Tại các trường đại học của Anh tồn tại một sự phân biệt đối xử trong việc trả lương cho các nhà khoa học nam và nữ.

Bốn năm trước đây, một nhóm các nhà khoa học nữ thuộc Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) đã tiến hành một công trình nghiên cứu cho thấy các giáo sư nữ có thâm niên cao tại viện khoa học thuộc MIT được trả lương thấp hơn và được nhận các nguồn tài trợ cho nghiên cứu ít hơn các đồng nhiệm nam giới của mình. Sự phân biệt đối xử đối với các nhà khoa học nữ là vấn đề nổi cộm ở nhiều nơi khác. Một công trình nghiên cứu do Thụy Điển tiến hành tại nhiều nơi cho thấy, các nhà nghiên cứu nữ trong lĩnh vực y học phải giỏi hơn nam giới gấp hai lần để có thể dành được tài trợ nghiên cứu. Tuy nhiên, những công trình nghiên cứu này vẫn còn có phạm vi tương đối nhỏ. Giờ đây, một nghiên cứu lớn hơn nhiều đã phát hiện thấy rằng, sự phân biệt đối xử có đóng vai trò trong sự cách biệt về tiền lương trả cho các nhà khoa học nam và nữ tại các trường đại học của Anh.
Sara Connolly, một nhà nghiên cứu tại Viện Kinh tế thuộc trường Đại học East Anglia đã tiến hành phân tích các kết quả của một cuộc thăm dò trên 7000 nhà khoa học và đã trình bày các phát hiện của mình tại một hội nghị của Hiệp hội vì sự Tiến bộ của Khoa học được tổ chức vào năm nay tại Nauy. Bà đã phát hiện thấy có một sự chênh lệch về mức lương trung bình trả cho các nhà nghiên cứu nam và nữ làm việc trong các lĩnh vực khoa học, kỹ thuật và công nghệ, với độ chênh lệch vào khoảng 1500 bảng (2850 USD) một năm.
Tất nhiên, đó không phải là một bằng chứng không thể bác bỏ về sự phân biệt đối xử. Một giả thuyết về khả năng có thể xảy ra là trong cuộc sống giữa nam và nữ có nhiều nguyên nhân gây ra sự cách biệt, ví dụ như phụ nữ có những gián đoạn trong sự nghiệp của mình vì sinh con chẳng hạn, vì thế mà tiến chậm hơn nam giới trên nấc thang sự nghiệp. Tuy nhiên để bác bỏ lời giải thích này, Tiến sĩ Connolly tìm thấy rằng nam giới vẫn được trả lương cao hơn ngay cả khi ở cùng một thứ bậc với phụ nữ. Ví dụ như các giáo sư nam giới ở Anh được trả lương cao hơn 4000 bảng một năm so với các giáo sư nữ.
Để chiến thắng mọi nghi ngờ, Tiến sĩ Connolly đã tiến hành tính toán tỉ mỉ về độ chênh lệch tiền lương vì những lý do có thể giải thích được, như là do những khác biệt về thâm niên, kinh nghiệm và tuổi tác, và bên cạnh đó còn có sự chênh lệch về tiền lương không thể giải thích được, điều này dẫn đến suy luận về sự phân biệt đối xử. Những khác biệt về tiền lương có lý do để giải thích chiếm tới 77% trong tổng chênh lệch tiền lương giữa các giới tính. Còn lại một tỷ lệ khá lớn: 23% trong tổng chênh lệch về tiền lương được Tiến sĩ Connolly quy cho nguyên nhân là do phân biệt đối xử.
Ngoài tiền lương, công trình nghiên cứu của Tiến sĩ Connolly còn xem xét đến Hiệu ứng “glass-ceiling” (Trần trong suốt), có nghĩa là ở mọi giai đoạn trong nấc thang sự nghiệp của một người phụ nữ, cô ta có vẻ như ít được thăng chức hơn đồng nghiệp nam giới của mình. Giữa trình độ sau tiến sĩ và giảng viên đại học, nam giới có nhiều cơ hội được thăng chức hơn nữ giới, được tính bằng một thang điểm từ 1,04 đến 2,45. Ở các cấp bậc cao hơn, những khác biệt như vậy càng lớn hơn, và ở đây tồn tại một sự chuyển dịch vô cùng khắc nghiệt đối với một phụ nữ khi được đề bạt vào ghế giáo sư đại học.
Tất nhiên, mọi người có thể thấy rằng, ở mọi cấp bậc, nam giới thường thực hiện nhiều công việc hơn nữ giới, điều này làm cho họ có tư cách thích hợp để được thăng chức. Nhưng sự giải thích đó xem ra cũng là điều sai lầm. Không giống như các nghiên cứu trước đây, Tiến sĩ Connolly đã tiến hành so sánh trường hợp các nhà khoa học tại các trường đại học với các thể loại nhà nghiên cứu nữ khác. Bà phát hiện ra là các nhà nghiên cứu nữ thuộc các trường đại học, để được thăng chức phải đối mặt với nhiều rào cản hơn và phải chịu sự chênh lệch về tiền lương so với các đồng nghiệp nam giới nhiều hơn so với các chị em làm việc trong ngành công nghiệp hay tại các viện nghiên cứu độc lập với các trường đại học. Nói theo cách khác, doanh nghiệp tư nhân còn tôn trọng sự bình đẳng hơn giới các trường đại học vốn được coi là trung thành với chủ nghĩa quân bình.
Nguồn: Time, 10/2006