Tổ chức phi chính phủ của Pháp là FONDEM, chuyên thực hiện những dự án về năng lượng tái tạo để giúp các nước đang phát triển. Năm 1994, FONDEM phối hợp với SolarLab, Cơ quan Phát triển Năng lượng Mặt trời (NLMT) thuộc Phân Viện Vật lý ở thành phố Hồ Chí Minh (TP HCM) để triển khai việc đưa vào sử dụng hệ thống NLMT cho 52 làng ở 21 tỉnh trên cả nước.

Những nơi được chọn để lắp thiết bị NLMT là những ngôi làng ở vùng sâu, vùng xa, nơi chưa có điện. Dự án đưa điện mặt trời đến các vùng sâu gặp rất nhiều khó khăn mà khó khăn nhất không phải là thiếu kinh phí, mà là thuyết phục người dân tham gia dự án.

FONDEM đóng góp 50 % kinh phí cho người sử dụng, 50% số kinh phí còn lại vẫn còn quá cao so với thu nhập của người dân ở những vùng sâu, vùng xa. Các nhà khoa học phải liên hệ với các cơ quan chính quyền và Sở Khoa học và Công nghệ địa phương giúp đỡ để người dân được hỗ trợ một nửa kinh phí của 50% số kinh phí còn lại, tức là mỗi gia đình sử dụng điện NLMT chỉ phải đóng tiền mua thiết bị với giá là 1 triệu đồng. Với cách làm như vậy trong suốt mười năm, 21 tỉnh, thành trên khắp cả nước, đã được lắp đặt thiết bị điện mặt trời cho 329 hộ thuộc 52 làng ở vùng sâu, vùng xa.

Theo kết quả khảo sát của Ngân Hàng Thế giới, đến nay Việt Nam vẫn còn 1.100 xã, với số dân khoảng 3 triệu người, vẫn chưa có điện. Trong khi đó, Việt Nam là một nước nhiệt đới nên lượng bức xạ hàng năm rất lớn. Thậm chí ở các tỉnh thuộc miền Trung và miền Nam, lượng điện có thể tạo ra bằng pin mặt trời là 5,9 KWh/m2. Một ngày, chỉ cần trời nắng 1-2 tiếng thì buổi tối đã có thể dùng điện một mạch tới 5-6 tiếng. Các loại bình ắc-quy để nạp năng lượng điện từ mặt trời khá bền, các bộ phận hỏng như nút reset, cầu chì, phần nạp vào bình,v.v có thể tự sửa được".

Với 52 làng đã được sử dụng NLMT, có tổng công suất lắp đặt là 42.280 W ở 21 tỉnh, thành trên cả nước, các nhà khoa học đã cho thấy việc tận dụng nguồn NLMT để phát triển kinh tế - xã hội ở những vùng sâu, vùng xa và miền núi là rất hữu hiệu trong khi chưa có điều kiện đưa lưới điện quốc gia đến những nơi này.

Tuy nhiên, đến nay mới chỉ có 52 làng được sử dụng điện từ năng lượng mặt trời trong số 1.100 xã chưa có lưới điện quốc gia. vấn đề là phải có sớm kế hoạch triển khai ứng dụng loại hình năng lượng này ở những xã còn lại để góp phần đẩy mạnh phát triển kinh tế ở vùng sâu, vùng xa.

Nguồn: VietNamNet, 3/03/2004