Các nhà nghiên cứu của trường Đại học Liên Hợp Quốc cho biết: Số người sinh sống trên đường đi của các trận lũ lụt có khả năng phá hủy sẽ tăng gấp đôi — từ 1 tỷ tăng lên 2 tỷ người trong vòng 2 thế hệ, trừ phi các biện pháp phòng ngừa phù hợp được tiến hành. Các nhà nghiên cứu này đổ lỗi cho biến đổi khí hậu, phá rừng, mực nước biển dâng cao và tăng dân số đã làm tăng nguy cơ đối mặt với ngập lụt ít nhất là một lần trong vòng 100 năm.

Theo nhiệm vụ nghiên cứu thiên tai và xây dựng kế hoạch đối phó cho chính phủ, Bogardi, giám đốc sáng lập Viện Môi trường và An ninh con người của trường Đại học Liên Hợp Quốc tại Đức (UNU-EHS) cho biết: Sự gia tăng về tần suất và cường độ của các hiện tượng thời tiết khắc nghiệt trên toàn thế giới đã làm tăng thêm mối quan tâm về nghiên cứu về các thiên tai ở các khu vực dễ bị tổn thương và những khả năng ứng phó.

Trên toàn thế giới mỗi năm, lũ lụt đã làm 25.000 người chết, và nhiều người khác bị mất nhà, bệnh tật và mùa màng thất bát. Mối đe dọa thay đổi từ nước này sang nước khác, song rõ ràng là các nước nghèo và các nước đang phát triển phải hứng chịu các trận lũ lụt hàng năm và tổn thất nặng nề. Trong những năm 1987 – 1997, các trận lụt ở châu Á đã gây thiệt hại về kinh tế là 136 tỷ USD.

Trong số 30 nước được xem là có mức dễ bị tổn thương cao nhất - cứ 1 triệu người thì có 28 người bị chết do lũ lụt ở châu Phi, châu Á, Mỹ Latinh và Thái Bình Dương. Venezuela hàng năm có gần 1.500 người chết trong các trận lụt từ 1980 đến 2000 đứng đầu trong danh sách này, tiếp theo đó là Sômali, Môrôcô và Papua New Guinea. Theo dữ liệu của Chương trình Môi trường LHQ, có hơn 90% dân số của Bôlivia, Êcuador và Nêpal là phải đối mặt vỡi lũ lụt.

Mỗi năm, lũ lụt và các thảm họa liên quan đến thời tiết đã làm thiệt hại cho nền kinh tế toàn cầu 50-60 tỷ USD. Theo Bogardi, thì các thiệt hại này có thể giảm thiểu được nếu như các chi phí hiện nay dành cho phòng ngừa và dự báo lũ lụt được tăng thêm. Trong khi các nước tỏ ra rất hào phóng trong việc cứu trợ sau thảm họa thì chính họ lại rất tiết kiệm chi phí cho các biện pháp phòng ngừa lẽ ra phải được quan tâm. Trong số 100 USD cứu trợ thì chỉ có 1 USD dành cho các biện pháp phòng ngừa. Cần có sự thay đổi quan điểm trong cộng đồng quốc tế - từ đối phó và tổ chức cứu tế cho đến hoạt động ngăn chặn phòng ngừa.

Cũng theo các nhà khoa học thì các hoạt động của con người đang làm tăng nguy cơ về lũ lụt. Mực nước biển dâng cao liên quan đến nóng lên toàn cầu đã đe dọa đến dân cư sống ở các vùng đất thấp ven biển và trên các đảo nhỏ, nhiệt độ nước biển cao hơn cũng có thể làm tăng tần suất các trận bão và lốc xoáy tràn lên bờ biển. Trong khí đó, phá rừng lan rộng, nhất là ở các vùng núi, đã làm tăng cơ hội ngập lụt ở các sông.

Thiệt hại về kinh tế do thiên tai đã phá hủy nguồn tài nguyên thiên nhiên tương đương với 2% GDP hàng năm ở các nước phát triển, còn tại các nước đang phát triển, tỷ lệ này có thể lên tới 13%.