Theo phân tích của tờ Tuần báo kinh tế Đức “Wirtschaftwoche”, gần 2/3 số lượng sản phẩm hàng giả (hàng nhái) trên thế giới được sản xuất tại CHND Trung Hoa.. Còn theo đánh giá của các nhà chức trách Pháp, giá trị hàng nhái hiện nay của Trung Quốc ước tính lên đến 500 tỷ euro/năm. Ngoài ra, theo số liệu của Bộ Kinh tế Hoa Kỳ, hàng năm các công ty của Mỹ, Liên minh châu Âu và Nhật Bản chịu thiệt hại khoảng 60 tỷ USD vì hàng nhái của Trung Quốc gây nên. Kết quả nghiên cứu của Công ty “Motion Picture Association” cho thấy, toàn bộ các bản sao trái phép phim của Mỹ, được bán tại châu Á đều được sản xuất tại Trung Quốc.. Thông thường, các bản sao lậu phim Mỹ ở Trung Quốc xuất hiện trước khi được trình chiếu giới thiệu tại các rạp chiếu phim ở châu Âu. Trong thời gian thăm Bắc Kinh, Bộ trưởng Thương mại Hoa Kỳ - ông Guterres C. đã kêu gọi người đồng nhiệm của mình cần tiến hành ngay các biện pháp chống nạn sản xuất hàng nhái và làm tiền giả.. Đây cũng đã là một trong những vấn đề mà Uỷ ban Tài chính của Thượng viện Hoa Kỳ yêu cầu Tổng thống G. Bush đặt ra khi đàm phán để Trung Quốc gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).
Về việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, Tuần báo kinh tế Đức “Wirtschaftwoche” đề cập đến thị trường Bắc Kinh. Trong một toà nhà thương mại 6 tầng tại trung tâm Thủ đô Trung Quốc, người ta có thể mua được tất cả các sản phẩm với các thương hiệu nổi tiếng của thế giới như: quần áo thể thao “Adidas”, “Nike” hay “Puma”; đồng hồ đeo tay “Rolex”, “Tag Heuer” hay “Gucci”; quần áo thời trang “Arman” hay “GiarancoFerre”, túi xách cho phụ nữ “Louis Vouiton” hay “Dior”; sản phẩm điện tử và máy tính bao gồm đĩa CD và thiết bị trò chơi gắn với máy tính mới nhất, các chương trình phần mềm máy tính, v.v... Tất cả đều là hàng nhái với giá bán cực rẻ. Ví dụ như một đĩa CD tại Đức bán với giá 17 euro thì tại Bắc Kinh giá chỉ vẻn vẹn có 1 euro. Đặc biệt là những sản phẩm này lại được bày bán trên đường phố ngoài trời ngay gần Đại sứ quán Hoa Kỳ ở Bắc Kinh. Sau nhiều lần phản đối của Hoa Kỳ, người Trung Quốc đã áp dụng giải pháp kiểu “Trung Hoa đặc trưng”: họ di chuyển các loại hàng này đến tập trung trong một toà nhà ở trung tâm Bắc Kinh.
Tuy nhiên, hiện nay chính Trung Quốc cũng có nhu cầu bảo hộ quyền sở hữu một số sản phẩm có chất lượng cao của mình. Chính quyền trung ương đã áp dụng các biện pháp hạn chế và chống sản xuất hàng giả. Song, đã có những phản ứng từ phía chính quyền các địa phương.
Chính quyền trung ương Trung Quốc còn chịu sức ép của Hoa Kỳ, Cộng đồng châu Âu, Nhật Bản, WTO và trên hết là của các tập đoàn xuyên quốc gia của phương Tây phản đối việc sản xuất hàng nhái ở Quốc gia này, gây thiệt hại trực tiếp cho các công ty này. Mới đây, Tập đoàn sản xuất ô tô “General Motors - GM” đã đệ đơn lên Toà án Thượng Hải kiện Công ty “Chery” ở tỉnh An Huy của Trung Quốc đã sản xuất và bán ô tô sao chép hoàn toàn kiểu dáng loại ô tô “Spark”, gây thiệt hại 8 triệu USD cho GM. Tháng 5 năm 2005, Toà án Thượng Hải đã chuyển đơn kiện này lên Toà án Bắc Kinh. Một số công ty của Đức cũng đệ đơn kiện các công ty của Trung Quốc đã “đánh cắp” các công nghệ đặc biệt của họ. Uỷ ban châu Á Thái Bình Dương của Đức thì tuyên bố “Trung Quốc là quốc gia vi phạm lớn nhất quyền sở hữu công nghiệp trong tất cả các ngành. Theo nghiên cứu của Uỷ ban Ngoại thương thuộc Nghị viện Đức, 73% số công ty của Đức đang hoạt động tại Trung Quốc đã bị đánh cắp công nghệ và chịu thiệt hại do việc sản xuất sản phẩm nhái ở Trung Quốc. Chủ tịch Uỷ ban Thương mại và công nghiệp thuộc Nghị viện Đức, ông L. Braun tuyên bố “Thiệt hại mà Trung Quốc sẽ phải gánh chịu là giảm sức hấp dẫn của các nhà đầu tư nước ngoài vào quốc gia này, các công ty của Trung Quốc đang đánh mất lòng tin của các đối tác nước ngoài”.
Khả năng áp dụng các biện pháp bằng pháp luật chống sản xuất hàng giả ở Trung Quốc là rất hạn chế, cho dù Trung Quốc cam kết tham gia tất cả các hiệp định quốc tế về bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và Trung Quốc đã gia nhập WTO. Cho đến cuối năm 2005, Trung Quốc vẫn chưa ký Hiệp định về áp dụng các biện pháp xử phạt liên quan đến vi phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Tuy nhiên, để hội nhập vào nền kinh tế thế giới, các công ty Trung Quốc đang dần dần củng cố và tăng cường năng lực cạnh tranh của mình. Họ đang mua sắm các công nghệ mới một cách hợp pháp, trong đó có việc mua lại một số công ty nước ngoài. Điển hình như Công ty Điện tử Trung Quốc “TCL” đã mua lại các xí nghiệp sản xuất điện thoại di động của Hãng “Alcatel” của Pháp, Công ty máy tính “Lenovo” thì mua lại xí nghiệp sản xuất máy tính của Tập đoàn “IBM”, v.v. ..
Nguồn : BIKI, 2006, No148