Theo báo cáo mới của Quỹ bảo tồn thiên nhiên thế giới (WWF), thì các hàng hóa và dịch vụ từ các nguồn tài nguyên nước ngọt hàng năm trị giá 70 tỉ USD đang lâm nguy, nếu chính phủ các nước không quản lý bền vững các vùng đất ngập nước của họ.

Bai can - Hồ nước ngọt lớn nhất thế giới cần được bảo vệ

Báo cáo "Giá trị kinh tế của các vùng đất ngập nước thế giới" là một tổng quan toàn diện đầu tư về giá trị kinh tế của các vùng đất ngập nước của thế giới. Báo cáo phân tích 89 công trình nghiên cứu về đánh giá hiện nay và sử dụng một cơ sở dữ liệu, bao trùm một diện tích đất ngập nước rộng 630.000km2, ước chừng giá trị vùng đất ngập nước, rất cần được bảo tồn hàng năm khoảng 3,4 tỉ USD. Tuy nhiên, diện tích đất ngập nước toàn cầu hàng năm trị giá 70 tỉ USD. Chức năng, giá trị nhất của các vùng đất ngập nước là tiện nghi, giải trí, kiểm soát lũ lụt, câu cá giải trí tiêu khiển và lọc sạch nước. Các vùng đất ngập nước châu Á còn có giá trị kinh tế lớn gấp 3 lần so với các vùng đất ngập nước Bắc Mỹ, mặc dầu thực tế tổng diện tích các vùng đất ngập nước châu Á chưa bằng một nửa diện tích đất ngập nước của Bắc Mỹ. Chính là vì mật độ dân số châu Á cao hơn nên nhu cầu về hàng hóa và dịch vụ từ các vùng đất ngập nước cao hơn.

Tuy nhiên, theo báo cáo, mỗi năm đã phải tiêu tốn hàng tỉ đola để lấy nước phục vụ tưới, lâm nông nghiệp và các mục đích sử dụng đất khác vì những lợi ích kinh tế trước mắt. Hậu quả là gia tăng lũ lụt, ô nhiễm nước, thiếu nước trên phạm vi thế giới và làm cho chính phủ các nước phải tốn kém khá nhiều thời gian và tiền của để khắc phục những thiệt hại đó.

Tiến sĩ Kirsten Schuft, Chuyên gia kinh tế tài nguyên thuộc WWF, đồng tác giả của báo cáo cho biết: "những nhà ra quyết định thường thiếu kiến thức về giá trị của các vùng đất ngập nước và chưa coi việc bảo vệ chúng như một vấn đề nghiêm túc. Các vùng đất ngập nước thường được nhận thức có ít, hoặc không có giá trị kinh tế so với các hoạt động sử dụng đất, thường dễ nhìn rõ những lợi ích kinh tế trước mắt hơn".

Báo cáo nhấn mạnh rằng, hơn một nửa diện tích đất ngập nước đã biến mất từ 1900 đến nay do phát triển và gia tăng dân số. Chẳng hạn, vùng Everglades (Florida, Hoa Kỳ), dân số tăng nhanh, phát triển và mở rộng đô thị đã tàn phá mất một nửa diện tích đất ngập nước nguyên sơ. Để có thể khôi phục những tổn thất này như các loài bị sụt giảm, các loài ngoại lai lan tràn, thiếu nước nghiêm trọng... cần phải tập trung nỗ lực hàng thập kỷ và chi phí tốn kém tới 8 tỉ USD.

WWF tin rằng, chính phủ các nước cần phải thừa nhận giá trị kinh tế, xã hội và môi trường của các vùng đất ngập nước và phải kiên quyết đưa hoạt động quản lý bền vững các hệ sinh thái này vào chương trình quốc gia của nước mình, đồng thời cũng cần phải lập danh mục các địa điểm đất ngập nước giá trị nhất của các nước theo tinh thần của công ước Ramsar, một công ước quốc tế duy nhất về bảo vệ đất ngập nước. Chẳng hạn, gần đây chính phủ Mali đã chọn một địa điểm đất ngập nước trong Châu thổ sông Niger là một điểm Ramsar (vùng đất ngập nước này rộng thứ ba thế giới) và cam kết chủ yếu để chăn chặn tình trạng khai thác quá mức tài nguyên nước ngọt trong vùng này, đồng thời khuyến khích quản lý bền vững vùng đất ngập nước này.

Jamie Pittock, Giám đốc Chương trình nước phục vụ cuộc sống của WWF khẳng định "Quản lý bền vững các vùng đất ngập nước hỗ trợ đáng kể mục tiêu của Hội nghị Thượng đỉnh Phát triển bền vững đã đề ra, từ nay đến năm 2015 sẽ giảm được một nửa số dân hiện chưa được hưởng đủ nước và các dịch vụ vệ sinh".

N.D. (theo WWF News, 1/2004)