Công ước Stockholm 2001 về các chất hữu cơ gây ô nhiễm lâu dài (POP) bắt đầu có hiệu lực vào ngày 17/5/2004, đánh dấu sự nỗ lực quốc tế với nhiều tham vọng để thế giới không sử dụng các chất Biphenyl đa clo hóa (PCB), đioxin và furan và 9 loại thuốc trừ sâu nguy hiểm cao.

Klaus Toepfer, Giám đốc điều hành Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc (UNEP) cho biết: "Công ước Stockholm sẽ cứu được nhiều người và bảo vệ môi trường thiên nhiên- nhất là ở các cộng đồng và các nước nghèo nhất - bằng việc cấm sản xuất và sử dụng một số hóa chất độc nhất đối với con người", dưới sự bảo trợ của UNEP, Công ước đã được thông qua. Dù những khoản đầu tư của các nước và các nhà tài trợ trong vài năm tới cam kết đóng góp hàng trăm triệu, sẽ là hơn 5 trăm triệu USD, thì vẫn là quá chậm và cần phải có biện pháp cấp bách để đảm bảo trong cơ thể của các thế hệ tương lai không còn tích trữ lượng các hóa chất độc hại này.

Phần lớn khoản đầu tư này do Quỹ Môi trường toàn cầu (GEF) quản lý, được sử dụng tạm thời làm cơ chế tài chính của Công ước.

Trong tất cả các chất ô nhiễm phát tán vào môi trường hàng năm do hoạt động của con người tạo ra, thì POP là những chất nguy hiểm nhất. Từ nhiều thập kỷ nay, các hóa chất có độc tố cao này đã giết chết nhiều người và động vật và gây các căn bệnh hiểm nghèo như ung thư, gây tổn thương các hệ thần kinh, sinh sản và miễn dịch, ngoài ra còn gây vô số hậu quả cho trẻ sơ sinh và khuyết tật.

Chính phủ các nước sẽ phải mau chóng hành động chống lại POP tại Hội nghị lần thứ nhất các bên tham gia Công ước (COP1) ở Puntadel Este, Uruguay vào tháng 5/2005. Các nỗ lực sẽ được thúc đẩy nhanh chóng nhằm:

• Giảm hoặc loại bỏ các hóa chất gây ung thư như đioxin và furan được tạo ra một cách không cố ý như những phụ phẩm đốt cháy. Nhiều cải tiến công nghệ và các quy trình sản xuất đòi hỏi phải đương đầu với thách thức về chi phí và kỹ thuật, nhất là đối với các nước đang phát triển.
• Trợ giúp các nước trong các vùng có bệnh sốt rét thay thế sử dụng DDT bằng các chất có độ an toàn và hiệu quả cao, Công ước cho phép Chính phủ các nước tiếp tục sử dụng DDT đến khi nào sản xuất được các chất thay thế này, để bảo vệ các công dân nước họ tránh được bệnh sốt rét – một căn bệnh chết người chủ yếu ở nhiều khu vực nhiệt đới.
• ?ng hộ nỗ lực của mỗi quốc gia nhằm triển khai thực hiện kế hoạch. Đã có hơn 120 nước đang phát triển đã bắt đầu soạn thảo xong các kế hoạch do Quỹ Môi trường toàn cầu tài trợ. COP cũng sẽ hướng vào tạo nguồn kinh phí mới cho các dự án POP.
• Thành lập một ủy ban thẩm định POP để đánh giá các hóa chất và các thuốc trừ sâu hại bổ sung, bổ sung vào danh mục ban đầu chỉ có 12 chất POP.
• Hoàn thành xong các hướng dẫn nhằm khuyến khích "các thông lệ môi trường tốt nhất" và "các kỹ thuật tốt nhất có thể áp dụng" nhằm giảm dần và tiến tới loại bỏ sử dụng điôxin và furan.

Ngoài ra, để tiến tới cấm sử dụng các POP, Công ước tập trung vào hoạt động làm sạch những kho thuốc trừ sâu và hóa chất độc dư thừa quá hạn, trong đó có các POP. Các bãi rác và các thùng chứa hóa chất độc từ những năm 1950, 1960 và 1970 hiện nay đang phân hủy và rò rỉ vào đất, gây độc cho các nguồn nước, các sinh vật hoang dã và con người. Công ước cũng yêu cầu phải xử lý các PCB và các PCB trong chất thải.

Trong cơ thể mỗi người đều chứa các vết của POP. Các chất hữu cơ gây ô nhiễm lâu dài là các hợp chất bền vững cao, tồn tại trong nhiều năm hoặc nhiều thập kỷ trước khi bị phá vỡ. Chúng luân chuyển trên phạm vi toàn cầu thông qua một quá trình "hiệu ứng châu chấu". Các POP thải ra ở một khu vực trên thế giới có thể qua quá trình bốc hơi và lắng đọng lặp đi lặp lại, được luân chuyển qua khí quyển tới các khu vực cách nguồn thải khá xa.

Rất may, đã có các chất thay thế cho hầu hết POP. Vấn đề nan giải là ở chỗ các chi phí còn khá cao, thiếu nhận thức của công chúng, thiếu cơ sở hạ tầng và công nghệ thích hợp thường cản trở sự chấp thuận của các nước.

Các giải pháp phải phù hợp với các đặc điểm và sử dụng của loại hóa chất cũng như các điều kiện khí hậu và kinh tế – xã hội của mỗi nước.