Tìm kiếm nâng cao

Số truy cập:

Khí hậu làm thay đổi hình dạng của Trái Đất

  
Dạng tài liệu : Bài trích bản tin
Ngôn ngữ tài liệu : vie
Tên nguồn trích : Khoa học Công nghệ Môi trường
Dữ liệu nguồn trích : 2005/Số 3/Thành tựu mới-Công nghệ mới-sản phẩm mới
Đề mục : 37.23 Khí hậu học
Từ khoá : Khí hậu Trái Đất hình dạng Trái Đất
Nội dung:
Các nhà khoa học ở Đại học Texas, Austin đã phát hiện những thay đổi quan trọng về hình dạng của Trái Đất trong 28 năm qua có thể liên quan đến các hiện tượng thời tiết như El Niño. Những thay đổi về hình dạng Trái đất do sự thay đổi của các hiện tượng thời tiết đã làm thay đổi lượng nước lưu giữ trong các đại dương, trên lục địa và trong khí quyển.
Ts. Minkang Cheng và Byron D. Tapley ở Trung tâm nghiên cứu không gian thuộc trường Đại học Texas đã sử dụng dữ liệu ảnh vệ tinh có từ 30 năm của NASA để kiểm tra độ san phẳng của Trái Đất ở các cực và sự mở rộng ở vùng xích đạo.
Nhà nghiên cứu Cheng và Tapley-giám đốc trung tâm đã xem xét các hiện tượng như El Niño-Southern Oscillation và Pacific Decadal Oscillation đã ảnh hưởng đến lượng nước dịch chuyển trong các đại dương, khí quyển và các châu lục trên thế giới.
Các nhà nghiên cứu đã phát hiện thấy hai biến đổi lớn nhất trong quá trình “phình ra” ở vùng xích đạo là có mối liên hệ với các hiện tượng El Niño-Southern Oscillation diễn ra mạnh mẽ trong thời gian 1986-1991 và 1996-2002.
Mặc dù El Niño thường kết hợp với sự ấm lên của các lớp nước bề mặt ở tây Thái Bình Dương và gây ra những thay đổi trong mô hình thời tiết và sự tuần hoàn nước đại dương. Trong thời gian diễn ra El Niño, mưa lớn kết hợp với các vùng nước ấm dịch chuyển về vùng trung tâm Thái Bình Dương, đồng thời gây nên hạn hán ở Australia và lũ lụt ở Peru.
Tương tự với El Niño, song kéo dài từ 20-30 năm thay vì trong vài tháng, Pacific Decadal Oscillation lại là sự thay đổi nhiệt độ dài hạn ở Thái Bình Dương. Dao động này cũng mang lại những thay đổi ở các vùng nước lạnh và nước nóng, đồng thời làm thay đổi đường đi của các luồng gió xoáy cuốn theo các cơn bão vòng quanh thế giới.
Những thay đổi trên đã tái phân bổ lượng nước trong các đại dương, lượng nước bốc hơi vào khí quyển, nước trong đất trên các châu lục, gây ra những thay đổi mong manh nhưng dễ phát hiện đối với từ trường Trái Đất.
Cheng và Tapley đã phát hiện những thay đổi về từ trường Trái đất rất mạnh trên các châu lục và góp phần gây ra những thay đổi nhỏ trên bề mặt đại dương.
Các nhà khoa học khác ở Texas còn phát hiện thay đổi khác về lượng nước từ cuối năm 2002, xảy ra trùng khớp với hiện tượng El Niño diễn ra ở mức độ vừa phải vào cùng thời gian đó. Song nguyên nhân gây ra sự thay đổi hình dạng của Trái đất trong giai đoạn 21 năm từ 1978 đến 2001 lại vẫn là một bí ẩn. Cheng cho rằng: ý kiến chủ yếu cho rằng sự dịch chuyển của các khối nước lớn trên Trái Đất liên quan đến những biến đổi khí hậu toàn cầu.
Với dữ liệu của NASA, Cheng và Tapley đã đo được khoảng cách từ các trạm trên đất liền đến các vệ tinh bằng công nghệ lade chính xác tới từng millimet. Dữ liệu SLR cho thấy những thay đổi khi nước được tái phân bổ lại trên toàn thế giới và điều này gây ra sự thay đổi về từ trường Trái đất.
Các số đo trong khoảng thời gian lâu dài này giúp các nhà khoa học có thể nhận biết được sự phân phối nước trên diện rộng trên toàn thế giới và những thay đổi chu kỳ 100 năm trong quá trình tan chảy của các vùng băng tuyết và vùng cực cùng với sự dâng cao của mực nước biển. Dữ liệu lade còn được sử dụng để phát hiện sự vận động của các mảng kiến tạo toàn cầu dưới các châu lục, sự hình thành lớp vỏ Trái đất gần ranh giới với các mảng kiến tạo, hướng và tốc độ quay của Trái đất.
N.N.H, University of Texas at Austin, 1/2005
 
Trung tâm Thông tin Khoa học Công nghệ Quốc gia