Thu phí nước thải sẽ giúp môi trường các đô thị đỡ ô nhiễm hơn.

Theo Nghị định 67/CP, từ ngày 1/1/2004 việc thu phí nước thải sẽ được tiến hành tại 4 thành phố lớn là: Hà Nội, Tp.HCM, Đà Nẵng và Hải Phòng. Đến nay, thực tế cho thấy việc triển khai công tác thu phí vẫn mới chỉ bắt đầu và còn rất nhiều vướng mắc (chỉ trừ thành phố Hải Phòng đã áp dụng thí điểm thành công từ 3 năm qua).

Tại Hà Nội: Ước tính thu 50 tỷ đồng/năm

Ngày 8/1/2004, Bộ Tài nguyên và Môi trường và Bộ Tài chính đã tập huấn cho cán bộ của các sở Địa chính - Nhà đất - Môi trường các tỉnh phía bắc về việc thu phí này. Kỹ sư Đặng Dương Bình - Trưởng phòng quản lý môi trường, Sở ĐC-NĐ-MT Hà Nội cho biết: "Mức phí thu sẽ được điều chỉnh dần cho sát với thực tế. Ước tính riêng nước thải sản xuất ở Hà Nội là từ 60.000 - 100.000 m3/ngày. Bên cạnh đó có khoảng 200.000 m3 nước được các nhà máy, hộ gia đình khai thác tự do bằng giếng khoan, phần lớn trong số này còn dùng "miễn phí". Khi đã áp dụng việc thu phí bảo vệ môi trường, người sử dụng nguồn nước này vẫn sẽ phải nộp phí, tính trung bình: Phí 1 tháng = 110l nước/ngày x 30 ngày x 10%. Việc nộp phí bảo vệ môi trường này tương tự như nghĩa vụ đóng thuế, dù triển khai sớm hay muộn thì vẫn phải truy thu theo tinh thần Nghị định 67, áp dụng từ 1/1/2004. Mỗi ngày, Hà Nội sử dụng khoảng 600.000 - 700.000 m3 nước sinh hoạt và sản xuất, dịch vụ.Tính toán sơ bộ, riêng Hà Nội có thể thu được 50 tỷ đồng/năm".

Tại Đà Nẵng: Phải chờ ít nhất 1 năm

Để triển khai được Nghị định 67, ở Đà Nẵng, phải chờ ít nhất một năm (cuối năm 2004). Bởi lẽ cái vướng đầu tiên của việc thu "phí bảo vệ môi trường đối với nước thải" là sự "chênh nhau" giữa Nghị định 67/CP và mức đề nghị thu phí của Công ty Môi trường Đô thị (thuộc Sở GTCC). Từ năm 2001, Đà Nẵng đã thu phí nước thải với mức 140 đồng/m3.

Theo cam kết giữa UBND TP.Đà Nẵng với Ngân hàng Thế giới (WB) trong việc vay tiền thực hiện dự án "Thoát nước và vệ sinh môi trường" ở thành phố Đà Nẵng, thì đến đầu năm 2004 phải thu phí thoát nước với giá 300-500 đồng/m3. Nhưng Nghị định 67 quy định mức thu phí không quá 10% so với giá bán 1 m3 nước sạch, trong khi đó giá nước ở Đà Nẵng chỉ 1.700 đồng/m3. Vậy nếu thực hiện Nghị định 67, (thu không quá 10%) thì không đảm bảo cam kết với WB, ảnh hưởng đến việc giải ngân giai đoạn 2 của dự án thoát nước và vệ sinh môi trường ở Đà Nẵng; còn nếu thực hiện mức thu mới (thoả mãn cam kết với WB) thì lại trái với NĐ 67/CP.

Ngoài ra, việc thu phí bảo vệ môi trường đối với nước thải khó triển khai bởi trên 40% dân số Đà Nẵng chưa được cấp nước sạch. Nhiều khu vực chưa có hệ thống thoát nước, hoặc dùng nước giếng khoan,v.v... Những bất cập đó sẽ làm cho Sở Tài nguyên và Môi trường không có cơ sở để định mức thu cho từng đối tượng.

Tại thành phố Hồ Chí Minh: Vẫn thu theo mức 12%

Ngày 8/1/2004 UBND thành phố cho biết: Đúng ra, vấn đề thu phí nước thải theo Nghị định 67 đã được đưa ra trình cho HĐND thông qua tại phiên họp lần thứ 14 từ ngày 6-9/1/2004, nhưng UBND thành phố nhận thấy cần phải khảo sát lại và chuẩn bị kỹ hơn nên UBND thành phố xin được trình vào tháng 3/2004. Ông Hà Văn Dũng, Giám đốc Sở Giao thông Công chính cho biết, tạm thời thành phố vẫn tiến hành thu theo mức thu cũ bằng 12% giá thành sản xuất. Theo tính toán của Công ty Cấp nước thành phố, với mức thu 264 đồng/m3, mỗi năm thành phố thu được 50 tỷ đồng phí nước thải. Nếu thu theo mức do Nghị định 67 quy định bằng 10% giá bán nước sạch và với mức giá nước sau khi điều chỉnh tăng, bình quân là 4.500 đ/m3 thì mức thu phí nước thải sẽ là 450 đồng/m3. Với mức thu này, mỗi năm thành phố thu được khoảng 140 tỷ đồng.

Tại Hải Phòng: 3 năm thành công

Ngày 22/12/1999, thành phố Hải Phòng có quyết định 2285 về việc thực hiện phương án thu phí thoát nước thải trên địa bàn thành phố. Mức giá ban đầu là 200 đ/m3, bắt đầu từ ngày 1/1/2000, áp dụng cho tất cả các hợp đồng mua nước sạch. Phí thoát nước được cộng vào đơn giá bán nước của đối tượng để thu trên cùng một hoá đơn tiền nước hàng tháng. Công ty Cấp nước được trích 8% tổng số tiền phí thoát nước thu được. Năm đầu tiên thực hiện việc thu phí nước thải, Hải Phòng thu được 3 tỷ đồng và liên tục tăng từ đó đến nay.

Bắt đầu từ 1/6/2003, Hải Phòng tăng phí thoát nước lên 300đ/m3. Ngoài việc thông báo, giải thích trên các phương tiện thông tin đại chúng đến từng hộ dân, Công ty Cấp nước thành phố Hải Phòng sẽ từ chối cấp nước đối với những hộ gia đình, đơn vị cố tình không chịu nộp phí thoát nước. Tuy nhiên, từ đó đến nay, phần lớn các hộ gia đình và các đơn vị đã chấp hành nghiêm chỉnh các quy định. Có thể nói, Hải Phòng đã thực hiện thành công công tác thu phí thoát nước.

Nguồn: Lao động, 10/1/2004