Các nhà khoa học vẫn chưa thể xác định được cường độ của vệt đen mặt trời ở chu kỳ sắp tới có thể tạo ra những trận bão mặt trời khá mạnh có thể làm gián đoạn hoạt động của hệ thống thông tin liên lạc trên Trái đất.
Một nhóm các nhà dự báo thời tiết vũ trụ đang phân tích khoảng 36 dự đoán từ 15 nước khác nhau rất nhiều về chu kỳ vệt đen mặt trời sắp tới sẽ có cường độ như thế nào. Nhóm phân tích do cơ quan Quản lý hải dương và khí quyển quốc gia Mỹ (NOAA) điều hành và do Cơ quan quản lý hàng không và vũ trụ quốc gia Mỹ (NASA) tài trợ nhằm mục đích dự báo chính thức vào mùa xuân năm 2007.
Hình ảnh Mặt trời đang hoạt động trên những vùng rộng lớn có bão mặt trời. Các nhà khoa học đang tranh luận liệu chu kỳ vệt đen mặt trời sắp tới có làm gián đoạn thông tin trên mặt đất (NASA/ Hãng thông tấn Anh)
Thời gian các nhà khoa học quan sát các vệt đen mặt trời - các vùng tối, tương đối mát - trên bề mặt mặt trời từ thời Galilê, họ đã không thể dự đoán chính xác cường độ của những vụ phun trào liên quan tới các vùng đen. Vệt đen mặt trời được biết rõ nhất từ các vụ nổ ở bề mặt mặt trời.
Douglas Biesecker, một nhà vật lý làm việc tại Trung tâm môi trường vũ trụ của NOAA, người phụ trách nhóm phân tích nói rằng: Cuộc tranh luận về chu kỳ sắp tới, chu kỳ 24 của vệt đen mặt trời đang sôi nổi.
Không có sự dự đoán chắc chắn nào xuất hiện từ nhiều mô hình máy tính khác nhau khuấy động hoạt động của mặt trời. Những dự báo thay đổi nhiều đến nỗi số lượng vệt đen mặt trời cực đỉnh được dự đoán lên xuống từ 42 đến 185
Biesecker nói rằng: “chúng ta có các nhà khoa học mà mỗi nhà khoa học đều có ý kiến riêng của mình về chu kỳ sẽ như thế nào và tất cả mọi người đều tin rằng họ đúng.”
Năng lượng từ
Các chính phủ và các công ty ngày càng tin tưởng vào dự báo thời tiết vũ trụ để ngăn ngừa khả năng làm hỏng hệ thống điện và liên lạc bằng radio khi các cơn bão mặt trời xảy ra với các vụ nổ lớn năng lượng từ và phóng xạ về phía Trái đất với tốc độ hàng triệu km/giờ.
Hoạt động của mặt trời diễn ra khi từ trường mặt trời bị soắn lại và biến dạng. Quá trình này giải phóng hàng tỷ tấn khí siêu nóng và hạt nhiễm điện vào khí quyển.
Các nhà khoa học của Trung tâm nghiên cứu khí quyển quốc gia Mỹ đưa ra thông báo đầu năm nay khi họ dự đoán rằng chu kỳ 24 của vệt đen mặt trời sẽ mạnh hơn 30 đến 50% so với chu kỳ hiện nay và sẽ bắt đầu vào năm sau. Các nhà nghiên cứu dựa vào các dự báo của họ trên mô hình máy tính tinh vi rằng các dự đoán khác vẫn chưa được chứng minh là đáng tin.
Tác động lên Hubble
Cường độ của chu kỳ vệt đen mặt trời sắp tới có thể làm cho già hoá kính thiên văn vũ trụ Hubble, kính đã ghi lại được những hình ảnh tuyệt vời sự hình thành các ngôi sao và các thiên hà, Dean Pensell nói, một nhà khoa học của dự án tại Trung tâm bay vũ trụ Goddard của NASA dự đoán một chu kỳ mặt trời yếu.
Pesnell nói rằng chu kỳ mặt trời yếu có nghĩa là Hubble sẽ chịu ít lực cản hơn, ở lại trong quỹ đạo lâu hơn. Trong khi một chu kỳ mặt trời mạnh buộc NASA phải nâng kính viễn vọng lên để nó ở đúng chỗ.
David Hathaway, một nhà nghiên cứu tại Trung tâm bay vũ trụ Marshall của NASA người đã dự đoán một chu kỳ mặt trời mạnh nói rằng chướng ngại vật lớn nhất là cố gắng dự đoán Mặt trời sẽ hoạt động như thế nào với chỉ một ít số liệu để làm việc. Hathaway nói “Giống như kiểu lắng nghe tiếng một đoàn tàu trở hàng từ xa để xác định kích cỡ của nó.”
N.L.H. (theo AP, 13/12/2006)