TS. Lê Huy Bá, Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TP.HCM cho biết, có bằng chứng khoa học cho thấy có sự tồn lưu một hàm lượng lớn gấp nhiều lần cho phép các loại hoá chất độc, kim loại nặng từ thuốc trừ sâu trong đất, trong nước và nông sản tại các tỉnh Tây Ninh, Long An, Trà Vinh và một số vùng ngoại thành ở TP.HCM.

Tại tất cả các điểm khảo sát thuộc sông Nhật Tảo, sông Rạch Cát và rạch thuộc ấp Mỹ Bình, rạch thuộc huyện Cần Đước,v.v... ở các huyện Tân Trụ và Cần Giờ (Long An), đã phát hiện hàm lượng kim loại nặng có trong nước như: asen (As), cađimi (Cd), chì (Pb), đồng (Cu) và kẽm (Zn). Đối với huyện Tân Trụ, hàm lượng kim loại nặng trong nước đã ở mức gây độc đối với vật nuôi. Cụ thể: hàm lượng Cd từ 2-8 mg/l, gấp từ 40-60 lần tiêu chuẩn cho phép; hàm lượng chì từ 0,7-2,7 mg/l, gấp từ 7-27 lần; Hàm lượng kẽm từ 32-197 mg/l, gấp từ 1,3-8,2 lần; Hàm lượng đồng từ 11,24-97,5 mg/l, gấp từ 23-195 lần tiêu chuẩn cho phép. Ô nhiễm nguồn nước không chỉ báo động ở việc tôm chết hàng loạt mà còn là mối nguy hại đối với việc sử dụng nước kênh làm nước uống cho gia cầm như heo, gà, vịt,v.v....

Tại Trà Vinh, nguồn nước ở sông Long Bình cũng ở tình trạng nhiễm bẩn nghiêm trọng. Các chỉ tiêu về COD, ammoniac, nitơ,v.v... đều vượt tiêu chuẩn cho phép từ 1,35-7,81 lần. Riêng hàm lượng Clo vào mùa khô hiện diện rất cao, điểm thấp nhất cũng đã lên đến 178 mg/l. So với tiêu chuẩn quy định, nước sông Long Bình đã thuộc loại 2 (không dùng cho sinh hoạt).

Tại Tây Ninh, có đến 60% điểm đo có hàm lượng vi sinh vượt giới hạn tối đa cho phép (tiêu chuẩn loại B). Nguồn nước giếng ở Tân Châu, Gò Dầu, Trảng Bàng, Bến Cầu, Châu Thanh,v.v... bắt đầu có dấu hiệu ô nhiễm vi sinh. Các khảo sát thực địa và lấy mẫu các chỉ tiêu lý hóa, vi sinh cho thấy mức độ ô nhiễm thuốc trừ sâu ở nguồn nước ngầm là khá cao, cao hơn mức ô nhiễm ở nguồn nước mặt.

Kết quả điều tra cho thấy đa số nông dân đều sử dụng thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) gấp 3 lần liều khuyến cáo. Không những thế, nông dân còn sử dụng cả các loại thuốc trừ sâu đã bị cấm như Aldrin, Thiodol, Monitor,v.v... Trong quá trình bón phân, phun xịt thuốc, người nông dân không hề trang bị bảo hộ lao động. Đa số nông dân không có kho cất giữ, bảo quản thuốc, thuốc khi mua về chưa sử dụng được cất giữ khắp nơi, kể cả gần nhà ăn, giếng sinh hoạt,v.v... Đa số vỏ chai thuốc BVTV sau khi sử dụng xong bị vứt ngay ra bờ ruộng, số còn lại được gom để bán phế liệu...

Theo các chuyên gia, mỗi năm Việt Nam sử dụng đến 9 triệu tấn hóa chất thuộc 500 loại khác nhau, trong đó phần lớn là thuốc trừ sâu và số còn lại là thuốc trừ cỏ, từ sâu bệnh, không kể một số lượng lớn ước tính đến hàng triệu tấn hoá chất được nhập lậu từ Trung Quốc và Thái Lan. Việt Nam hiện nay phải đối mặt với 2 vấn đề nan giải lớn là sự suy thoái môi trường nhanh và sức khỏe của người nông dân bị đe dọa nghiêm trọng. Nhóm nghiên cứu kiến nghị các cấp chính quyền cần đẩy mạnh công tác khuyến nông và hướng dẫn sử dụng thuốc BVTV. Các mô hình rau an toàn cần được đẩy mạnh, áp dụng phương pháp quản lý dịch hại tổng hợp (IPM) để sử dụng thuốc hợp lý.