Vắcxin từ thực vật giúp ngăn ngừa ung thư cổ tử cung

Các nhà khoa học đang phát triển các loại chuối và khoai tây chứa văcxin chống virut papilloma (HPV) gây ra các căn bệnh lây nhiễm qua tình dục và đồng thời là nguyên nhân chủ yếu của các ca ung thư cổ tử cung ở phụ nữ. Các nhà nghiên cứu ở Đại học Rochester đang tiến hành thử nghiệm các giống mới có chứa văcxin và hiện nay đang trong giai đoạn thử nghiệm lâm sàng.

Nhờ một nghiên cứu dựa trên công nghệ sinh học của Gs. Robert Rose và các cộng sự ở Đại Rochester, việc phát triển loại văcxin phòng ngừa HPV đang được triển khai và có tiềm năng trong sử dụng thực tiễn. Bệnh do HPV là nguyên nhân phổ biến gây ung thư ở phụ nữ tại các nước đang phát triển, chiếm tới hơn 80%. Phát triển loại văcxin để phòng ngừa căn bệnh này có giá trị to lớn.

Trong thập kỷ qua, nhóm của Rose đã tham gia vào nghiên cứu phát triển văcxin HPV VLPs. Đây là nhóm đầu tiên sản xuất HPV VLPs và cho thấy tiềm năng của việc sử dụng loại văcxin này trong phòng ngừa bệnh liên quan đến HPV.

Các nàh khoa học đang tiến hành cho chuột ăn khoai tây từ công nghệ sinh học và hy vọng chúng sẽ có các phản ứng miễn dịch tự bảo vệ. VLPs đang trong giai đoạn 3 của thử nghiệm lâm sàng khi tiến hành tiêm văcxin để phòng ngừa các bệnh do HPV. Vì việc tiêm văcxin truyền thống rất khó thực hiện và tốn tiền ở các nước đang phát triển, nên các nhà khoa học đang rất quan tâm đến sử dụng văcxin từ thực vật ít tốn kém hơn. Cách đơn giản là đưa văcxin vào các loại thực phẩm như chuối, là giải pháp chi phí-hiệu quả và thuận lợi trong việc phổ biến ở các nước đang phát triển.

Chuối "sản xuất" văcxin viêm gan B

Các nhà công nghệ sinh học đã phát triển được một loại văcxin viêm gan B tương tự với văcxin truyền thống, nhưng được tạo ra từ chuối với chi phí thấp. Phát triển này có thể cứu sống hàng trăm nghìn người. Năm 2003, ước tính có khoảng 300 triệu người mang virut viêm gan và một phần số này đã tử vong.

Alexander V. Karasev, trưởng nhóm nghiên cứu văcxin tại trường Đại học Thomas Jefferson ở Philadelphia cho biết: "Khi được phát triển đầy đủ, các loại văcxin từ thực vật có thể rẻ hơn rất nhiều so với các loại văcxin hiện có. Ngày nay, chi phí miễn dịch hoàn toàn viêm gan B cho một người có thể tốn 450 đô la. Trong tương lai, nhờ có văcxin từ thực vật, chi phí sẽ giảm và văcxin có thể đủ cho nhiều người. Lựa chọn chuối để ‘sản xuất’ văcxin vì đây là thực phẩm rẻ, có ở nhiều nơi trên thế giới và là một trong số thức ăn đầu tiên của trẻ em.

Charles J. Arntzen, Viện trưởng Viện nghiên cứu Boyce Thompson ở Đại học Cornell tạo văcxin bằng cách đưa vào chuối một số gen có chức năng sản xuất các protêin ở lớp ngoài của virut gây ra bệnh viêm gan, sau đó, chuối sẽ sản xuất ra các protêin tương tự. Những người ăn chuối này sẽ có các phản ứng miễn dịch tương tự với những người được tiêm văcxin đặc chủng.

Ở các nước đang phát triển - nơi mà các thiết bị làm lạnh và khử trùng khan hiếm và đắt đỏ thì loại văcxin từ chuối có thể giúp ngăn ngừa tử vong vì đây là giải pháp hiệu quả so với các loại văcxin truyền thống giá cao.

Văcxin từ cà chua giúp chống các bệnh về hô hấp

Một ngày nào đó, cà chua có thể được sử dụng để chứa văcxin phòng ngừa RSV - loại virut tiềm tàng gây ra các bệnh hô hấp thường tấn công trẻ em. RSV khiến cho gần 90.000 người phải nhập viện và 4.500 trẻ sơ sinh và trẻ em tử vong mỗi năm. Bộ Nông nghiệp Mỹ đang tài trợ cho một nhóm các nhà khoa học ở Đại học Illinois nhằm nâng cao tính năng di truyền của cà chua, thậm chí là cả táo nhằm tạo ra loại văcxin chống lại các căn bệnh này.

Văcxin sẽ tạo khả năng bảo vệ màng nhầy bằng cách kích thích các kháng thể kháng lại các protêin của RSV khi chúng xâm nhập lần đầu vào cơ thể qua đường mũi, họng và miệng. Dự án còn triển khai nhiều năm nữa song các thử nghiệm ban đầu trong PTN đối với chuột đang có những triển vọng.

N.H. (theo Biotech, 2/2004)