh thái cao cấp, thu hút ít người hơn song lại có nguồn thu nhiều hơn".

Dù thế nào chăng nữa, Mittermeier và Nadler vẫn hy vọng cộng đồng quốc tế có thể hỗ trợ cho việc đưa voọc Mông trắng ra khỏi bờ vực tuyệt chủng.