Theo nghiên cứu mới đây, các vi sinh vật lấy năng lượng bằng cách ăn các kim loại trong đất, các vi sinh vật này là nguyên nhân chính trong việc gây nhiễm độc asen trong nước uống đối với hàng triệu người ở Bănglađét và bang Indian của Ấn Độ thuộc phía Tây Bengan.

Các nhà nghiên cứu hy vọng phát hiện này sẽ giúp giảm bớt lượng asen và có biện pháp giảm độ độc trong nước uống.

Tổ chức Y tế Thế giới đã nêu các vụ "nhiễm độc hàng loạt tồi tệ nhất trong lịch sử loài người". Hàng triệu giếng nước ở Ấn Độ và Bănglađét đã bị nhiễm độc vào đầu những năm 90.

Ngày nay, các chất độc đang tồn tại ở những bãi chôn lấp, liên tục đe dọa đến nguồn nước uống và nước tưới tiêu.

Tiếp xúc với một lượng lớn Asen có thể gây ra các bệnh về ung thư như: da, bàng quang, thận, phổi và các bệnh mạch máu ở chân và bàn chân. Nó còn có thể gây ra bệnh đái đường, bệnh huyết áp cao và rối loạn sinh sản.

Willard Chappell, Giáo sư danh dự khoa học môi trường, Đại học Colorado ở Denver, chuyên gia về asen cho biết: "Một số nhà nghiên cứu đã ước tính rằng, 2/3 dân số ở Bănglađét có nguy cơ nhiễm độc asen mãn tính".

Trong thập kỷ qua, các nhóm nghiên cứu về asen trên thế giới cố gắng xác định nguyên nhân asen xuất hiện với hàm lượng cao ở các tầng ngậm nước của Bănglađét và phía Tây Bengan. Từ những nguyên nhân này sẽ giúp các nhà nghiên cứu phát hiện ra những khu vực có nguy cơ nhiễm asen cao và xây dựng các chiến lược xử lý một cách thích hợp.

Theo tạp chí khoa học Nature, một nhóm các nhà nghiên cứu quốc tế cho rằng vi khuẩn là nguyên nhân làm tăng lượng asen trong nước.

John Lloyd, nhà vi sinh vật học, Đại học Manchester của Anh cho biết: “Khi chúng ta xác định được mức tập trung asen lớn nhất thì chúng ta sẽ tìm được những dấu hiệu vi khuẩn khử kim loại, thông thường chỉ phát hiện ra vi khuẩn làm giảm hàm lượng sắt".

Vi khuẩn khử kim loại, chúng “hít thở” những kim loại như sắt để lấy năng lượng từ thức ăn, cũng giống như con người hít thở oxy để phân giải thức ăn. Vi khuẩn hít thở bằng cách chuyển các electron vào kim loại, làm thay đổi các đặc tính của kim loại. Các nhà khoa học coi quá trình này như quá trình khử kim loại.

Một nghiên cứu do Đại học Manchester tiến hành đã phát hiện ra rằng sự khử và giải phóng asen xảy ra tại nơi mà sau khi các vi khuẩn làm giảm và giải phóng sắt, các quá trình này xảy ra không đồng thời. Đây là các quá trình tách.

Một giải thích khác về quá trình tách, có thể là do các vi khuẩn ăn các chất nền tạo ra năng lượng ban đầu lớn nhất. Do sắt có nhiều và một số các vi sinh vật ưa thích, nên vi sinh vật này đã tìm kiếm sắt trước khi chúng chuyển sang sử dụng asen. Mặt khác, việc giảm lượng sắt có thể làm thay đổi cấu trúc khoáng của các chất lắng cặn làm cho lượng asen cung cấp cho các vi khuẩn khử kim loại nhiều hơn và do đó dẫn đến việc thải asen vào nguồn nước ngầm.

Lovley và các đồng nghiệp đã chỉ ra rằng axêtát - về bản chất là một loại dấm – là thức ăn ưa thích của các vi khuẩn khử kim loại và làm cho quần thể vi khuẩn phát triển mạnh.

Nhóm nghiên cứu, Đại học Manchester đã bổ sung axêtát vào mẫu thử để kích thích dòng cacbon hữu cơ thành những chất lắng cặn, nơi sinh sống của các vi khuẩn. Điều này dẫn đến quá trình giảm và giải phóng asen.

Các nhà nghiên cứu cho biết, việc kích thích giảm sắt, giải phóng và khử asen sử dụng axêtát đã chứng minh rằng, vi khuẩn làm giảm kim loại có khả năng khống chế cacbon hữu cơ và thu asen.

Hiện nay, các nhà nghiên cứu đã hiểu rõ hơn về các quá trình khống chế phát thải asen vào nước ngầm trong khu vực, họ đang tìm cách thay đổi các quy trình để có thể tạo ra nước uống an toàn.

Bănglađét là quốc gia bị nhiễm độc asen nghiêm trọng hơn các nước khác và ngày càng có nhiều nước phát hiện tình trạng nhiễm asen như: Nêpan, Lào, Campuchia, Việt Nam, Trung Quốc và nhiều nước khác, những nước này đã tiến hành lắp đặt các giếng khoan để ngăn ngừa bệnh tiêu chảy, đồng thời kết hợp với việc sử dụng nước mặt.