Một trí tuệ mẫn tiệp trong một cơ thể khỏe mạnh, sự khỏe mạnh của cơ thể sẽ làm cho tinh thần sảng khoái, điều này đã được biết đến từ lâu. Tuy nhiên, tin tức cho rằng tâp luyện thể thao cũng làm cho thông minh hơn, là một điều mới.
Mới đây, các nhà nghiên cứu não bộ của Thụy Điển ở New York đã công bố cho giới khoa học thuộc lĩnh vực này về kết quả nghiên cứu của mình với đội ngũ thí nghiệm 1 triệu người, rằng có một sự liên hệ giữa tập luyện thường xuyên và khả năng trí tuệ. Nhà nghiên cứu sinh lý thần kinh tại bệnh viện trường đại học Freiburg, Josef Bischofberger, cho biết 'Thể thao, tuy rằng không phải là một đảm bảo cho khả năng trí tuệ, có khả năng tăng cường xác xuất thống kê về các chức năng của não tốt hơn."
Trong các thí nghiệm ở chuột, nhóm nghiên cứu của Freiburg nhận thấy, những sự nỗ lực về thể chất trong các lồng lớn có vách leo và bánh xe quay đã kích thích hình thành các tế bào thần kinh mới trong đồi thị của chuột. Bộ phận này của não bộ chiu trách nhiệm trước hết về sự hình thành bộ nhớ.
Việc các nơron trong quá trình sống thực sự được tạo mới, đối với các thế hệ thày thuốc và các nhà nghiên cứu về bộ não là một điều không thể. Bằng chứng về việc các tế bào mới trong bộ não của người lần đầu tiên được nhà khoa học Thụy Điển, Thomas Bjork-Eriksson, của Đại học Goteborg nêu ra năm 1998. Các kết quả của các nhà nghiên cứu cho thấy, đồi thị của người có khả năng tái tạo các tế bào của mình, trong suốt cuộc đời. Và khả năng này được kích thích nhờ sự luyện tập của cơ thể, như 2 năm sau đó thí nghiệm in vivo với tế bào gốc của người của Steven Goldman, trường Y, Đại học Cornell, đã chứng minh.
Các nhà khoa học nhận thấy, các tế bào, qua sự tiếp xúc với các yếu tố sinh trưởng khác nhau, cũng phản ứng với sự hình thành các nơron mới và đặc biệt là yếu tố BDNF (Brain Derived Neurotrophic Factor - Yếu tố ưu nơron từ não) được kích thích mạnh bởi sự luyện tập của cơ thể.
Theo các kết quả của nhóm nghiên cứu của Bischofberger, các tế bào thần kinh mới hoạt động rất mạnh và có khả năng thích nghi rất cao, có khả năng học hỏi cao hơn là các tế bào "già". Khả năng linh hoạt của chúng dẫn đến sự trao đổi thông tin của các tế bào não tốt hơn thông qua các liên kết của các khớp thần kinh. Bischofberger cho biết, sự giao tiếp tối ưu giữa các tế bào thiết lập nên nền tảng để lưu trữ nội dung bộ nhớ mới dễ dàng hơn.
Và không chỉ có vậy: các con chuột có luyện tập trong lồng tỏ ra rõ ràng "nhanh nhẹn hơn và chính xác hơn" so với các con chuột không luyện tập. Ở người, các nhà nghiên cứu nhận thấy bằng chứng "rõ ràng" là khả năng nhớ và khả năng nhận thức thông qua thể thao được cải thiện hơn nhiều. Nhờ có thể thao, các yếu tố sinh trưởng thông qua tuần hoàn máu đi vào não và "chăm sóc" cho sự hình thành các nơron mới.
Về việc từ kết quả này về lâu dài những người bị bệnh thoái hóa thần kinh như bệnh Parkinson có được hưởng lợi không, Bischofer cho rằng có thể. Tuy nhiên, Bischofberger cũng giới hạn: "Trước tiên chúng ta cần nhận biết các cơ chế của sự thoái hóa tế bào não, nếu không thì các tế bào mới cũng không giúp được gì, bởi vì chúng cũng sẽ chết".
Đặc biệt, đối với các bệnh nhân bị đột quỵ, các nhà khoa học coi sự liên hệ giữa tập luyện thể chất với sự tái tạo thần kinh là một sự "Hy vọng lớn": trong trường hợp cực trị, thể thao cường độ cao ở các bệnh nhân này có thể giúp họ rời bỏ được xe lăn.
Đi từ việc các kết quả từ các thí nghiệm trên động vật có thể áp dụng đối với người, các chuyên gia thần kinh đưa ra lời khuyên "Ai muốn có tinh thần mạnh khỏe, cần tập thể dục đều đặn và cần tự tạo ra sự kích thích, ví dụ như đi du lịch, bởi vì qua đó nhiều tế bào thần kinh mới được tạo ra hơn và những người này học hỏi dễ dàng hơn”.
(Die Welt, 4/2006)
*************