Chính phủ, người dân và các doanh nghiệp của Canada, tất cả đều quan tâm đến công nghệ sinh học. Các biện pháp khuyến khích khởi sự doanh nghiệp, sự hỗ trợ của Chính phủ và nhân tài không phải là khó kiếm ở Canada, nhưng tư tưởng dường như vẫn chưa thông. Nhiều nhà phân tích cho rằng họ đã biết tại sao và đưa ra một giải pháp.

Các công ty công nghệ sinh học của Canada, bao gồm cả các doanh nghiệp mới nổi mang nhiều triển vọng nhất lần này đến tham dự Hội nghị Công nghệ sinh học BIO CEO & Investor Conference 2006, diễn ra vào các ngày 14-15/02/2006 tại Thành phố New York với hai mục tiêu chính. Mục tiêu thứ nhất là để thăm dò các đối tác và nhà đầu tư. Còn nhiệm vụ thứ hai và không chính thức là để khẳng định với thế giới rằng, trái ngược với các quan niệm trước đây, Canada hiện đang mở cửa cho kinh doanh công nghệ sinh học.
Với 450 công ty công nghệ sinh học, Canada chỉ đứng thứ hai sau Mỹ nếu tính về số lượng tuyệt đối các công ty công nghệ sinh học. Tuy nhiên, tỷ trọng của Canada trong doanh số bán các sản phẩm công nghệ sinh học toàn cầu chỉ đạt có 4%, so với của Mỹ là 77%, theo số liệu của Canadian Biotech News.
Sự chênh lệch đáng ngạc nhiên này không phải do tác động của sự hỗ trợ lỏng lẻo từ phía Chính phủ. So với nỗ lực của các nước khác nhằm thúc đẩy và hỗ trợ hoạt động khởi sự các doanh nghiệp công nghệ sinh học, các chương trình của Chính phủ Canada và các biện pháp khuyến khích về thuế đã được soạn thảo rất tốt. Hơn nữa, chi phí R-D ở Canada tính trung bình thấp hơn đến 55% so với ở Mỹ và nhiều nơi thuộc châu Âu. Điều này cho thấy các công ty công nghệ sinh học của Canada có nhiều thuận lợi để phát triển.
Theo một khảo sát về chi phí kinh doanh mang tên Competitive Alternatives International (Các khả năng cạnh tranh quốc tế) được thực hiện năm 2004, Canada được xếp hạng nước có chi phí kinh doanh thấp nhất trong nhóm các nước G-7. Cũng công trình này đã xếp hạng Canada là nước có khả năng cạnh tranh nhất về 9 trong số 17 lĩnh vực, trong đó bao gồm cả nghiên cứu y sinh.
Vào năm 2000, Canada đã khởi xướng một xúc tiến đầu tư kéo dài trong 8 năm nhằm duy trì khả năng cạnh tranh của đất nước. Các doanh nghiệp công nghệ sinh học mới khởi sự là một trong những vấn đề trọng tâm. Để giúp xúc tiến này mang lại kết quả, Chính phủ Canada đã chú trọng đầu tư vào đào tạo nhân tài và huy động các nguồn lực từ các tổ chức tài chính và đào tạo như Ngân hàng phát triển doanh nghiệp Canada có trụ sở tại Montreal, Genome Canada, Viện nghiên cứu Y học Canada, Quỹ Đổi mới Canada và Hội đồng nghiên cứu quốc gia Canada. Tất cả các tổ chức này đều có trụ sở tại Ottawa, Ontario. Nói theo cách khác, không giống như Mỹ và châu Âu, các công ty công nghệ sinh học Canada đã không phải thuyết phục Chính phủ hay toàn thể công chúng rằng, công nghệ sinh học rất quan trọng.
“Chúng tôi có một mỏ vàng đang đợi để khai thác” - Peter Brenders, Giám đốc Công ty BIOTECanada có trụ sở tại Ottawa nói.
Tuy nhiên, việc khai thác vàng đó cũng giống như công nghệ sinh học là một nhiệm vụ đầy rủi ro, và các nhà đầu tư, các đối tác bên ngoài thường muốn tìm kiếm các công ty công nghệ sinh học hay các công ty dược phẩm có uy tín lớn của Canada hơn, nếu như họ để ý đến Canada.
Điều làm cho các nhà đầu tư và các đối tác lo ngại đó là các công ty công nghệ sinh học của Canada vẫn chưa thực sự sẵn sàng để bước vào giai đoạn cao trào. Ngoài ra còn có một quan niệm chung cho rằng Canada vẫn còn thiếu nhiều điều kiện, đặc biệt là vốn và các nhà quản lý có kinh nghiệm, ngành công nghệ sinh học còn non trẻ của nước này cần phải có khả năng tồn tại một cách độc lập và khi đó mới có thể tự đứng vững được.
Ken Lawless, Giám đốc điều hành Hội đồng các ngành Khoa học về sự sống tại Ottawa phát biểu: “Công bằng mà nói, chúng tôi có thể làm cho các công ty công nghệ sinh học cất cánh lên khỏi mặt đất, nhưng vấn đề là làm thế nào để họ có thể phát triển thành các công ty toàn cầu”.
Câu trả lời của các chuyên gia là Canada cần có nguồn nhân lực và đội ngũ các nhà quản lý có trình độ cao để đưa các công ty tiến lên một giai đoạn tiếp theo.
Điều thực sự đúng là Canada đã thực hiện nhiều nỗ lực trong những năm gần đây và đã đạt được nhiều thành công hơn. Nhưng cũng giống như hầu hết các nước bên ngoài Mỹ, Canada còn thiếu nguồn vốn dồi dào và trình độ quản lý mà các công ty mới khởi sự cần có để có thể đạt tới một ranh giới tới hạn mà các đối tác và các nhà đầu tư nước ngoài muốn tìm kiếm.
Điều đó nói lên rằng Canada còn thiếu cả những kinh nghiệm thành công có thể làm đối trọng cho những mối liên kết bị bỏ qua. Các nhà ủng hộ cho ngành công nghệ sinh học của Canada thường đề cao các Công ty Canada, như Iogen có trụ sở tại Ottawa chuyên sản xuất nhiên liệu sinh khối và enzym và Angiotech ở Vancouver như hai trong số nhiều tấm gương thành công ở Canada. (Angiotech là công ty đi tiên phong về một loại hình công nghệ sinh học mở ra lĩnh vực kinh doanh stent (ống thông) toàn cầu trị giá 6 tỷ USD). Vấn đề là ở chỗ, bên ngoài Canada, có rất ít người biết đến những câu chuyện thành công đó.
Hy vọng là khi đến tham dự Hội nghị công nghệ sinh học lần sau ở New York, các nhà thúc đẩy công nghệ sinh học Canada có thể nắm trong tay một danh sách những công ty đã tạo dựng được uy tín để tìm kiếm cho mình các đối tác.
Nguồn: Bioengineering, 3/2006