Bộ phận chuyên trách về biển của cơ quan LHQ cho biết, LHQ đã nhất trí thông qua các điều luật nghiêm khắc chống lại các sinh vật và các sinh vật biển có hại khác xâm lấn các hệ sinh thái nhạy cảm bằng cách loại chúng ra khỏi nước dằn của các tàu biển

Người phát ngôn của Tổ chức Hàng hải quốc tế (IMO) vừa thông báo trong buổi lễ bế mạc hội nghị ngoại giao tại trụ sở ở Luân Đôn "Hiện nay các điều luật đã được ký kết. Chúng ta sẽ biến các điều luật đó trở thành một công ước".

Sau 10 năm chuẩn bị, cuối cùng , cơ quan hàng hải quốc tế cao nhất thế giới đã họp hội nghị để hoàn tất một hiệp ước toàn cầu về việc làm thế nào để ngăn chặn tác hại của các "loài xâm lấn ngoại lai" được LHQ cũng như cộng đồng khoa học coi là một trong bốn mối đe doạ chủ yếu, mà các biển và đại dương đang phải đương đầu.

Nước dằn trong các tàu biển là mối hiểm hoạ dần dà gây tổn thất kinh tế hàng năm ước tính trị giá hàng tỷ đôla, thậm chí liên quan tới điều kiện thuận lợi cho các bệnh nguy hiểm như dịch tả bùng phát và lan tràn.

Quỹ bảo vệ sinh vật hoang dã thế giới (WWF) ước tính rằng 4.000 loài khác nhau có thể được chuyên chở quá giang trong nước dằn của một con tàu ở bất kỳ thời gian nào. Nước dằn cung cấp cho các tàu làm cho tàu cân bằng và ổn định, song cũng tạo cơ hội cho 100 sinh vật khác nhau khư trú trong 1m3 nước, thậm chí chúng còn xua đuổi hệ sinh thái ra xa hàng ngàn hải lý.

Andreas Inveteraas, Đại diện WWF cho biết, các nước đã đạt được một giải pháp thoả hiệp chỉ cho phép trong 1m3 nước được vận chuyển 10 sinh vật. Một số quốc gia, kể cả Hoa Kỳ đã chấp nhận con số 0,04/m3.

WWF cảnh cáo, một thảm hoạ môi trường biển có thể xảy ra nếu hiệp ước này không được một hoạt động nghiêm túc hưởng ứng rộng rãi. Tuy nhiên, ông cũng nói rằng hiệp ước cũng cần phải có thời gian để có hiệu lực. Inveteraas bổ sung, "Thách thức to lớn hiện nay là hiệp ước sẽ phải được phê chuẩn - có thể phải mất vài năm nữa. Phải có khoảng 30 quốc gia, hoặc 35% đội tàu biển của thế giới gồm hơn 100.000 tàu biển tham gia mới đảm bảo yêu cầu cần thiết để hiệp ước được phê chuẩn. Đó có thể là một chướng ngại và dẫn tới khu vực hoá".

Toàn cầu hoá phải chịu trách nhiệm

Inveteraas cho biết, sau khi cân nhắc kỹ lưỡng, các nước đã nhất trí về giai đoạn quá độ cho các tàu thực hiện đúng các quy định bắt buộc phải xử lý các nước dằn mà các tàu chuyên chở. Ước tính, lượng nước này hàng năm trên toàn cầu lên tới 10 tỷ tấn.

Các thời hạn cuối cùng bắt đầu năm 2009 và kết thúc năm 2016 liên quan tới kích thước, loại và tuổi của các tàu. Tàu chuyên chở trên 5.000m3 nước dằn sẽ được thời gian thực hiện đúng qui định dài nhất. Các chuyên gia cho biết vấn đề môi trường nan giải đang trở nên tồi tệ hơn, vì quá trình toàn cầu hoá đang gia tăng và thương mại thế giới đang bùng nổ. Hơn 90% hàng hoá thương mại của thế giới được vận chuyển bằng đường biển.

Các tàu chở dầu, do kích thước của chúng cũng là vấn đề rất đặc biệt còn đang phải bàn cãi, vì chúng cần phải bơm hút vào tàu một khối lượng nước rất lớn trong những thời gian rất ngắn, sau khi lượng hàng dầu thô được bốc dỡ khỏi tàu.

Hoa Kỳ vấp phải những khó khăn đặc biệt trước tình trạng di chuyển của các sinh vật nguy hại này - đã phải chi khoảng 140 tỷ đôla để chống trả những sinh vật xâm hại trong vận tải hàng hải.

N.D. (Theo Reuters News, 2/2004)