Loài bướm lớn màu xanh đã tuyệt diệt ở Anh từ năm 1979.

Cuộc khảo sát của hơn 20.000 tình nguyện viên tới mọi ngóc ngách nước Anh, Scotland và xứ Wales đã phát hiện thấy nhiều quần thể sinh vật bản địa suy thoái nặng nề và một số đã hoàn toàn vắng bóng. Kết quả này ủng hộ giả thuyết rằng con người đang đẩy trái đất vào đợt tuyệt chủng lớn lần thứ 6.

"Đây là lần đầu tiên, chúng ta có thể trả lời những câu hỏi kiểu như liệu các loài bướm có suy giảm tồi tệ như các loài chim?", Jeremy A. Thomas, một nhà sinh thái ở Tổ chức Nghiên cứu Môi trường Quốc gia ở Dorchester (Anh), là tác giả đầu tiên của nghiên cứu, cho biết.

Thống kê trên 58 loài bướm, người ta đã phát hiện thấy một số loài đã mất đi 71% quần thể so với cuộc khảo sát tương tự thực hiện từ năm 1970 đến 1982. Khoảng 201 loài chim được theo dõi từ năm 1968 và 1971, sau đó lặp lại từ 1988 đến 1991, với số lượng giảm khoảng 54%.

Trong khi đó, hai cuộc khảo sát trên 1.254 loài thực vật bản địa cho biết có sự suy giảm khoảng 28% trong vòng hơn 40 năm.

Các nhà khoa học (ghi nhận về sự mất mát ở thú và các loài động vật khác) từng tiên lượng về sự suy giảm côn trùng, song theo Thomas, đây là công trình đầu tiên đã thực sự thống kê được sự tụt dốc nhanh chóng đó qua nhiều thập kỷ.

"Tiêu biến quần thể diễn ra trong tất cả các hệ sinh thái chính ở Anh. Điều này ủng hộ giả thuyết cho rằng thế giới sinh vật đang tiếp cận tới đợt tuyệt chủng lớn thứ 6 trong lịch sử của nó", Thomas viết.

Một vài đợt tuyệt chủng trong quá khứ đã xóa đi hơn 90% tất cả các dạng sống và "không ai phỏng đoán rằng chúng ta đang ở thời điểm đó". Nhưng "nếu tiến trình này tiếp diễn thì trong một thời gian ngắn nữa, chúng ta sẽ tiến tới cấp độ tuyệt chủng lớn", Thomas nói.

Đợt tuyệt chủng gần đây nhất và cũng nổi tiếng nhất xuất hiện giữa Kỷ Creta và Kỷ thứ ba khoảng 63 triệu năm trước, đã loại trừ khủng long và mở đầu kỷ nguyên của những động vật có vú.

Paul S. Martin, một nhà động vật học tại Đại học Arizona ở Tucson, nhận định "chúng ta đang ở giữa đợt tuyệt chủng thứ 6 - bắt đầu khoảng 50.000 năm về trước - với sự bành trướng vai trò của con người trên thế giới. Điều này đang xảy ra, nhưng chậm hơn và nó không dễ quan sát như một vài đợt trước đó".

B.H. (theo AP, 19/3/2004)