Theo báo cáo mới của Chương trình môi trường Liên Hợp Quốc (UNEP), có khoảng 150 vùng chết ở biển và đại dương trên thế giới nghèo ôxy. Tình trạng dư thừa nitơ từ phân bón trong nông nghiệp, khói xả của xe ô tô, các phát tán và chất thải công nghiệp, tạo ra các vùng chết, nơi nước không đủ ôxy cho các loài cá, trai, hầu và các sinh vật biển khác tồn tại.

Hội nghị của Hội đồng quản trị của UNEP và Diễn đàn môi trường toàn cầu cấp Bộ trưởng tại Trung tâm công ước quốc tế trên đảo Jeju, miền Nam Hàn Quốc hết sức quan tâm tới những thông tin đáng lo ngại này.

Giám đốc điều hành UNEP Klaus Toepfer đã cho biết: "hoà bình và sự yên tĩnh của nơi này nhắc nhở chúng ta rằng hành tinh này là ngôi nhà duy nhất của chúng ta, bằng tất cả khả năng của mình chúng ta phải phấn đấu để bảo vệ nó".

Toepfer tập trung vào nền tảng của phát triển bền vững, ông cho r ằng " phát triển bền vững là chính sách an ninh thực sự duy nhất cho tương lai trong lúc đang xảy ra tình trạng "rối ren và xung đột".

Vấn đề về các vùng chết đã được nêu bật trong "niên giám Tổng quan môi trường toàn cầu" đã được cung cấp cho các quan chức chính phủ tham dự Diễn đàn môi trường toàn cầu.

Claus Toepfer cho biết "Nhân loại đang trải qua một cuộc thử thách lớn trên phạm vi toàn cầu do thường xuyên sử dụng phân bón quá mức và không hiệu quả, khói xe cộ và các trạm xả nước thải không được xử lý và các phát tán tăng lên chưa từng thấy. Nitơ và phốtpho của các nguồn này thải vào các sông và môi trường ven biển hoặc tích tụ trong khí quyển đang là hồi chuông báo động và đôi khi còn gây ra những tác động bất lợi."

Một số vùng chết đã ghi được gần đây nhất như ở Vịnh Chesapeake ở Hoa Kỳ, biển Baltic, Kattegat, biển Đen và biển Bắc Adriatic.

Khu vực thiếu ôxy được biết tới nhiều nhất nằm trong vịnh Mê-hi-cô. Tình trạng này xảy ra do sông Mississippi đưa các chất dinh dưỡng hoặc phân bón tới vịnh này. Những nơi khác đã xảy ra ở Nam Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản, Đông Nam Australia và New Zealand.

Toepfer cho biết: "một số nơi trong các vùng này gọi là các vùng chết hoặc là vùng thiếu ôxy thường là những vùng tương đối hẹp, có diện tích dưới 1km2, trái lại có những vùng khác lại khá rộng tới hơn 70.000 km2. Rõ ràng là nếu không hành động khẩn cấp để để giải quyết những nguồn nan giải này thì chắc chắn các vùng chết sẽ tăng lên nhanh chóng".

Các chuyên gia cho rằng, số lượng và diện tích các vùng thiếu ôxy đang tăng lên trong từng thập kỷ, kể từ những năm 1970, và cảnh báo rằng các vùng này đang trở thành những mối đe dọa lớn đối với các nguồn cá dự trữ đồng thời còn đe dọa đến người dân mà nguồn lương thực và mưu sinh của họ phụ thuộc vào nghề cá. Trong báo cáo đã đưa ra một số giải pháp chính, đó là những công nghệ loại bỏ các hợp chất chứa nitơ trong khói của các xe cộ, đồng thời sử dụng rộng rãi hơn các nguồn năng lượng thay thế không đốt các nhiên liệu hóa thạch.

Báo cáo UNEP đề xuất, việc xử lý nước thải ưu việt hơn cả bằng các hệ thống công nghệ cao như các công trình xử lý nước lần các hệ thống công nghệ thấp, như các vùng đất ngập nước và mạng lưới bãi lau, sậy sẽ không chỉ giảm thải các chất dinh dưỡng vào các vùng nước ven biển, mà còn giúp thế giới đáp ứng được các yêu cầu về nước và vệ sinh theo các mục tiêu phát triển thiên niên kỷ.

Toepfer cho biết "hàng trăm triệu người phụ thuộc vào môi trường biển để lấy lương thực, mưu sinh và vì nhu cầu văn hóa của họ. Việc giảm dần các tác động của nông nghiệp, chất thải con người gây ra và ô nhiễm không khí đối với biển và đại dương sẽ là một yếu tố cơ bản giúp chúng ta đáp ứng các mục tiêu phát triển thiên niên kỷ và phục vụ cho việc thực hiện kế hoạch của Hội nghị thượng đỉnh thế giới về phát triển bền vững trong các khu vực từ nghề cá, mất đa dạng sinh học cho đến vệ sinh và nghèo đói."

Các thảo luận sẽ tập trung vào các lĩnh vực môi trường như: nước, vệ sinh và định cư của con người đã có liên quan chặt chẽ với việc thực hiện thành công các mục tiêu phát triển thiên niên kỷ. Mục tiêu giảm được 2/3 tỷ lệ tử vong trẻ em dưới 5 tuổi. Trên thế giới hiện nay cứ ba người thì có một người không đủ điều kiện vệ sinh".

Thông điệp của Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Kofi Annan cũng nhấn mạnh ý nghĩa quan trọng của việc phát triển công tác quản lý môi trường trên thế giới và mong muốn tăng cường cơ sở khoa học của UNEP và thực hiện một kế hoạch chiến lược liên Chính phủ về xây dựng năng lực và hỗ trợ kỹ thuật.

Về phương diện kỹ thuật, Chính phủ Hàn Quốc đã tổ chức một triển lãm về công nghệ môi trường, Hội chợ Eco- Tech và một Hội thảo về khuyến khích mua các sản phẩm thân thiện với môi trường. Tại Hội chợ, các công ty như Sony giới thiệu các công nghệ thân thiện môi trường như các hệ thống tái chế.

Nguồn: Environment News Service, 3/2004